ὣς οἳ μὲν στενάχοντο κατ πτόλιν· αὐτὰρ Ἀχαιοὶ
ἦ ἐπεὶ δὴ νῆας τε καὶ Ἑλλήσποντον ἵκοντο,
οἳ μὲν ἄρ’ ἐσκίδναντο ὴν ἐπ νῆα ἕκαστος,
Μυρμιδόνας δ’οὐκ εἴα ἀποσκίδνασθαι Ἀχιλλεύς,
ἀλλ’ γε οἷς ἑτάροισι φιλοπτολέμοισι μετηύδα·
Μυρμιδόνες ταχύπωλοι ἐμοὶ ἐρίηρες ἑταῖροι
μὴ δή πω ὑπ’ ὄχεσφι λυώμεθα μώνυχας ἵππους,
ἀλλ’ αὐτοῖς ἵπποισι καὶ ἅρμασιν ἆσσον όντες
Πάτροκλον κλαίωμεν· γὰρ γέρας ἐστ θανόντων.
αὐτὰρ ἐπεί κ’ὀλοοῖο τεταρπώμεσθα γόοιο,
ἵππους λυσάμενοι δορπήσομεν ἐνθάδε πάντες.
ὣς ἔφαθ’, οἳ δ’ᾤμωξαν ολλέες, ἦρχε δ’Ἀχιλλεύς.
οἳ δὲ τρὶς περ νεκρὸν ΰτριχας ἤλασαν ἵππους
μυρόμενοι· μετ δέ σφι Θέτις γόου ἵμερον ὦρσε.
δεύοντο ψάμαθοι, δεύοντο δὲ τεύχεα φωτῶν
δάκρυσι· τοῖον γὰρ πόθεον μήστωρα φόβοιο.
τοῖσι δὲ Πηλεΐδης ἁδινοῦ ἐξῆρχε γόοιο
χεῖρας ἐπ’ ἀνδροφόνους θέμενος στήθεσσιν ἑταίρου·
χαῖρέ μοι Πάτροκλε καὶ εἰν ΐδαο δόμοισι·
πάντα γὰρ ἤδη τοι τελέω τὰ πάροιθεν ὑπέστην
Ἕκτορα δεῦρ’ ἐρύσας δώσειν κυσὶν ὠμ δάσασθαι,
δώδεκα δὲ προπάροιθε πυρῆς ἀποδειροτομήσειν
Τρώων ἀγλα τέκνα σέθεν κταμένοιο χολωθείς.
ῥα καὶ Ἕκτορα δῖον εικέα μήδετο ἔργα
πρηνέα πὰρ λεχέεσσι Μενοιτιάδαο τανύσσας
ἐν κονίῃς· οἳ δ’ἔντε’ ἀφωπλίζοντο ἕκαστος
χάλκεα μαρμαίροντα, λύον δ’ὑψηχέας ἵππους,
κὰδ δ’ἷζον παρ νη ποδώκεος Αἰακίδαο
μυρίοι· αὐτὰρ τοῖσι τάφον μενοεικέα δαίνυ.
πολλοὶ μὲν βόες ἀργοὶ ὀρέχθεον ἀμφ σιδήρ
σφαζόμενοι, πολλοὶ δ’ὄϊες καὶ μηκάδες αἶγες·
πολλοὶ δ’ἀργιόδοντες ες θαλέθοντες ἀλοιφ
εὑόμενοι τανύοντο δι φλογὸς Ἡφαίστοιο·
πάντ δ’ἀμφ νέκυν κοτυλήρυτον ἔρρεεν αἷμα.
αὐτὰρ τόν γε ἄνακτα ποδώκεα Πηλεΐωνα
εἰς Ἀγαμέμνονα δῖον ἄγον βασιλες Ἀχαιῶν
σπουδ παρπεπιθόντες ἑταίρου χωόμενον κῆρ.
οἳ δ’ὅτε δὴ κλισίην Ἀγαμέμνονος ἷξον όντες,
αὐτίκα κηρύκεσσι λιγυφθόγγοισι κέλευσαν
ἀμφ πυρ στῆσαι τρίποδα μέγαν, εἰ πεπίθοιεν
Πηλεΐδην λούσασθαι ἄπο βρότον αἱματόεντα.
αὐτὰρ γ’ἠρνεῖτο στερεῶς, ἐπ δ’ὅρκον ὄμοσσεν·
οὐ μὰ Ζῆν’, ὅς τίς τε θεῶν ὕπατος καὶ ἄριστος,
οὐ θέμις ἐστ λοετρ καρήατος ἆσσον ἱκέσθαι
πρίν γ’ἐν Πάτροκλον θέμεναι πυρ σῆμά τε χεῦαι
κείρασθαί τε κόμην, ἐπεὶ οὔ μ’ἔτι δεύτερον ὧδε
ἵξετ’ ἄχος κραδίην ὄφρα ζωοῖσι μετείω.
ἀλλ’ ἤτοι νῦν μὲν στυγερ πειθώμεθα δαιτί·
ἠῶθεν δ’ὄτρυνον ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον
ὕλην τ’ἀξέμεναι παρά τε σχεῖν ὅσσ’ ἐπιεικὲς
νεκρὸν ἔχοντα νέεσθαι ὑπ ζόφον ερόεντα,
ὄφρ’ ἤτοι τοῦτον μὲν ἐπιφλέγ ἀκάματον πῦρ
θᾶσσον ἀπ’ ὀφθαλμῶν, λαοὶ δ’ἐπ ἔργα τράπωνται.
ὣς ἔφαθ’, οἳ δ’ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδ πίθοντο.
ἐσσυμένως δ’ἄρα δόρπον ἐφοπλίσσαντες ἕκαστοι
δαίνυντ’, οὐδέ τι θυμὸς ἐδεύετο δαιτὸς ΐσης.
αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,
οἳ μὲν κακκείοντες ἔβαν κλισίην δὲ ἕκαστος,
Πηλεΐδης δ’ἐπ θιν πολυφλοίσβοιο θαλάσσης
κεῖτο βαρ στενάχων πολέσιν μετ Μυρμιδόνεσσιν
ἐν καθαρῷ, ὅθι κύματ’ ἐπ’ ϊόνος κλύζεσκον·
εὖτε τὸν ὕπνος ἔμαρπτε λύων μελεδήματα θυμοῦ
νήδυμος ἀμφιχυθείς· μάλα γὰρ κάμε φαίδιμα γυῖα
Ἕκτορ’ ἐπαΐσσων προτ Ἴλιον ἠνεμόεσσαν·
ἦλθε δ’ἐπ ψυχ Πατροκλος δειλοῖο
πάντ’ αὐτ μέγεθός τε καὶ ὄμματα κάλ’ ϊκυῖα
καὶ φωνήν, καὶ τοῖα περ χρο εἵματα ἕστο·
στῆ δ’ἄρ’ ὑπὲρ κεφαλῆς καί μιν πρὸς μῦθον ειπεν·
εὕδεις, αὐτὰρ ἐμεῖο λελασμένος ἔπλευ Ἀχιλλεῦ.
οὐ μέν μευ ζώοντος ἀκήδεις, ἀλλ θανόντος·
θάπτέ με ὅττι τάχιστα πύλας ΐδαο περήσω.
τῆλέ με εἴργουσι ψυχαὶ εἴδωλα καμόντων,
οὐδέ μέ πω μίσγεσθαι ὑπὲρ ποταμοῖο ῶσιν,
ἀλλ’ αὔτως ἀλάλημαι ἀν’ εὐρυπυλὲς ϊδος δῶ.
καί μοι δὸς τὴν χεῖρ’· ὀλοφύρομαι, οὐ γὰρ ἔτ’ αὖτις
νίσομαι ἐξ ΐδαο, ἐπήν με πυρὸς λελάχητε.
οὐ μὲν γὰρ ζωοί γε φίλων ἀπάνευθεν ἑταίρων
βουλὰς ἑζόμενοι βουλεύσομεν, ἀλλ’ ἐμ μὲν κὴρ
ἀμφέχανε στυγερή, περ λάχε γιγνόμενόν περ·
καὶ δὲ σοὶ αὐτ μοῖρα, θεοῖς ἐπιείκελ’ Ἀχιλλεῦ,
τείχει ὕπο Τρώων εὐηφενέων ἀπολέσθαι.
ἄλλο δέ τοι ἐρέω καὶ ἐφήσομαι αἴ κε πίθηαι·
μὴ ἐμ σῶν ἀπάνευθε τιθήμεναι ὀστέ’ Ἀχιλλεῦ,
ἀλλ’ ὁμοῦ ὡς ἐτράφημεν ἐν ὑμετέροισι δόμοισιν,
εὖτέ με τυτθὸν όντα Μενοίτιος ἐξ Ὀπόεντος
ἤγαγεν ὑμέτερόνδ’ ἀνδροκτασίης ὕπο λυγρῆς,
ἤματι τῷ ὅτε παῖδα κατέκτανον Ἀμφιδάμαντος
νήπιος οὐκ ἐθέλων ἀμφ’ ἀστραγάλοισι χολωθείς·
ἔνθά με δεξάμενος ἐν δώμασιν ἱππότα Πηλεὺς
ἔτραφέ τ’ἐνδυκέως καὶ σὸν θεράποντ’ ὀνόμηνεν·
ὣς δὲ καὶ ὀστέα νῶϊν ὁμ σορὸς ἀμφικαλύπτοι
χρύσεος ἀμφιφορεύς, τόν τοι πόρε πότνια μήτηρ.
τὸν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
τίπτέ μοι ἠθείη κεφαλ δεῦρ’ εἰλήλουθας
καί μοι ταῦτα ἕκαστ’ ἐπιτέλλεαι; αὐτὰρ ἐγώ τοι
πάντα μάλ’ ἐκτελέω καὶ πείσομαι ὡς σὺ κελεύεις.
ἀλλά μοι ἆσσον στῆθι· μίνυνθά περ ἀμφιβαλόντε
ἀλλήλους ὀλοοῖο τεταρπώμεσθα γόοιο.
ὣς ἄρα φωνήσας ὠρέξατο χερσ φίλῃσιν
οὐδ’ ἔλαβε· ψυχ δὲ κατ χθονὸς ΰτε καπνὸς
ᾤχετο τετριγυῖα· ταφὼν δ’ἀνόρουσεν Ἀχιλλεὺς
χερσί τε συμπλατάγησεν, ἔπος δ’ὀλοφυδνὸν ειπεν·
πόποι ῥά τίς ἐστι καὶ εἰν ΐδαο δόμοισι
ψυχ καὶ εἴδωλον, ἀτὰρ φρένες οὐκ ἔνι πάμπαν·
παννυχίη γάρ μοι Πατροκλος δειλοῖο
ψυχ ἐφεστήκει γοόωσά τε μυρομένη τε,
καί μοι ἕκαστ’ ἐπέτελλεν, ϊκτο δὲ θέσκελον αὐτῷ.
ὣς φάτο, τοῖσι δὲ πᾶσιν ὑφ’ ἵμερον ὦρσε γόοιο·
μυρομένοισι δὲ τοῖσι φάνη ῥοδοδάκτυλος ὼς
ἀμφ νέκυν ἐλεεινόν. ἀτὰρ κρείων Ἀγαμέμνων
οὐράς τ’ὄτρυνε καὶ ἀνέρας ἀξέμεν ὕλην
πάντοθεν ἐκ κλισιῶν· ἐπ δ’ἀνὴρ ἐσθλὸς ὀρώρει
Μηριόνης θεράπων ἀγαπήνορος Ἰδομενος.
οἳ δ’ἴσαν ὑλοτόμους πελέκεας ἐν χερσὶν ἔχοντες
σειράς τ’εὐπλέκτους· πρὸ δ’ἄρ’ οὐρες κίον αὐτῶν.
πολλ δ’ἄναντα κάταντα πάραντά τε δόχμιά τ’ἦλθον·
ἀλλ’ ὅτε δὴ κνημοὺς προσέβαν πολυπίδακος Ἴδης,
αὐτίκ’ ἄρα δρῦς ὑψικόμους ταναήκεϊ χαλκ
τάμνον ἐπειγόμενοι· ταὶ δὲ μεγάλα κτυπέουσαι
πῖπτον· τὰς μὲν ἔπειτα διαπλήσσοντες Ἀχαιοὶ
ἔκδεον ἡμιόνων· ταὶ δὲ χθόνα ποσσ δατεῦντο
ἐλδόμεναι πεδίοιο δι ῥωπήϊα πυκνά.
πάντες δ’ὑλοτόμοι φιτροὺς φέρον· ὡς γὰρ ἀνώγει
Μηριόνης θεράπων ἀγαπήνορος Ἰδομενος.
κὰδ δ’ἄρ’ ἐπ’ ἀκτῆς βάλλον ἐπισχερώ, ἔνθ’ ἄρ’ Ἀχιλλεὺς
φράσσατο Πατρόκλ μέγα ἠρίον ἠδ οἷ αὐτῷ.
αὐτὰρ ἐπεὶ πάντ παρακάββαλον ἄσπετον ὕλην
ατ’ ἄρ’ αὖθι μένοντες ολλέες. αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς
αὐτίκα Μυρμιδόνεσσι φιλοπτολέμοισι κέλευσε
χαλκὸν ζώννυσθαι, ζεῦξαι δ’ὑπ’ ὄχεσφιν ἕκαστον
ἵππους· οἳ δ’ὄρνυντο καὶ ἐν τεύχεσσιν ἔδυνον,
ἂν δ’ἔβαν ἐν δίφροισι παραιβάται ἡνίοχοί τε,
πρόσθε μὲν ἱππες, μετ δὲ νέφος εἵπετο πεζῶν
μυρίοι· ἐν δὲ μέσοισι φέρον Πάτροκλον ἑταῖροι.
θριξ δὲ πάντα νέκυν καταείνυσαν, ἃς ἐπέβαλλον
κειρόμενοι· ὄπιθεν δὲ κάρη ἔχε δῖος Ἀχιλλεὺς
ἀχνύμενος· ἕταρον γὰρ ἀμύμονα πέμπ’ ϊδος δέ.
οἳ δ’ὅτε χῶρον ἵκανον ὅθί σφισι πέφραδ’ Ἀχιλλεὺς
κάτθεσαν, αἶψα δέ οἱ μενοεικέα νήεον ὕλην.
ἔνθ’ αὖτ’ ἄλλ’ ἐνόησε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς·
στὰς ἀπάνευθε πυρῆς ξανθὴν ἀπεκείρατο χαίτην,
τήν ῥα Σπερχει ποταμ τρέφε τηλεθόωσαν·
ὀχθήσας δ’ἄρα εἶπεν ἰδὼν ἐπ οἴνοπα πόντον·
Σπερχεί’ ἄλλως σοί γε πατὴρ ἠρήσατο Πηλεὺς
κεῖσέ με νοστήσαντα φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν
σοί τε κόμην κερέειν ῥέξειν θ’ἱερὴν ἑκατόμβην,
πεντήκοντα δ’ἔνορχα παρ’ αὐτόθι μῆλ’ ερεύσειν
ἐς πηγάς, ὅθι τοι τέμενος βωμός τε θυήεις.
ὣς ἠρᾶθ’ γέρων, σὺ δέ οἱ νόον οὐκ ἐτέλεσσας.
νῦν δ’ἐπεὶ οὐ νέομαί γε φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν
Πατρόκλ ἥρωϊ κόμην ὀπάσαιμι φέρεσθαι.
ὣς εἰπὼν ἐν χερσ κόμην ἑτάροιο φίλοιο
θῆκεν, τοῖσι δὲ πᾶσιν ὑφ’ ἵμερον ὦρσε γόοιο.
καί νύ κ’ὀδυρομένοισιν ἔδυ φάος ελίοιο
εἰ μὴ Ἀχιλλεὺς αἶψ’ Ἀγαμέμνονι εἶπε παραστάς·
Ἀτρεΐδη, σοὶ γάρ τε μάλιστά γε λαὸς Ἀχαιῶν
πείσονται μύθοισι, γόοιο μὲν ἔστι καὶ ἆσαι,
νῦν δ’ἀπ πυρκαϊῆς σκέδασον καὶ δεῖπνον ἄνωχθι
ὅπλεσθαι· τάδε δ’ἀμφ πονησόμεθ’ οἷσι μάλιστα
κήδεός ἐστι νέκυς· παρ δ’οἵ τ’ἀγοὶ ἄμμι μενόντων.
αὐτὰρ ἐπεὶ τό γ’ἄκουσεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων,
αὐτίκα λαὸν μὲν σκέδασεν κατ νῆας ΐσας,
κηδεμόνες δὲ παρ’ αὖθι μένον καὶ νήεον ὕλην,
ποίησαν δὲ πυρὴν ἑκατόμπεδον ἔνθα καὶ ἔνθα,
ἐν δὲ πυρ ὑπάτ νεκρὸν θέσαν ἀχνύμενοι κῆρ.
πολλ δὲ ἴφια μῆλα καὶ εἰλίποδας ἕλικας βοῦς
πρόσθε πυρῆς ἔδερόν τε καὶ ἄμφεπον· ἐκ δ’ἄρα πάντων
δημὸν ἑλὼν ἐκάλυψε νέκυν μεγάθυμος Ἀχιλλεὺς
ἐς πόδας ἐκ κεφαλῆς, περ δὲ δρατ σώματα νήει.
ἐν δ’ἐτίθει μέλιτος καὶ ἀλείφατος ἀμφιφορας
πρὸς λέχεα κλίνων· πίσυρας δ’ἐριαύχενας ἵππους
ἐσσυμένως ἐνέβαλλε πυρ μεγάλα στεναχίζων.
ἐννέα τῷ γε ἄνακτι τραπεζες κύνες ἦσαν,
καὶ μὲν τῶν ἐνέβαλλε πυρ δύο δειροτομήσας,
δώδεκα δὲ Τρώων μεγαθύμων υἱέας ἐσθλοὺς
χαλκ δηϊόων· κακ δὲ φρεσ μήδετο ἔργα·
ἐν δὲ πυρὸς μένος ἧκε σιδήρεον ὄφρα νέμοιτο.
ᾤμωξέν τ’ἄρ’ ἔπειτα, φίλον δ’ὀνόμηνεν ἑταῖρον·
χαῖρέ μοι Πάτροκλε καὶ εἰν ΐδαο δόμοισι·
πάντα γὰρ ἤδη τοι τελέω τὰ πάροιθεν ὑπέστην,
δώδεκα μὲν Τρώων μεγαθύμων υἱέας ἐσθλοὺς
τοὺς ἅμα σοὶ πάντας πῦρ ἐσθίει· Ἕκτορα δ’οὔ τι
δώσω Πριαμίδην πυρ δαπτέμεν, ἀλλ κύνεσσιν.
ὣς φάτ’ ἀπειλήσας· τὸν δ’οὐ κύνες ἀμφεπένοντο,
ἀλλ κύνας μὲν ἄλαλκε Διὸς θυγάτηρ Ἀφροδίτη
ἤματα καὶ νύκτας, ῥοδόεντι δὲ χρῖεν ἐλαί
ἀμβροσίῳ, ἵνα μή μιν ἀποδρύφοι ἑλκυστάζων.
τῷ δ’ἐπ κυάνεον νέφος ἤγαγε Φοῖβος Ἀπόλλων
οὐρανόθεν πεδίον δέ, κάλυψε δὲ χῶρον ἅπαντα
ὅσσον ἐπεῖχε νέκυς, μὴ πρὶν μένος ελίοιο
σκήλει’ ἀμφ περ χρόα ἴνεσιν ἠδ μέλεσσιν.
οὐδ πυρ Πατρόκλου ἐκαίετο τεθνηῶτος·
ἔνθ’ αὖτ’ ἀλλ’ ἐνόησε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς·
στὰς ἀπάνευθε πυρῆς δοιοῖς ἠρᾶτ’ ἀνέμοισι
Βορέῃ καὶ Ζεφύρῳ, καὶ ὑπίσχετο ερ καλά·
πολλ δὲ καὶ σπένδων χρυσέ δέπαϊ λιτάνευεν
ἐλθέμεν, ὄφρα τάχιστα πυρ φλεγεθοίατο νεκροί,
ὕλη τε σεύαιτο καήμεναι. ὦκα δὲ Ἶρις
ἀράων ΐουσα μετάγγελος ἦλθ’ ἀνέμοισιν.
οἳ μὲν ἄρα Ζεφύροιο δυσαέος ἀθρόοι ἔνδον
εἰλαπίνην δαίνυντο· θέουσα δὲ Ἶρις ἐπέστη
βηλ ἔπι λιθέῳ· τοὶ δ’ὡς ἴδον ὀφθαλμοῖσι
πάντες ἀνήϊξαν, κάλεόν τέ μιν εἰς ἕκαστος·
δ’αὖθ’ ἕζεσθαι μὲν ἀνήνατο, εἶπε δὲ μῦθον·
οὐχ ἕδος· εἶμι γὰρ αὖτις ἐπ’ Ὠκεανοῖο ῥέεθρα
Αἰθιόπων ἐς γαῖαν, ὅθι ῥέζουσ’ ἑκατόμβας
ἀθανάτοις, ἵνα δὴ καὶ ἐγ μεταδαίσομαι ἱρῶν.
ἀλλ’ Ἀχιλεὺς Βορέην ἠδ Ζέφυρον κελαδεινὸν
ἐλθεῖν ἀρᾶται, καὶ ὑπίσχεται ερ καλά,
ὄφρα πυρὴν ὄρσητε καήμεναι, ἔνι κεῖται
Πάτροκλος, τὸν πάντες ἀναστενάχουσιν Ἀχαιοί.
μὲν ἄρ’ ὣς εἰποῦσ’ ἀπεβήσετο, τοὶ δ’ὀρέοντο
ἠχ θεσπεσί νέφεα κλονέοντε πάροιθεν.
αἶψα δὲ πόντον ἵκανον ήμεναι, ὦρτο δὲ κῦμα
πνοι ὕπο λιγυρῇ· Τροίην δ’ἐρίβωλον ἱκέσθην,
ἐν δὲ πυρ πεσέτην, μέγα δ’ἴαχε θεσπιδαὲς πῦρ.
παννύχιοι δ’ἄρα τοί γε πυρῆς ἄμυδις φλόγ’ ἔβαλλον
φυσῶντες λιγέως· δὲ πάννυχος ὠκὺς Ἀχιλλεὺς
χρυσέου ἐκ κρητῆρος ἑλὼν δέπας ἀμφικύπελλον
οἶνον ἀφυσσόμενος χαμάδις χέε, δεῦε δὲ γαῖαν
ψυχὴν κικλήσκων Πατροκλος δειλοῖο.
ὡς δὲ πατὴρ οὗ παιδὸς ὀδύρεται ὀστέα καίων
νυμφίου, ὅς τε θανὼν δειλοὺς ἀκάχησε τοκας,
ὣς Ἀχιλεὺς ἑτάροιο ὀδύρετο ὀστέα καίων,
ἑρπύζων παρ πυρκαϊὴν ἁδιν στεναχίζων.
ἦμος δ’ἑωσφόρος εἶσι φόως ἐρέων ἐπ γαῖαν,
ὅν τε μέτα κροκόπεπλος ὑπεὶρ ἅλα κίδναται ἠώς,
τῆμος πυρκαϊ ἐμαραίνετο, παύσατο δὲ φλόξ.
οἳ δ’ἄνεμοι πάλιν αὖτις ἔβαν οἶκον δὲ νέεσθαι
Θρηΐκιον κατ πόντον· δ’ἔστενεν οἴδματι θύων.
Πηλεΐδης δ’ἀπ πυρκαϊῆς ἑτέρωσε λιασθεὶς
κλίνθη κεκμηώς, ἐπ δὲ γλυκὺς ὕπνος ὄρουσεν·
οἳ δ’ἀμφ’ Ἀτρεΐωνα ολλέες ἠγερέθοντο·
τῶν μιν ἐπερχομένων ὅμαδος καὶ δοῦπος ἔγειρεν,
ἕζετο δ’ὀρθωθεὶς καί σφεας πρὸς μῦθον ειπεν·
Ἀτρεΐδη τε καὶ ἄλλοι ἀριστες Παναχαιῶν,
πρῶτον μὲν κατ πυρκαϊὴν σβέσατ’ αἴθοπι οἴν
πᾶσαν, ὁπόσσον ἐπέσχε πυρὸς μένος· αὐτὰρ ἔπειτα
ὀστέα Πατρόκλοιο Μενοιτιάδαο λέγωμεν
εὖ διαγιγνώσκοντες· ἀριφραδέα δὲ τέτυκται·
ἐν μέσσ γὰρ ἔκειτο πυρῇ, τοὶ δ’ἄλλοι ἄνευθεν
ἐσχατι καίοντ’ ἐπιμὶξ ἵπποι τε καὶ ἄνδρες.
καὶ τὰ μὲν ἐν χρυσέ φιάλ καὶ δίπλακι δημ
θείομεν, εἰς κεν αὐτὸς ἐγὼν ϊδι κεύθωμαι.
τύμβον δ’οὐ μάλα πολλὸν ἐγ πονέεσθαι ἄνωγα,
ἀλλ’ ἐπιεικέα τοῖον· ἔπειτα δὲ καὶ τὸν Ἀχαιοὶ
εὐρύν θ’ὑψηλόν τε τιθήμεναι, οἵ κεν ἐμεῖο
δεύτεροι ἐν νήεσσι πολυκλήϊσι λίπησθε.
ὣς ἔφαθ’, οἳ δ’ἐπίθοντο ποδώκεϊ Πηλεΐωνι.
πρῶτον μὲν κατ πυρκαϊὴν σβέσαν αἴθοπι οἴν
ὅσσον ἐπ φλὸξ ἦλθε, βαθεῖα δὲ κάππεσε τέφρη·
κλαίοντες δ’ἑτάροιο ἐνηέος ὀστέα λευκ
ἄλλεγον ἐς χρυσέην φιάλην καὶ δίπλακα δημόν,
ἐν κλισίῃσι δὲ θέντες αν λιτ κάλυψαν·
τορνώσαντο δὲ σῆμα θεμείλιά τε προβάλοντο
ἀμφ πυρήν· εἶθαρ δὲ χυτὴν ἐπ γαῖαν ἔχευαν,
χεύαντες δὲ τὸ σῆμα πάλιν κίον. αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς
αὐτοῦ λαὸν ἔρυκε καὶ ἵζανεν εὐρὺν ἀγῶνα,
νηῶν δ’ἔκφερ’ εθλα λέβητάς τε τρίποδάς τε
ἵππους θ’ἡμιόνους τε βοῶν τ’ἴφθιμα κάρηνα,
ἠδ γυναῖκας ϋζώνους πολιόν τε σίδηρον.
ἱππεῦσιν μὲν πρῶτα ποδώκεσιν ἀγλά’ εθλα
θῆκε γυναῖκα ἄγεσθαι ἀμύμονα ἔργα ἰδυῖαν
καὶ τρίποδ’ ὠτώεντα δυωκαιεικοσίμετρον
τῷ πρώτῳ· ἀτὰρ αὖ τῷ δευτέρ ἵππον ἔθηκεν
ἑξέτε’ ἀδμήτην βρέφος ἡμίονον κυέουσαν·
αὐτὰρ τῷ τριτάτ ἄπυρον κατέθηκε λέβητα
καλὸν τέσσαρα μέτρα κεχανδότα λευκὸν ἔτ’ αὔτως·
τῷ δὲ τετάρτ θῆκε δύω χρυσοῖο τάλαντα,
πέμπτ δ’ἀμφίθετον φιάλην ἀπύρωτον ἔθηκε.
στῆ δ’ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ειπεν·
Ἀτρεΐδη τε καὶ ἄλλοι ϋκνήμιδες Ἀχαιοὶ
ἱππας τάδ’ εθλα δεδεγμένα κεῖτ’ ἐν ἀγῶνι.
εἰ μὲν νῦν ἐπ ἄλλ εθλεύοιμεν Ἀχαιοὶ
τ’ἂν ἐγ τὰ πρῶτα λαβὼν κλισίην δὲ φεροίμην.
ἴστε γὰρ ὅσσον ἐμοὶ ἀρετ περιβάλλετον ἵπποι·
ἀθάνατοί τε γάρ εἰσι, Ποσειδάων δὲ πόρ’ αὐτοὺς
πατρ ἐμ Πηλϊ, δ’αὖτ’ ἐμοὶ ἐγγυάλιξεν.
ἀλλ’ ἤτοι μὲν ἐγ μενέω καὶ μώνυχες ἵπποι·
τοίου γὰρ κλέος ἐσθλὸν ἀπώλεσαν ἡνιόχοιο
ἠπίου, ὅς σφωϊν μάλα πολλάκις ὑγρὸν ἔλαιον
χαιτάων κατέχευε λοέσσας ὕδατι λευκῷ.
τὸν τώ γ’ἑσταότες πενθείετον, οὔδεϊ δέ σφι
χαῖται ἐρηρέδαται, τὼ δ’ἕστατον ἀχνυμένω κῆρ.
ἄλλοι δὲ στέλλεσθε κατ στρατόν, ὅς τις Ἀχαιῶν
ἵπποισίν τε πέποιθε καὶ ἅρμασι κολλητοῖσιν.
ὣς φάτο Πηλεΐδης, ταχέες δ’ἱππες ἄγερθεν.
ὦρτο πολ πρῶτος μὲν ἄναξ ἀνδρῶν Εὔμηλος
Ἀδμήτου φίλος υἱός, ὃς ἱπποσύν ἐκέκαστο·
τῷ δ’ἐπ Τυδεΐδης ὦρτο κρατερὸς Διομήδης,
ἵππους δὲ Τρῳοὺς ὕπαγε ζυγόν, οὕς ποτ’ ἀπηύρα
Αἰνείαν, ἀτὰρ αὐτὸν ὑπεξεσάωσεν Ἀπόλλων.
τῷ δ’ἄρ’ ἐπ’ Ἀτρεΐδης ὦρτο ξανθὸς Μενέλαος
διογενής, ὑπ δὲ ζυγὸν ἤγαγεν ὠκέας ἵππους
Αἴθην τὴν Ἀγαμεμνονέην τὸν όν τε Πόδαργον·
τὴν Ἀγαμέμνονι δῶκ’ Ἀγχισιάδης Ἐχέπωλος
δῶρ’, ἵνα μή οἱ ἕποιθ’ ὑπ Ἴλιον ἠνεμόεσσαν,
ἀλλ’ αὐτοῦ τέρποιτο μένων· μέγα γάρ οἱ ἔδωκε
Ζεὺς ἄφενος, ναῖεν δ’ὅ γ’ἐν εὐρυχόρ Σικυῶνι·
τὴν γ’ὑπ ζυγὸν ἦγε μέγα δρόμου ἰσχανόωσαν.
Ἀντίλοχος δὲ τέταρτος ΰτριχας ὁπλίσαθ’ ἵππους,
Νέστορος ἀγλαὸς υἱὸς ὑπερθύμοιο ἄνακτος
τοῦ Νηληϊάδαο· Πυλοιγενέες δέ οἱ ἵπποι
ὠκύποδες φέρον ἅρμα· πατὴρ δέ οἱ ἄγχι παραστὰς
μυθεῖτ’ εἰς ἀγαθ φρονέων νοέοντι καὶ αὐτῷ·
Ἀντίλοχ’ ἤτοι μέν σε νέον περ όντ’ ἐφίλησαν
Ζεύς τε Ποσειδάων τε, καὶ ἱπποσύνας ἐδίδαξαν
παντοίας· τὼ καί σε διδασκέμεν οὔ τι μάλα χρεώ·
οἶσθα γὰρ εὖ περ τέρμαθ’ ἑλισσέμεν· ἀλλά τοι ἵπποι
βάρδιστοι θείειν· τώ τ’οἴω λοίγι’ ἔσεσθαι.
τῶν δ’ἵπποι μὲν ασιν ἀφάρτεροι, οὐδ μὲν αὐτοὶ
πλείονα ἴσασιν σέθεν αὐτοῦ μητίσασθαι.
ἀλλ’ ἄγε δὴ σὺ φίλος μῆτιν ἐμβάλλεο θυμ
παντοίην, ἵνα μή σε παρεκπροφύγῃσιν εθλα.
μήτι τοι δρυτόμος μέγ’ ἀμείνων βίηφι·
μήτι δ’αὖτε κυβερνήτης ἐν οἴνοπι πόντ
νῆα θοὴν ἰθύνει ἐρεχθομένην ἀνέμοισι·
μήτι δ’ἡνίοχος περιγίγνεται ἡνιόχοιο.
ἀλλ’ ὃς μέν θ’ἵπποισι καὶ ἅρμασιν οἷσι πεποιθὼς
ἀφραδέως ἐπ πολλὸν ἑλίσσεται ἔνθα καὶ ἔνθα,
ἵπποι δὲ πλανόωνται ἀν δρόμον, οὐδ κατίσχει·
ὃς δέ κε κέρδεα εἰδ ἐλαύνων ἥσσονας ἵππους,
αἰεὶ τέρμ’ ὁρόων στρέφει ἐγγύθεν, οὐδέ λήθει
ὅππως τὸ πρῶτον τανύσ βοέοισιν ἱμᾶσιν,
ἀλλ’ ἔχει ἀσφαλέως καὶ τὸν προὔχοντα δοκεύει.
σῆμα δέ τοι ἐρέω μάλ’ ἀριφραδές, οὐδέ σε λήσει.
ἕστηκε ξύλον αὖον ὅσον τ’ὄργυι’ ὑπὲρ αἴης
δρυὸς πεύκης· τὸ μὲν οὐ καταπύθεται ὄμβρῳ,
λᾶε δὲ τοῦ ἑκάτερθεν ἐρηρέδαται δύο λευκ
ἐν ξυνοχῇσιν ὁδοῦ, λεῖος δ’ἱππόδρομος ἀμφὶς
τευ σῆμα βροτοῖο πάλαι κατατεθνηῶτος,
τό γε νύσσα τέτυκτο ἐπ προτέρων ἀνθρώπων,
καὶ νῦν τέρματ’ ἔθηκε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς.
τῷ σὺ μάλ’ ἐγχρίμψας ἐλάαν σχεδὸν ἅρμα καὶ ἵππους,
αὐτὸς δὲ κλινθῆναι ϋπλέκτ ἐν δίφρ
ἦκ’ ἐπ’ ἀριστερ τοῖιν· ἀτὰρ τὸν δεξιὸν ἵππον
κένσαι ὁμοκλήσας, εἶξαί τέ οἱ ἡνία χερσίν.
ἐν νύσσ δέ τοι ἵππος ἀριστερὸς ἐγχριμφθήτω,
ὡς ἄν τοι πλήμνη γε δοάσσεται ἄκρον ἱκέσθαι
κύκλου ποιητοῖο· λίθου δ’ἀλέασθαι ἐπαυρεῖν,
μή πως ἵππους τε τρώσῃς κατά θ’ἅρματα ἄξῃς·
χάρμα δὲ τοῖς ἄλλοισιν, ἐλεγχείη δὲ σοὶ αὐτ
ἔσσεται· ἀλλ φίλος φρονέων πεφυλαγμένος εἶναι.
εἰ γάρ κ’ἐν νύσσ γε παρεξελάσῃσθα διώκων,
οὐκ ἔσθ’ ὅς κέ σ’ἕλῃσι μετάλμενος οὐδ παρέλθῃ,
οὐδ’ εἴ κεν μετόπισθεν Ἀρίονα δῖον ἐλαύνοι
Ἀδρήστου ταχὺν ἵππον, ὃς ἐκ θεόφιν γένος εν,
τοὺς Λαομέδοντος, οἳ ἐνθάδε γ’ἔτραφεν ἐσθλοί.
ὣς εἰπὼν Νέστωρ Νηλήϊος ἂψ ἐν χώρ
ἕζετ’, ἐπεὶ παιδ ἑκάστου πείρατ’ ειπε.
Μηριόνης δ’ἄρα πέμπτος ΰτριχας ὁπλίσαθ’ ἵππους.
ἂν δ’ἔβαν ἐς δίφρους, ἐν δὲ κλήρους ἐβάλοντο·
πάλλ’ Ἀχιλεύς, ἐκ δὲ κλῆρος θόρε Νεστορίδαο
Ἀντιλόχου· μετ τὸν δ’ἔλαχε κρείων Εὔμηλος·
τῷ δ’ἄρ’ ἐπ’ Ἀτρεΐδης δουρ κλειτὸς Μενέλαος,
τῷ δ’ἐπ Μηριόνης λάχ’ ἐλαυνέμεν· ὕστατος αὖτε
Τυδεΐδης ὄχ’ ἄριστος ὼν λάχ’ ἐλαυνέμεν ἵππους.
στὰν δὲ μεταστοιχί, σήμηνε δὲ τέρματ’ Ἀχιλλεὺς
τηλόθεν ἐν λεί πεδίῳ· παρ δὲ σκοπὸν εἷσεν
ἀντίθεον Φοίνικα ὀπάονα πατρὸς οῖο,
ὡς μεμνέῳτο δρόμους καὶ ἀληθείην ἀποείποι.
οἳ δ’ἅμα πάντες ἐφ’ ἵπποιιν μάστιγας ειραν,
πέπληγόν θ’ἱμᾶσιν, ὁμόκλησάν τ’ἐπέεσσιν
ἐσσυμένως· οἳ δ’ὦκα διέπρησσον πεδίοιο
νόσφι νεῶν ταχέως· ὑπ δὲ στέρνοισι κονίη
ἵστατ’ ειρομένη ὥς τε νέφος θύελλα,
χαῖται δ’ἐρρώοντο μετ πνοιῇς ἀνέμοιο.
ἅρματα δ’ἄλλοτε μὲν χθον πίλνατο πουλυβοτείρῃ,
ἄλλοτε δ’ἀΐξασκε μετήορα· τοὶ δ’ἐλατῆρες
ἕστασαν ἐν δίφροισι, πάτασσε δὲ θυμὸς ἑκάστου
νίκης εμένων· κέκλοντο δὲ οἷσιν ἕκαστος
ἵπποις, οἳ δ’ἐπέτοντο κονίοντες πεδίοιο.
ἀλλ’ ὅτε δὴ πύματον τέλεον δρόμον ὠκέες ἵπποι
ἂψ ἐφ’ ἁλὸς πολιῆς, τότε δὴ ἀρετή γε ἑκάστου
φαίνετ’, ἄφαρ δ’ἵπποισι τάθη δρόμος· ὦκα δ’ἔπειτα
αἳ Φηρητιάδαο ποδώκεες ἔκφερον ἵπποι.
τὰς δὲ μετ’ ἐξέφερον Διομήδεος ἄρσενες ἵπποι
Τρώϊοι, οὐδέ τι πολλὸν ἄνευθ’ ἔσαν, ἀλλ μάλ’ ἐγγύς·
αἰεὶ γὰρ δίφρου ἐπιβησομένοισιν ΐκτην,
πνοι δ’Εὐμήλοιο μετάφρενον εὐρέε τ’ὤμω
θέρμετ’· ἐπ’ αὐτ γὰρ κεφαλὰς καταθέντε πετέσθην.
καί νύ κεν παρέλασσ’ ἀμφήριστον ἔθηκεν,
εἰ μὴ Τυδέος υἷϊ κοτέσσατο Φοῖβος Ἀπόλλων,
ὅς ῥά οἱ ἐκ χειρῶν ἔβαλεν μάστιγα φαεινήν.
τοῖο δ’ἀπ’ ὀφθαλμῶν χύτο δάκρυα χωομένοιο,
οὕνεκα τὰς μὲν ὅρα ἔτι καὶ πολ μᾶλλον ούσας,
οἳ δέ οἱ ἐβλάφθησαν ἄνευ κέντροιο θέοντες.
οὐδ’ ἄρ’ Ἀθηναίην ἐλεφηράμενος λάθ’ Ἀπόλλων
Τυδεΐδην, μάλα δ’ὦκα μετέσσυτο ποιμένα λαῶν,
δῶκε δέ οἱ μάστιγα, μένος δ’ἵπποισιν ἐνῆκεν·
δὲ μετ’ Ἀδμήτου υἱὸν κοτέουσ’ ἐβεβήκει,
ἵππειον δέ οἱ ἦξε θε ζυγόν· αἳ δέ οἱ ἵπποι
ἀμφὶς ὁδοῦ δραμέτην, ῥυμὸς δ’ἐπ γαῖαν ἐλύσθη.
αὐτὸς δ’ἐκ δίφροιο παρ τροχὸν ἐξεκυλίσθη,
ἀγκῶνάς τε περιδρύφθη στόμα τε ῥῖνάς τε,
θρυλίχθη δὲ μέτωπον ἐπ’ ὀφρύσι· τὼ δέ οἱ ὄσσε
δακρυόφι πλῆσθεν, θαλερ δέ οἱ ἔσχετο φωνή.
Τυδεΐδης δὲ παρατρέψας ἔχε μώνυχας ἵππους,
πολλὸν τῶν ἄλλων ἐξάλμενος· ἐν γὰρ Ἀθήνη
ἵπποις ἧκε μένος καὶ ἐπ’ αὐτ κῦδος ἔθηκε.
τῷ δ’ἄρ’ ἐπ’ Ἀτρεΐδης εἶχε ξανθὸς Μενέλαος.
Ἀντίλοχος δ’ἵπποισιν ἐκέκλετο πατρὸς οῖο·
ἔμβητον καὶ σφῶϊ· τιταίνετον ὅττι τάχιστα.
ἤτοι μὲν κείνοισιν ἐριζέμεν οὔ τι κελεύω
Τυδεΐδεω ἵπποισι δαΐφρονος, οἷσιν Ἀθήνη
νῦν ὤρεξε τάχος καὶ ἐπ’ αὐτ κῦδος ἔθηκεν·
ἵππους δ’Ἀτρεΐδαο κιχάνετε, μὴ δὲ λίπησθον,
καρπαλίμως, μὴ σφῶϊν ἐλεγχείην καταχεύ
Αἴθη θῆλυς οῦσα· τί λείπεσθε φέριστοι;
ὧδε γὰρ ἐξερέω, καὶ μὴν τετελεσμένον ἔσται·
οὐ σφῶϊν κομιδ παρ Νέστορι ποιμένι λαῶν
ἔσσεται, αὐτίκα δ’ὔμμε κατακτενεῖ ὀξέϊ χαλκῷ,
αἴ κ’ἀποκηδήσαντε φερώμεθα χεῖρον εθλον.
ἀλλ’ ἐφομαρτεῖτον καὶ σπεύδετον ὅττι τάχιστα·
ταῦτα δ’ἐγὼν αὐτὸς τεχνήσομαι ἠδ νοήσω
στεινωπ ἐν ὁδ παραδύμεναι, οὐδέ με λήσει.
ὣς ἔφαθ’, οἳ δὲ ἄνακτος ὑποδείσαντες ὁμοκλὴν
μᾶλλον ἐπιδραμέτην ὀλίγον χρόνον· αἶψα δ’ἔπειτα
στεῖνος ὁδοῦ κοίλης ἴδεν Ἀντίλοχος μενεχάρμης.
ῥωχμὸς ην γαίης, χειμέριον ἀλὲν ὕδωρ
ἐξέρρηξεν ὁδοῖο, βάθυνε δὲ χῶρον ἅπαντα·
τῇ ῥ’εἶχεν Μενέλαος ἁματροχιὰς ἀλεείνων.
Ἀντίλοχος δὲ παρατρέψας ἔχε μώνυχας ἵππους
ἐκτὸς ὁδοῦ, ὀλίγον δὲ παρακλίνας ἐδίωκεν.
Ἀτρεΐδης δ’ἔδεισε καὶ Ἀντιλόχ ἐγεγώνει·
Ἀντίλοχ’ ἀφραδέως ἱππάζεαι, ἀλλ’ ἄνεχ’ ἵππους·
στεινωπὸς γὰρ ὁδός, τάχα δ’εὐρυτέρη παρελάσσαι·
μή πως ἀμφοτέρους δηλήσεαι ἅρματι κύρσας.
ὣς ἔφατ’, Ἀντίλοχος δ’ἔτι καὶ πολ μᾶλλον ἔλαυνε
κέντρ ἐπισπέρχων ὡς οὐκ ΐοντι οικώς.
ὅσσα δὲ δίσκου οὖρα κατωμαδίοιο πέλονται,
ὅν τ’αἰζηὸς ἀφῆκεν ἀνὴρ πειρώμενος ἥβης,
τόσσον ἐπιδραμέτην· αἳ δ’ἠρώησαν ὀπίσσω
Ἀτρεΐδεω· αὐτὸς γὰρ ἑκὼν μεθέηκεν ἐλαύνειν
μή πως συγκύρσειαν ὁδ ἔνι μώνυχες ἵπποι,
δίφρους τ’ἀνστρέψειαν ϋπλεκέας, κατ δ’αὐτοὶ
ἐν κονίῃσι πέσοιεν ἐπειγόμενοι περ νίκης.
τὸν καὶ νεικείων προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·
Ἀντίλοχ’ οὔ τις σεῖο βροτῶν ὀλοώτερος ἄλλος·
ἔρρ’, ἐπεὶ οὔ σ’ἔτυμόν γε φάμεν πεπνῦσθαι Ἀχαιοί.
ἀλλ’ οὐ μὰν οὐδ’ ὧς ἄτερ ὅρκου οἴσ εθλον.
ὣς εἰπὼν ἵπποισιν ἐκέκλετο φώνησέν τε·
μή μοι ἐρύκεσθον μὴ δ’ἕστατον ἀχνυμένω κῆρ.
φθήσονται τούτοισι πόδες καὶ γοῦνα καμόντα
ὑμῖν· ἄμφω γὰρ ἀτέμβονται νεότητος.
ὣς ἔφαθ’, οἳ δὲ ἄνακτος ὑποδείσαντες ὁμοκλὴν
μᾶλλον ἐπιδραμέτην, τάχα δέ σφισιν ἄγχι γένοντο.
Ἀργεῖοι δ’ἐν ἀγῶνι καθήμενοι εἰσορόωντο
ἵππους· τοὶ δὲ πέτοντο κονίοντες πεδίοιο.
πρῶτος δ’Ἰδομενεὺς Κρητῶν ἀγὸς ἐφράσαθ’ ἵππους·
ἧστο γὰρ ἐκτὸς ἀγῶνος ὑπέρτατος ἐν περιωπῇ·
τοῖο δ’ἄνευθεν όντος ὁμοκλητῆρος ἀκούσας
ἔγνω, φράσσατο δ’ἵππον ἀριπρεπέα προὔχοντα,
ὃς τὸ μὲν ἄλλο τόσον φοῖνιξ ἦν, ἐν δὲ μετώπ
λευκὸν σῆμα τέτυκτο περίτροχον ΰτε μήνη.
στῆ δ’ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ειπεν·
φίλοι Ἀργείων ἡγήτορες ἠδ μέδοντες
οἶος ἐγὼν ἵππους αὐγάζομαι ε καὶ ὑμεῖς;
ἄλλοι μοι δοκέουσι παροίτεροι ἔμμεναι ἵπποι,
ἄλλος δ’ἡνίοχος ἰνδάλλεται· αἳ δέ που αὐτοῦ
ἔβλαβεν ἐν πεδίῳ, αἳ κεῖσέ γε φέρτεραι ἦσαν·
ἤτοι γὰρ τὰς πρῶτα ἴδον περ τέρμα βαλούσας,
νῦν δ’οὔ πῃ δύναμαι ἰδέειν· πάντ δέ μοι ὄσσε
Τρωϊκὸν ἂμ πεδίον παπταίνετον εἰσορόωντι·
ε τὸν ἡνίοχον φύγον ἡνία, οὐδ δυνάσθη
εὖ σχεθέειν περ τέρμα καὶ οὐκ ἐτύχησεν ἑλίξας·
ἔνθά μιν ἐκπεσέειν ΐω σύν θ’ἅρματα ἆξαι,
αἳ δ’ἐξηρώησαν, ἐπεὶ μένος ἔλλαβε θυμόν.
ἀλλ ἴδεσθε καὶ ὔμμες ἀνασταδόν· οὐ γὰρ ἔγωγε
εὖ διαγιγνώσκω· δοκέει δέ μοι ἔμμεναι ἀνὴρ
Αἰτωλὸς γενεήν, μετ δ’Ἀργείοισιν ἀνάσσει
Τυδέος ἱπποδάμου υἱὸς κρατερὸς Διομήδης.
τὸν δ’αἰσχρῶς ἐνένιπεν ϊλος ταχὺς Αἴας·
Ἰδομενεῦ τί πάρος λαβρεύεαι; αἳ δέ τ’ἄνευθεν
ἵπποι ερσίποδες πολέος πεδίοιο δίενται.
οὔτε νεώτατός ἐσσι μετ’ Ἀργείοισι τοσοῦτον,
οὔτέ τοι ὀξύτατον κεφαλῆς ἐκδέρκεται ὄσσε·
ἀλλ’ αἰεὶ μύθοις λαβρεύεαι· οὐδέ τί σε χρὴ
λαβραγόρην ἔμεναι· πάρα γὰρ καὶ ἀμείνονες ἄλλοι.
ἵπποι δ’αὐταὶ ἔασι παροίτεραι, αἳ τὸ πάρος περ,
Εὐμήλου, ἐν δ’αὐτὸς ἔχων εὔληρα βέβηκε.
τὸν δὲ χολωσάμενος Κρητῶν ἀγὸς ἀντίον ηὔδα·
Αἶαν νεῖκος ἄριστε κακοφραδὲς ἄλλά τε πάντα
δεύεαι Ἀργείων, ὅτι τοι νόος ἐστὶν ἀπηνής.
δεῦρό νυν τρίποδος περιδώμεθον λέβητος,
ἴστορα δ’Ἀτρεΐδην Ἀγαμέμνονα θείομεν ἄμφω,
ὁππότεραι πρόσθ’ ἵπποι, ἵνα γνώῃς ἀποτίνων.
ὣς ἔφατ’, ὄρνυτο δ’αὐτίκ’ ϊλος ταχὺς Αἴας
χωόμενος χαλεποῖσιν ἀμείψασθαι ἐπέεσσι·
καί νύ κε δὴ προτέρω ἔτ’ ἔρις γένετ’ ἀμφοτέροισιν,
εἰ μὴ Ἀχιλλεὺς αὐτὸς ἀνίστατο καὶ φάτο μῦθον·
μηκέτι νῦν χαλεποῖσιν ἀμείβεσθον ἐπέεσσιν
Αἶαν Ἰδομενεῦ τε κακοῖς, ἐπεὶ οὐδ οικε.
καὶ δ’ἄλλ νεμεσᾶτον ὅτις τοιαῦτά γε ῥέζοι.
ἀλλ’ ὑμεῖς ἐν ἀγῶνι καθήμενοι εἰσοράασθε
ἵππους· οἳ δὲ τάχ’ αὐτοὶ ἐπειγόμενοι περ νίκης
ἐνθάδ’ ἐλεύσονται· τότε δὲ γνώσεσθε ἕκαστος
ἵππους Ἀργείων, οἳ δεύτεροι οἵ τε πάροιθεν.
ὣς φάτο, Τυδεΐδης δὲ μάλα σχεδὸν ἦλθε διώκων,
μάστι δ’αἰὲν ἔλαυνε κατωμαδόν· οἳ δέ οἱ ἵπποι
ὑψόσ’ ειρέσθην ῥίμφα πρήσσοντε κέλευθον.
αἰεὶ δ’ἡνίοχον κονίης ῥαθάμιγγες ἔβαλλον,
ἅρματα δὲ χρυσ πεπυκασμένα κασσιτέρ τε
ἵπποις ὠκυπόδεσσιν ἐπέτρεχον· οὐδέ τι πολλ
γίγνετ’ ἐπισσώτρων ἁρματροχι κατόπισθεν
ἐν λεπτ κονίῃ· τὼ δὲ σπεύδοντε πετέσθην.
στῆ δὲ μέσ ἐν ἀγῶνι, πολὺς δ’ἀνεκήκιεν ἱδρὼς
ἵππων ἔκ τε λόφων καὶ ἀπ στέρνοιο χαμᾶζε.
αὐτὸς δ’ἐκ δίφροιο χαμαὶ θόρε παμφανόωντος,
κλῖνε δ’ἄρα μάστιγα ποτ ζυγόν· οὐδ μάτησεν
ἴφθιμος Σθένελος, ἀλλ’ ἐσσυμένως λάβ’ εθλον,
δῶκε δ’ἄγειν ἑτάροισιν ὑπερθύμοισι γυναῖκα
καὶ τρίποδ’ ὠτώεντα φέρειν· δ’ἔλυεν ὑφ’ ἵππους.
τῷ δ’ἄρ’ ἐπ’ Ἀντίλοχος Νηλήϊος ἤλασεν ἵππους
κέρδεσιν, οὔ τι τάχει γε, παραφθάμενος Μενέλαον·
ἀλλ καὶ ὧς Μενέλαος ἔχ’ ἐγγύθεν ὠκέας ἵππους.
ὅσσον δὲ τροχοῦ ἵππος ἀφίσταται, ὅς ῥα ἄνακτα
ἕλκῃσιν πεδίοιο τιταινόμενος σὺν ὄχεσφι·
τοῦ μέν τε ψαύουσιν ἐπισσώτρου τρίχες ἄκραι
οὐραῖαι· δέ τ’ἄγχι μάλα τρέχει, οὐδέ τι πολλ
χώρη μεσσηγὺς πολέος πεδίοιο θέοντος·
τόσσον δὴ Μενέλαος ἀμύμονος Ἀντιλόχοιο
λείπετ’· ἀτὰρ τὰ πρῶτα καὶ ἐς δίσκουρα λέλειπτο,
ἀλλά μιν αἶψα κίχανεν· ὀφέλλετο γὰρ μένος
ἵππου τῆς Ἀγαμεμνονέης καλλίτριχος Αἴθης·
εἰ δέ κ’ἔτι προτέρω γένετο δρόμος ἀμφοτέροισι,
τώ κέν μιν παρέλασσ’ οὐδ’ ἀμφήριστον ἔθηκεν.
αὐτὰρ Μηριόνης θεράπων ῢς Ἰδομενος
λείπετ’ ἀγακλος Μενελάου δουρὸς ἐρωήν·
βάρδιστοι μὲν γάρ οἱ ἔσαν καλλίτριχες ἵπποι,
ἤκιστος δ’ἦν αὐτὸς ἐλαυνέμεν ἅρμ’ ἐν ἀγῶνι.
υἱὸς δ’Ἀδμήτοιο πανύστατος ἤλυθεν ἄλλων
ἕλκων ἅρματα καλ ἐλαύνων πρόσσοθεν ἵππους.
τὸν δὲ ἰδὼν ᾤκτειρε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς,
στὰς δ’ἄρ’ ἐν Ἀργείοις ἔπεα πτερόεντ’ ἀγόρευε·
λοῖσθος ἀνὴρ ὤριστος ἐλαύνει μώνυχας ἵππους·
ἀλλ’ ἄγε δή οἱ δῶμεν έθλιον ὡς ἐπιεικὲς
δεύτερ’· ἀτὰρ τὰ πρῶτα φερέσθω Τυδέος υἱός.
ὣς ἔφαθ’, οἳ δ’ἄρα πάντες ἐπῄνεον ὡς ἐκέλευε.
καί νύ κέ οἱ πόρεν ἵππον, ἐπῄνησαν γὰρ Ἀχαιοί,
εἰ μὴ ἄρ’ Ἀντίλοχος μεγαθύμου Νέστορος υἱὸς
Πηλεΐδην Ἀχιλα δίκ ἠμείψατ’ ἀναστάς·
Ἀχιλεῦ μάλα τοι κεχολώσομαι αἴ κε τελέσσῃς
τοῦτο ἔπος· μέλλεις γὰρ ἀφαιρήσεσθαι εθλον
τὰ φρονέων ὅτι οἱ βλάβεν ἅρματα καὶ ταχέ’ ἵππω
αὐτός τ’ἐσθλὸς ών· ἀλλ’ ὤφελεν ἀθανάτοισιν
εὔχεσθαι· τό κεν οὔ τι πανύστατος ἦλθε διώκων.
εἰ δέ μιν οἰκτίρεις καί τοι φίλος ἔπλετο θυμ
ἔστί τοι ἐν κλισί χρυσὸς πολύς, ἔστι δὲ χαλκὸς
καὶ πρόβατ’, εἰσ δέ τοι δμῳαὶ καὶ μώνυχες ἵπποι·
τῶν οἱ ἔπειτ’ ἀνελὼν δόμεναι καὶ μεῖζον εθλον
καὶ αὐτίκα νῦν, ἵνα σ’αἰνήσωσιν Ἀχαιοί.
τὴν δ’ἐγ οὐ δώσω· περ δ’αὐτῆς πειρηθήτω
ἀνδρῶν ὅς κ’ἐθέλῃσιν ἐμοὶ χείρεσσι μάχεσθαι.
ὣς φάτο, μείδησεν δὲ ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεὺς
χαίρων Ἀντιλόχῳ, ὅτι οἱ φίλος εν ἑταῖρος·
καί μιν ἀμειβόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
Ἀντίλοχ’, εἰ μὲν δή με κελεύεις οἴκοθεν ἄλλο
Εὐμήλ ἐπιδοῦναι, ἐγ δέ κε καὶ τὸ τελέσσω.
δώσω οἱ θώρηκα, τὸν Ἀστεροπαῖον ἀπηύρων
χάλκεον, πέρι χεῦμα φαεινοῦ κασσιτέροιο
ἀμφιδεδίνηται· πολέος δέ οἱ ἄξιος ἔσται.
ῥα, καὶ Αὐτομέδοντι φίλ ἐκέλευσεν ἑταίρ
οἰσέμεναι κλισίηθεν· δ’ᾤχετο καί οἱ ἔνεικεν,
Εὐμήλ δ’ἐν χερσ τίθει· δὲ δέξατο χαίρων.
τοῖσι δὲ καὶ Μενέλαος ἀνίστατο θυμὸν ἀχεύων
Ἀντιλόχ ἄμοτον κεχολωμένος· ἐν δ’ἄρα κῆρυξ
χειρ σκῆπτρον ἔθηκε, σιωπῆσαί τε κέλευσεν
Ἀργείους· δ’ἔπειτα μετηύδα ἰσόθεος φώς·
Ἀντίλοχε πρόσθεν πεπνυμένε ποῖον ἔρεξας.
ᾔσχυνας μὲν ἐμὴν ἀρετήν, βλάψας δέ μοι ἵππους
τοὺς σοὺς πρόσθε βαλών, οἵ τοι πολ χείρονες ἦσαν.
ἀλλ’ ἄγετ’ Ἀργείων ἡγήτορες ἠδ μέδοντες
ἐς μέσον ἀμφοτέροισι δικάσσατε, μὴ δ’ἐπ’ ἀρωγῇ,
μή ποτέ τις εἴπῃσιν Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων·
Ἀντίλοχον ψεύδεσσι βιησάμενος Μενέλαος
οἴχεται ἵππον ἄγων, ὅτι οἱ πολ χείρονες ἦσαν
ἵπποι, αὐτὸς δὲ κρείσσων ἀρετ τε βί τε.
εἰ δ’ἄγ’ ἐγὼν αὐτὸς δικάσω, καί μ’οὔ τινά φημι
ἄλλον ἐπιπλήξειν Δαναῶν· ἰθεῖα γὰρ ἔσται.
Ἀντίλοχ’ εἰ δ’ἄγε δεῦρο διοτρεφές, θέμις ἐστί,
στὰς ἵππων προπάροιθε καὶ ἅρματος, αὐτὰρ ἱμάσθλην
χερσὶν ἔχε ῥαδινήν, περ τὸ πρόσθεν ἔλαυνες,
ἵππων ἁψάμενος γαιήοχον ἐννοσίγαιον
ὄμνυθι μὴ μὲν ἑκὼν τὸ ἐμὸν δόλ ἅρμα πεδῆσαι.
τὸν δ’αὖτ’ Ἀντίλοχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
ἄνσχεο νῦν· πολλὸν γὰρ ἔγωγε νεώτερός εἰμι
σεῖο ἄναξ Μενέλαε, σὺ δὲ πρότερος καὶ ἀρείων.
οἶσθ’ οἷαι νέου ἀνδρὸς ὑπερβασίαι τελέθουσι·
κραιπνότερος μὲν γάρ τε νόος, λεπτ δέ τε μῆτις.
τώ τοι ἐπιτλήτω κραδίη· ἵππον δέ τοι αὐτὸς
δώσω, τὴν ἀρόμην. εἰ καί νύ κεν οἴκοθεν ἄλλο
μεῖζον ἐπαιτήσειας, ἄφαρ κέ τοι αὐτίκα δοῦναι
βουλοίμην σοί γε διοτρεφὲς ἤματα πάντα
ἐκ θυμοῦ πεσέειν καὶ δαίμοσιν εἶναι ἀλιτρός.
ῥα καὶ ἵππον ἄγων μεγαθύμου Νέστορος υἱὸς
ἐν χείρεσσι τίθει Μενελάου· τοῖο δὲ θυμὸς
άνθη ὡς εἴ τε περ σταχύεσσιν έρση
ληΐου ἀλδήσκοντος, ὅτε φρίσσουσιν ἄρουραι·
ὣς ἄρα σοὶ Μενέλαε μετ φρεσ θυμὸς άνθη.
καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
Ἀντίλοχε νῦν μέν τοι ἐγὼν ὑποείξομαι αὐτὸς
χωόμενος, ἐπεὶ οὔ τι παρήορος οὐδ’ εσίφρων
ἦσθα πάρος· νῦν αὖτε νόον νίκησε νεοίη.
δεύτερον αὖτ’ ἀλέασθαι ἀμείνονας ἠπεροπεύειν.
οὐ γάρ κέν με τάχ’ ἄλλος ἀνὴρ παρέπεισεν Ἀχαιῶν.
ἀλλ σὺ γὰρ δὴ πολλ πάθες καὶ πολλ μόγησας
σός τε πατὴρ ἀγαθὸς καὶ ἀδελφεὸς εἵνεκ’ ἐμεῖο·
τώ τοι λισσομέν ἐπιπείσομαι, ἠδ καὶ ἵππον
δώσω ἐμήν περ οῦσαν, ἵνα γνώωσι καὶ οἵδε
ὡς ἐμὸς οὔ ποτε θυμὸς ὑπερφίαλος καὶ ἀπηνής.
ῥα, καὶ Ἀντιλόχοιο Νοήμονι δῶκεν ἑταίρ
ἵππον ἄγειν· δ’ἔπειτα λέβηθ’ ἕλε παμφανόωντα.
Μηριόνης δ’ἀνάειρε δύω χρυσοῖο τάλαντα
τέτρατος, ὡς ἔλασεν. πέμπτον δ’ὑπελείπετ’ εθλον,
ἀμφίθετος φιάλη· τὴν Νέστορι δῶκεν Ἀχιλλεὺς
Ἀργείων ἀν’ ἀγῶνα φέρων, καὶ ειπε παραστάς·
τῆ νῦν, καὶ σοὶ τοῦτο γέρον κειμήλιον ἔστω
Πατρόκλοιο τάφου μνῆμ’ ἔμμεναι· οὐ γὰρ ἔτ’ αὐτὸν
ὄψ ἐν Ἀργείοισι· δίδωμι δέ τοι τόδ’ εθλον
αὔτως· οὐ γὰρ πύξ γε μαχήσεαι, οὐδ παλαίσεις,
οὐδ’ ἔτ’ ἀκοντιστὺν ἐσδύσεαι, οὐδ πόδεσσι
θεύσεαι· ἤδη γὰρ χαλεπὸν κατ γῆρας ἐπείγει.
ὣς εἰπὼν ἐν χερσ τίθει· δ’ἐδέξατο χαίρων,
καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
ναὶ δὴ ταῦτά γε πάντα τέκος κατ μοῖραν ειπες·
οὐ γὰρ ἔτ’ ἔμπεδα γυῖα φίλος πόδες, οὐδέ τι χεῖρες
ὤμων ἀμφοτέρωθεν ἐπαΐσσονται ἐλαφραί.
εἴθ’ ὣς ἡβώοιμι βίη τέ μοι ἔμπεδος εἴη
ὡς ὁπότε κρείοντ’ Ἀμαρυγκέα θάπτον Ἐπειοὶ
Βουπρασίῳ, παῖδες δ’ἔθεσαν βασιλος εθλα·
ἔνθ’ οὔ τίς μοι ὁμοῖος ἀνὴρ γένετ’, οὔτ’ ἄρ’ Ἐπειῶν
οὔτ’ αὐτῶν Πυλίων οὔτ’ Αἰτωλῶν μεγαθύμων.
πὺξ μὲν ἐνίκησα Κλυτομήδεα Ἤνοπος υἱόν,
Ἀγκαῖον δὲ πάλ Πλευρώνιον, ὅς μοι ἀνέστη·
Ἴφικλον δὲ πόδεσσι παρέδραμον ἐσθλὸν όντα,
δουρ δ’ὑπειρέβαλον Φυλά τε καὶ Πολύδωρον.
οἴοισίν μ’ἵπποισι παρήλασαν Ἀκτορίωνε
πλήθει πρόσθε βαλόντες ἀγασσάμενοι περ νίκης,
οὕνεκα δὴ τὰ μέγιστα παρ’ αὐτόθι λείπετ’ εθλα.
οἳ δ’ἄρ’ ἔσαν δίδυμοι· μὲν ἔμπεδον ἡνιόχευεν,
ἔμπεδον ἡνιόχευ’, δ’ἄρα μάστιγι κέλευεν.
ὥς ποτ’ ον· νῦν αὖτε νεώτεροι ἀντιοώντων
ἔργων τοιούτων· ἐμ δὲ χρὴ γήραϊ λυγρ
πείθεσθαι, τότε δ’αὖτε μετέπρεπον ἡρώεσσιν.
ἀλλ’ ἴθι καὶ σὸν ἑταῖρον έθλοισι κτερέϊζε.
τοῦτο δ’ἐγ πρόφρων δέχομαι, χαίρει δέ μοι ἦτορ,
ὥς μευ εὶ μέμνησαι ἐνηέος, οὐδέ σε λήθω,
τιμῆς ἧς τέ μ’ἔοικε τετιμῆσθαι μετ’ Ἀχαιοῖς.
σοὶ δὲ θεοὶ τῶνδ’ ἀντ χάριν μενοεικέα δοῖεν.
ὣς φάτο, Πηλεΐδης δὲ πολὺν καθ’ ὅμιλον Ἀχαιῶν
ᾤχετ’, ἐπεὶ πάντ’ αἶνον ἐπέκλυε Νηλεΐδαο.
αὐτὰρ πυγμαχίης ἀλεγεινῆς θῆκεν εθλα·
ἡμίονον ταλαεργὸν ἄγων κατέδησ’ ἐν ἀγῶνι
ἑξέτε’ ἀδμήτην, τ’ἀλγίστη δαμάσασθαι·
τῷ δ’ἄρα νικηθέντι τίθει δέπας ἀμφικύπελλον.
στῆ δ’ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ειπεν·
Ἀτρεΐδη τε καὶ ἄλλοι ϋκνήμιδες Ἀχαιοὶ
ἄνδρε δύω περ τῶνδε κελεύομεν, περ ἀρίστω,
πὺξ μάλ’ ἀνασχομένω πεπληγέμεν· δέ κ’Ἀπόλλων
δώ καμμονίην, γνώωσι δὲ πάντες Ἀχαιοί,
ἡμίονον ταλαεργὸν ἄγων κλισίην δὲ νεέσθω·
αὐτὰρ νικηθεὶς δέπας οἴσεται ἀμφικύπελλον.
ὣς ἔφατ’, ὄρνυτο δ’αὐτίκ’ ἀνὴρ ΰς τε μέγας τε
εἰδὼς πυγμαχίης υἱὸς Πανοπος Ἐπειός,
ἅψατο δ’ἡμιόνου ταλαεργοῦ φώνησέν τε·
ἆσσον ἴτω ὅς τις δέπας οἴσεται ἀμφικύπελλον·
ἡμίονον δ’οὔ φημί τιν’ ἀξέμεν ἄλλον Ἀχαιῶν
πυγμ νικήσαντ’, ἐπεὶ εὔχομαι εἶναι ἄριστος.
ἦ οὐχ ἅλις ὅττι μάχης ἐπιδεύομαι; οὐδ’ ἄρα πως ἦν
ἐν πάντεσσ’ ἔργοισι δαήμονα φῶτα γενέσθαι.
ὧδε γὰρ ἐξερέω, τὸ δὲ καὶ τετελεσμένον ἔσται·
ἀντικρ χρόα τε ῥήξω σύν τ’ὀστέ’ ἀράξω.
κηδεμόνες δέ οἱ ἐνθάδ’ ολλέες αὖθι μενόντων,
οἵ κέ μιν ἐξοίσουσιν ἐμῇς ὑπ χερσ δαμέντα.
ὣς ἔφαθ’, οἳ δ’ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ.
Εὐρύαλος δέ οἱ οἶος ἀνίστατο ἰσόθεος φὼς
Μηκιστος υἱὸς Ταλαϊονίδαο ἄνακτος,
ὅς ποτε Θήβας δ’ἦλθε δεδουπότος Οἰδιπόδαο
ἐς τάφον· ἔνθα δὲ πάντας ἐνίκα Καδμείωνας.
τὸν μὲν Τυδεΐδης δουρ κλυτὸς ἀμφεπονεῖτο
θαρσύνων ἔπεσιν, μέγα δ’αὐτ βούλετο νίκην.
ζῶμα δέ οἱ πρῶτον παρακάββαλεν, αὐτὰρ ἔπειτα
δῶκεν ἱμάντας ϋτμήτους βοὸς ἀγραύλοιο.
τὼ δὲ ζωσαμένω βήτην ἐς μέσσον ἀγῶνα,
ἄντα δ’ἀνασχομένω χερσ στιβαρῇσιν ἅμ’ ἄμφω
σύν ῥ’ἔπεσον, σὺν δέ σφι βαρεῖαι χεῖρες ἔμιχθεν.
δεινὸς δὲ χρόμαδος γενύων γένετ’, ἔρρεε δ’ἱδρὼς
πάντοθεν ἐκ μελέων· ἐπ δ’ὄρνυτο δῖος Ἐπειός,
κόψε δὲ παπτήναντα παρήϊον· οὐδ’ ἄρ’ ἔτι δὴν
ἑστήκειν· αὐτοῦ γὰρ ὑπήριπε φαίδιμα γυῖα.
ὡς δ’ὅθ’ ὑπ φρικὸς Βορέω ἀναπάλλεται ἰχθὺς
θίν’ ἐν φυκιόεντι, μέλαν δέ κῦμα κάλυψεν,
ὣς πληγεὶς ἀνέπαλτ’· αὐτὰρ μεγάθυμος Ἐπειὸς
χερσ λαβὼν ὤρθωσε· φίλοι δ’ἀμφέσταν ἑταῖροι,
οἵ μιν ἄγον δι’ ἀγῶνος ἐφελκομένοισι πόδεσσιν
αἷμα παχ πτύοντα κάρη βάλλονθ’ ἑτέρωσε·
κὰδ δ’ἀλλοφρονέοντα μετ σφίσιν εἷσαν ἄγοντες,
αὐτοὶ δ’οἰχόμενοι κόμισαν δέπας ἀμφικύπελλον.
Πηλεΐδης δ’αἶψ’ ἄλλα κατ τρίτα θῆκεν εθλα
δεικνύμενος Δαναοῖσι παλαισμοσύνης ἀλεγεινῆς,
τῷ μὲν νικήσαντι μέγαν τρίποδ’ ἐμπυριβήτην,
τὸν δὲ δυωδεκάβοιον ἐν σφίσι τῖον Ἀχαιοί·
ἀνδρ δὲ νικηθέντι γυναῖκ’ ἐς μέσσον ἔθηκε,
πολλ δ’ἐπίστατο ἔργα, τίον δέ τεσσαράβοιον.
στῆ δ’ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ειπεν·
ὄρνυσθ’ οἳ καὶ τούτου έθλου πειρήσεσθον.
ὣς ἔφατ’, ὦρτο δ’ἔπειτα μέγας Τελαμώνιος Αἴας,
ἂν δ’Ὀδυσεὺς πολύμητις ἀνίστατο κέρδεα εἰδώς.
ζωσαμένω δ’ἄρα τώ γε βάτην ἐς μέσσον ἀγῶνα,
ἀγκὰς δ’ἀλλήλων λαβέτην χερσ στιβαρῇσιν
ὡς ὅτ’ ἀμείβοντες, τούς τε κλυτὸς ἤραρε τέκτων
δώματος ὑψηλοῖο βίας ἀνέμων ἀλεείνων.
τετρίγει δ’ἄρα νῶτα θρασειάων ἀπ χειρῶν
ἑλκόμενα στερεῶς· κατ δὲ νότιος ῥέεν ἱδρώς,
πυκναὶ δὲ σμώδιγγες ἀν πλευράς τε καὶ ὤμους
αἵματι φοινικόεσσαι ἀνέδραμον· οἳ δὲ μάλ’ αἰεὶ
νίκης έσθην τρίποδος πέρι ποιητοῖο·
οὔτ’ Ὀδυσεὺς δύνατο σφῆλαι οὔδει τε πελάσσαι,
οὔτ’ Αἴας δύνατο, κρατερ δ’ἔχεν ἲς Ὀδυσος.
ἀλλ’ ὅτε δή ῥ’ἀνίαζον ϋκνήμιδας Ἀχαιούς,
δὴ τότε μιν προσέειπε μέγας Τελαμώνιος Αἴας·
διογενὲς Λαερτιάδη πολυμήχαν’ Ὀδυσσεῦ
μ’ἀνάειρ’, ἐγ σέ· τὰ δ’αὖ Δι πάντα μελήσει.
ὣς εἰπὼν ἀνάειρε· δόλου δ’οὐ λήθετ’ Ὀδυσσεύς·
κόψ’ ὄπιθεν κώληπα τυχών, ὑπέλυσε δὲ γυῖα,
κὰδ δ’ἔβαλ’ ἐξοπίσω· ἐπ δὲ στήθεσσιν Ὀδυσσεὺς
κάππεσε· λαοὶ δ’αὖ  θηεῦντό τε θάμβησάν τε.
δεύτερος αὖτ’ ἀνάειρε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,
κίνησεν δ’ἄρα τυτθὸν ἀπ χθονός, οὐδ’ ἔτ’ ειρεν,
ἐν δὲ γόνυ γνάμψεν· ἐπ δὲ χθον κάππεσον ἄμφω
πλησίοι ἀλλήλοισι, μιάνθησαν δὲ κονίῃ.
καί νύ κε τὸ τρίτον αὖτις ἀναΐξαντ’ ἐπάλαιον,
εἰ μὴ Ἀχιλλεὺς αὐτὸς ἀνίστατο καὶ κατέρυκε·
μηκέτ’ ἐρείδεσθον, μὴ δὲ τρίβεσθε κακοῖσι·
νίκη δ’ἀμφοτέροισιν· έθλια δ’ἶσ’ ἀνελόντες
ἔρχεσθ’, ὄφρα καὶ ἄλλοι εθλεύωσιν Ἀχαιοί.
ὣς ἔφαθ’, οἳ δ’ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδ πίθοντο,
καί ῥ’ἀπομορξαμένω κονίην δύσαντο χιτῶνας.
Πηλεΐδης δ’αἶψ’ ἄλλα τίθει ταχυτῆτος εθλα
ἀργύρεον κρητῆρα τετυγμένον· ἓξ δ’ἄρα μέτρα
χάνδανεν, αὐτὰρ κάλλει ἐνίκα πᾶσαν ἐπ’ αἶαν
πολλόν, ἐπεὶ Σιδόνες πολυδαίδαλοι εὖ ἤσκησαν,
Φοίνικες δ’ἄγον ἄνδρες ἐπ’ εροειδέα πόντον,
στῆσαν δ’ἐν λιμένεσσι, Θόαντι δὲ δῶρον ἔδωκαν·
υἷος δὲ Πριάμοιο Λυκάονος ὦνον ἔδωκε
Πατρόκλ ἥρωϊ ησονίδης Εὔνηος.
καὶ τὸν Ἀχιλλεὺς θῆκεν εθλον οὗ ἑτάροιο,
ὅς τις ἐλαφρότατος ποσσ κραιπνοῖσι πέλοιτο·
δευτέρ αὖ βοῦν θῆκε μέγαν καὶ πίονα δημῷ,
ἡμιτάλαντον δὲ χρυσοῦ λοισθήϊ’ ἔθηκε.
στῆ δ’ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ειπεν·
ὄρνυσθ’ οἳ καὶ τούτου έθλου πειρήσεσθε.
ὣς ἔφατ’, ὄρνυτο δ’αὐτίκ’ ϊλος ταχὺς Αἴας,
ἂν δ’Ὀδυσεὺς πολύμητις, ἔπειτα δὲ Νέστορος υἱὸς
Ἀντίλοχος· γὰρ αὖτε νέους ποσ πάντας ἐνίκα.
στὰν δὲ μεταστοιχί· σήμηνε δὲ τέρματ’ Ἀχιλλεύς.
τοῖσι δ’ἀπ νύσσης τέτατο δρόμος· ὦκα δ’ἔπειτα
ἔκφερ’ ϊλιάδης· ἐπ δ’ὄρνυτο δῖος Ὀδυσσεὺς
ἄγχι μάλ’, ὡς ὅτε τίς τε γυναικὸς ϋζώνοιο
στήθεός ἐστι κανών, ὅν τ’εὖ μάλα χερσ τανύσσ
πηνίον ἐξέλκουσα παρὲκ μίτον, ἀγχόθι δ’ἴσχει
στήθεος· ὣς Ὀδυσεὺς θέεν ἐγγύθεν, αὐτὰρ ὄπισθεν
ἴχνια τύπτε πόδεσσι πάρος κόνιν ἀμφιχυθῆναι·
κὰδ δ’ἄρα οἱ κεφαλῆς χέ’ ϋτμένα δῖος Ὀδυσσεὺς
αἰεὶ ῥίμφα θέων· αχον δ’ἐπ πάντες Ἀχαιοὶ
νίκης εμένῳ, μάλα δὲ σπεύδοντι κέλευον.
ἀλλ’ ὅτε δὴ πύματον τέλεον δρόμον, αὐτίκ’ Ὀδυσσεὺς
εὔχετ’ Ἀθηναί γλαυκώπιδι ὃν κατ θυμόν·
κλῦθι θεά, ἀγαθή μοι ἐπίρροθος ἐλθ ποδοῖιν.
ὣς ἔφατ’ εὐχόμενος· τοῦ δ’ἔκλυε Παλλὰς Ἀθήνη,
γυῖα δ’ἔθηκεν ἐλαφρά, πόδας καὶ χεῖρας ὕπερθεν.
ἀλλ’ ὅτε δὴ τάχ’ ἔμελλον ἐπαΐξασθαι εθλον,
ἔνθ’ Αἴας μὲν ὄλισθε θέων, βλάψεν γὰρ Ἀθήνη,
τῇ ῥα βοῶν κέχυτ’ ὄνθος ἀποκταμένων ἐριμύκων,
οὓς ἐπ Πατρόκλ πέφνεν πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
ἐν δ’ὄνθου βοέου πλῆτο στόμα τε ῥῖνάς τε·
κρητῆρ’ αὖτ’ ἀνάειρε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,
ὡς ἦλθε φθάμενος· δὲ βοῦν ἕλε φαίδιμος Αἴας.
στῆ δὲ κέρας μετ χερσὶν ἔχων βοὸς ἀγραύλοιο
ὄνθον ἀποπτύων, μετ δ’Ἀργείοισιν ειπεν·
πόποι μ’ἔβλαψε θε πόδας, τὸ πάρος περ
μήτηρ ὣς Ὀδυσϊ παρίσταται ἠδ’ ἐπαρήγει.
ὣς ἔφαθ’, οἳ δ’ἄρα πάντες ἐπ’ αὐτ ἡδ γέλασσαν.
Ἀντίλοχος δ’ἄρα δὴ λοισθήϊον ἔκφερ’ εθλον
μειδιόων, καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ειπεν·
εἰδόσιν ὔμμ’ ἐρέω πᾶσιν φίλοι, ὡς ἔτι καὶ νῦν
ἀθάνατοι τιμῶσι παλαιοτέρους ἀνθρώπους.
Αἴας μὲν γὰρ ἐμεῖ’ ὀλίγον προγενέστερός ἐστιν,
οὗτος δὲ προτέρης γενεῆς προτέρων τ’ἀνθρώπων·
ὠμογέροντα δέ μίν φασ’ ἔμμεναι· ἀργαλέον δὲ
ποσσὶν ἐριδήσασθαι Ἀχαιοῖς, εἰ μὴ Ἀχιλλεῖ.
ὣς φάτο, κύδηνεν δὲ ποδώκεα Πηλεΐωνα.
τὸν δ’Ἀχιλεὺς μύθοισιν ἀμειβόμενος προσέειπεν·
Ἀντίλοχ’ οὐ μέν τοι μέλεος εἰρήσεται αἶνος,
ἀλλά τοι ἡμιτάλαντον ἐγ χρυσοῦ ἐπιθήσω.
ὣς εἰπὼν ἐν χερσ τίθει, δ’ἐδέξατο χαίρων.
αὐτὰρ Πηλεΐδης κατ μὲν δολιχόσκιον ἔγχος
θῆκ’ ἐς ἀγῶνα φέρων, κατ δ’ἀσπίδα καὶ τρυφάλειαν
τεύχεα Σαρπήδοντος, μιν Πάτροκλος ἀπηύρα.
στῆ δ’ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ειπεν·
ἄνδρε δύω περ τῶνδε κελεύομεν, περ ἀρίστω,
τεύχεα ἑσσαμένω ταμεσίχροα χαλκὸν ἑλόντε
ἀλλήλων προπάροιθεν ὁμίλου πειρηθῆναι.
ὁππότερός κε φθῇσιν ὀρεξάμενος χρόα καλόν,
ψαύσ δ’ἐνδίνων διά τ’ἔντεα καὶ μέλαν αἷμα,
τῷ μὲν ἐγ δώσω τόδε φάσγανον ἀργυρόηλον
καλὸν Θρηΐκιον, τὸ μὲν Ἀστεροπαῖον ἀπηύρων·
τεύχεα δ’ἀμφότεροι ξυνήϊα ταῦτα φερέσθων·
καί σφιν δαῖτ’ ἀγαθὴν παραθήσομεν ἐν κλισίῃσιν.
ὣς ἔφατ’, ὦρτο δ’ἔπειτα μέγας Τελαμώνιος Αἴας,
ἂν δ’ἄρα Τυδεΐδης ὦρτο, κρατερὸς Διομήδης.
οἳ δ’ἐπεὶ οὖν ἑκάτερθεν ὁμίλου θωρήχθησαν,
ἐς μέσον ἀμφοτέρω συνίτην μεμαῶτε μάχεσθαι
δεινὸν δερκομένω· θάμβος δ’ἔχε πάντας Ἀχαιούς.
ἀλλ’ ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπ’ ἀλλήλοισιν όντες,
τρὶς μὲν ἐπήϊξαν, τρὶς δὲ σχεδὸν ὁρμήθησαν.
ἔνθ’ Αἴας μὲν ἔπειτα κατ’ ἀσπίδα πάντοσ’ ΐσην
νύξ’, οὐδ χρό’ ἵκανεν· ἔρυτο γὰρ ἔνδοθι θώρηξ·
Τυδεΐδης δ’ἄρ’ ἔπειτα ὑπὲρ σάκεος μεγάλοιο
αἰὲν ἐπ’ αὐχένι κῦρε φαεινοῦ δουρὸς ἀκωκῇ.
καὶ τότε δή ῥ’Αἴαντι περιδείσαντες Ἀχαιοὶ
παυσαμένους ἐκέλευσαν έθλια ἶσ’ ἀνελέσθαι.
αὐτὰρ Τυδεΐδ δῶκεν μέγα φάσγανον ἥρως
σὺν κολε τε φέρων καὶ ϋτμήτ τελαμῶνι.
αὐτὰρ Πηλεΐδης θῆκεν σόλον αὐτοχόωνον
ὃν πρὶν μὲν ῥίπτασκε μέγα σθένος ετίωνος·
ἀλλ’ ἤτοι τὸν ἔπεφνε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς,
τὸν δ’ἄγετ’ ἐν νήεσσι σὺν ἄλλοισι κτεάτεσσι.
στῆ δ’ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ειπεν·
ὄρνυσθ’ οἳ καὶ τούτου έθλου πειρήσεσθε.
εἴ οἱ καὶ μάλα πολλὸν ἀπόπροθι πίονες ἀγροί,
ἕξει μιν καὶ πέντε περιπλομένους ἐνιαυτοὺς
χρεώμενος· οὐ μὲν γάρ οἱ ἀτεμβόμενός γε σιδήρου
ποιμὴν οὐδ’ ἀροτὴρ εἶσ’ ἐς πόλιν, ἀλλ παρέξει.
ὣς ἔφατ’, ὦρτο δ’ἔπειτα μενεπτόλεμος Πολυποίτης,
ἂν δὲ Λεοντος κρατερὸν μένος ἀντιθέοιο,
ἂν δ’Αἴας Τελαμωνιάδης καὶ δῖος Ἐπειός.
ἑξείης δ’ἵσταντο, σόλον δ’ἕλε δῖος Ἐπειός,
ἧκε δὲ δινήσας· γέλασαν δ’ἐπ πάντες Ἀχαιοί.
δεύτερος αὖτ’ ἀφέηκε Λεοντεὺς ὄζος Ἄρηος·
τὸ τρίτον αὖτ’ ἔρριψε μέγας Τελαμώνιος Αἴας
χειρὸς ἄπο στιβαρῆς, καὶ ὑπέρβαλε σήματα πάντων.
ἀλλ’ ὅτε δὴ σόλον εἷλε μενεπτόλεμος Πολυποίτης,
ὅσσόν τίς τ’ἔρριψε καλαύροπα βουκόλος ἀνήρ,
δέ θ’ἑλισσομένη πέτεται δι βοῦς ἀγελαίας,
τόσσον παντὸς ἀγῶνος ὑπέρβαλε· τοὶ δὲ βόησαν.
ἀνστάντες δ’ἕταροι Πολυποίταο κρατεροῖο
νῆας ἔπι γλαφυρὰς ἔφερον βασιλος εθλον.
αὐτὰρ τοξευτῇσι τίθει όεντα σίδηρον,
κὰδ δ’ἐτίθει δέκα μὲν πελέκεας, δέκα δ’ἡμιπέλεκκα,
ἱστὸν δ’ἔστησεν νηὸς κυανοπρῴροιο
τηλοῦ ἐπ ψαμάθοις, ἐκ δὲ τρήρωνα πέλειαν
λεπτ μηρίνθ δῆσεν ποδός, ἧς ἄρ’ ἀνώγει
τοξεύειν· ὃς μέν κε βάλ τρήρωνα πέλειαν,
πάντας ειράμενος πελέκεας οἶκον δὲ φερέσθω·
ὃς δέ κε μηρίνθοιο τύχ ὄρνιθος ἁμαρτών,
ἥσσων γὰρ δὴ κεῖνος, δ’οἴσεται ἡμιπέλεκκα.
ὣς ἔφατ’, ὦρτο δ’ἔπειτα βίη Τεύκροιο ἄνακτος,
ἂν δ’ἄρα Μηριόνης θεράπων ῢς Ἰδομενος.
κλήρους δ’ἐν κυνέ χαλκήρεϊ πάλλον ἑλόντες,
Τεῦκρος δὲ πρῶτος κλήρ λάχεν· αὐτίκα δ’ἰὸν
ἧκεν ἐπικρατέως, οὐδ’ ἠπείλησεν ἄνακτι
ἀρνῶν πρωτογόνων ῥέξειν κλειτὴν ἑκατόμβην.
ὄρνιθος μὲν ἅμαρτε· μέγηρε γάρ οἱ τό γ’Ἀπόλλων·
αὐτὰρ μήρινθον βάλε πὰρ πόδα, τῇ δέδετ’ ὄρνις·
ἀντικρ δ’ἀπ μήρινθον τάμε πικρὸς ϊστός.
μὲν ἔπειτ’ ϊξε πρὸς οὐρανόν, δὲ παρείθη
μήρινθος ποτ γαῖαν· ἀτὰρ κελάδησαν Ἀχαιοί.
σπερχόμενος δ’ἄρα Μηριόνης ἐξείρυσε χειρὸς
τόξον· ἀτὰρ δὴ ϊστὸν ἔχεν πάλαι, ὡς ἴθυνεν.
αὐτίκα δ’ἠπείλησεν ἑκηβόλ Ἀπόλλωνι
ἀρνῶν πρωτογόνων ῥέξειν κλειτὴν ἑκατόμβην.
ὕψι δ’ὑπ νεφέων εἶδε τρήρωνα πέλειαν·
τῇ ῥ’ὅ γε δινεύουσαν ὑπ πτέρυγος βάλε μέσσην,
ἀντικρ δὲ διῆλθε βέλος· τὸ μὲν ἂψ ἐπ γαί
πρόσθεν Μηριόναο πάγη ποδός· αὐτὰρ ὄρνις
ἱστ ἐφεζομένη νηὸς κυανοπρῴροιο
αὐχέν’ ἀπεκρέμασεν, σὺν δὲ πτερ πυκν λίασθεν.
ὠκὺς δ’ἐκ μελέων θυμὸς πτάτο, τῆλε δ’ἀπ’ αὐτοῦ
κάππεσε· λαοὶ δ’αὖ  θηεῦντό τε θάμβησάν τε.
ἂν δ’ἄρα Μηριόνης πελέκεας δέκα πάντας ειρε,
Τεῦκρος δ’ἡμιπέλεκκα φέρεν κοίλας ἐπ νῆας.
αὐτὰρ Πηλεΐδης κατ μὲν δολιχόσκιον ἔγχος,
κὰδ δὲ λέβητ’ ἄπυρον βοὸς ἄξιον ἀνθεμόεντα
θῆκ’ ἐς ἀγῶνα φέρων· καί ῥ’ἥμονες ἄνδρες ἀνέσταν·
ἂν μὲν ἄρ’ Ἀτρεΐδης εὐρ κρείων Ἀγαμέμνων,
ἂν δ’ἄρα Μηριόνης, θεράπων ῢς Ἰδομενος.
τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς·
Ἀτρεΐδη· ἴδμεν γὰρ ὅσον προβέβηκας ἁπάντων
ἠδ’ ὅσσον δυνάμει τε καὶ ἥμασιν ἔπλευ ἄριστος·
ἀλλ σὺ μὲν τόδ’ εθλον ἔχων κοίλας ἐπ νῆας
ἔρχευ, ἀτὰρ δόρυ Μηριόν ἥρωϊ πόρωμεν,
εἰ σύ γε σῷ θυμ ἐθέλοις· κέλομαι γὰρ ἔγωγε.
ὣς ἔφατ’, οὐδ’ ἀπίθησεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων·
δῶκε δὲ Μηριόν δόρυ χάλκεον· αὐτὰρ γ’ἥρως
Ταλθυβί κήρυκι δίδου περικαλλὲς εθλον.