Audio and text annotations licensed as CC-BY, © 2016 David Chamberlain. Click a line, and/or use up/down arrows. The audio works best in Chrome or Firefox.

Index

οἱ δ’ἷξον κοίλην Λακεδαίμονα κητώεσσαν,
πρὸς δ’ἄρα δώματ’ ἔλων Μενελάου κυδαλίμοιο.
τὸν δ’εὗρον δαινύντα γάμον πολλοῖσιν ἔτῃσιν
υἱέος ἠδ θυγατρὸς ἀμύμονος ἐν οἴκῳ.
τὴν μὲν Ἀχιλλος ῥηξήνορος υἱέι πέμπεν·
ἐν Τροί γὰρ πρῶτον ὑπέσχετο καὶ κατένευσε
δωσέμεναι, τοῖσιν δὲ θεοὶ γάμον ἐξετέλειον.
τὴν ἄρ’ γ’ἔνθ’ ἵπποισι καὶ ἅρμασι πέμπε νέεσθαι
Μυρμιδόνων προτ ἄστυ περικλυτόν, οἷσιν ἄνασσεν.
υἱέι δὲ Σπάρτηθεν Ἀλέκτορος ἤγετο κούρην,
ὅς οἱ τηλύγετος γένετο κρατερὸς Μεγαπένθης
ἐκ δούλης· Ἑλέν δὲ θεοὶ γόνον οὐκέτ’ ἔφαινον,
ἐπεὶ δὴ τὸ πρῶτον ἐγείνατο παῖδ’ ἐρατεινήν,
Ἑρμιόνην, εἶδος ἔχε χρυσῆς Ἀφροδίτης.
ὣς οἱ μὲν δαίνυντο καθ’ ὑψερεφὲς μέγα δῶμα
γείτονες ἠδ ἔται Μενελάου κυδαλίμοιο,
τερπόμενοι· μετ δέ σφιν ἐμέλπετο θεῖος οιδὸς
φορμίζων, δοι δὲ κυβιστητῆρε κατ’ αὐτούς,
μολπῆς ἐξάρχοντες, ἐδίνευον κατ μέσσον.
τὼ δ’αὖτ’ ἐν προθύροισι δόμων αὐτώ τε καὶ ἵππω,
Τηλέμαχός θ’ἥρως καὶ Νέστορος ἀγλαὸς υἱός,
στῆσαν· δὲ προμολὼν ἴδετο κρείων Ἐτεωνεύς,
ὀτρηρὸς θεράπων Μενελάου κυδαλίμοιο,
βῆ δ’ἴμεν ἀγγελέων δι δώματα ποιμένι λαῶν,
ἀγχοῦ δ’ἱστάμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
ξείνω δή τινε τώδε, διοτρεφὲς Μενέλαε,
ἄνδρε δύω, γενε δὲ Διὸς μεγάλοιο ικτον.
ἀλλ’ εἴπ’, σφωιν καταλύσομεν ὠκέας ἵππους,
ἄλλον πέμπωμεν ἱκανέμεν, ὅς κε φιλήσῃ.
τὸν δὲ μέγ’ ὀχθήσας προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·
οὐ μὲν νήπιος ἦσθα, Βοηθοΐδη Ἐτεωνεῦ,
τὸ πρίν· ἀτὰρ μὲν νῦν γε πάϊς ὣς νήπια βάζεις.
μὲν δὴ νῶι ξεινήια πολλ φαγόντες
ἄλλων ἀνθρώπων δεῦρ’ ἱκόμεθ’, αἴ κέ ποθι Ζεὺς
ἐξοπίσω περ παύσ ιζύος. ἀλλ λύ’ ἵππους
ξείνων, ἐς δ’αὐτοὺς προτέρω ἄγε θοινηθῆναι.
ὣς φάθ’, δ’ἐκ μεγάροιο διέσσυτο, κέκλετο δ’ἄλλους
ὀτρηροὺς θεράποντας ἅμα σπέσθαι ἑοῖ αὐτῷ.
οἱ δ’ἵππους μὲν λῦσαν ὑπ ζυγοῦ ἱδρώοντας,
καὶ τοὺς μὲν κατέδησαν ἐφ’ ἱππείῃσι κάπῃσι,
πὰρ δ’ἔβαλον ζειάς, ἀν δὲ κρῖ λευκὸν ἔμιξαν,
ἅρματα δ’ἔκλιναν πρὸς ἐνώπια παμφανόωντα,
αὐτοὺς δ’εἰσῆγον θεῖον δόμον. οἱ δὲ ἰδόντες
θαύμαζον κατ δῶμα διοτρεφέος βασιλος·
ὥς τε γὰρ ελίου αἴγλη πέλεν σελήνης
δῶμα καθ’ ὑψερεφὲς Μενελάου κυδαλίμοιο.
αὐτὰρ ἐπεὶ τάρπησαν ὁρώμενοι ὀφθαλμοῖσιν,
ἔς ῥ’ἀσαμίνθους βάντες υξέστας λούσαντο.
τοὺς δ’ἐπεὶ οὖν δμῳαὶ λοῦσαν καὶ χρῖσαν ἐλαίῳ,
ἀμφ δ’ἄρα χλαίνας οὔλας βάλον ἠδ χιτῶνας,
ἔς ῥα θρόνους ἕζοντο παρ’ Ἀτρεΐδην Μενέλαον.
χέρνιβα δ’ἀμφίπολος προχό ἐπέχευε φέρουσα
καλ χρυσεί ὑπὲρ ἀργυρέοιο λέβητος,
νίψασθαι· παρ δὲ ξεστὴν ἐτάνυσσε τράπεζαν.
σῖτον δ’αἰδοίη ταμίη παρέθηκε φέρουσα,
εἴδατα πόλλ’ ἐπιθεῖσα, χαριζομένη παρεόντων.
δαιτρὸς δὲ κρειῶν πίνακας παρέθηκεν είρας
παντοίων, παρ δέ σφι τίθει χρύσεια κύπελλα.
τὼ καὶ δεικνύμενος προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·
σίτου θ’ἅπτεσθον καὶ χαίρετον. αὐτὰρ ἔπειτα
δείπνου πασσαμένω εἰρησόμεθ’, οἵ τινές ἐστον
ἀνδρῶν· οὐ γὰρ σφῶν γε γένος ἀπόλωλε τοκήων,
ἀλλ’ ἀνδρῶν γένος ἐστ διοτρεφέων βασιλήων
σκηπτούχων, ἐπεὶ οὔ κε κακοὶ τοιούσδε τέκοιεν.
ὣς φάτο, καί σφιν νῶτα βοὸς παρ πίονα θῆκεν
ὄπτ’ ἐν χερσὶν ἑλών, τά ῥά οἱ γέρα πάρθεσαν αὐτῷ.
οἱ δ’ἐπ’ ὀνείαθ’ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας αλλον.
αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,
δὴ τότε Τηλέμαχος προσεφώνεε Νέστορος υἱόν,
ἄγχι σχὼν κεφαλήν, ἵνα μὴ πευθοίαθ’ οἱ ἄλλοι·
φράζεο, Νεστορίδη, τῷ ἐμ κεχαρισμένε θυμῷ,
χαλκοῦ τε στεροπὴν κατ δώματα ἠχήεντα
χρυσοῦ τ’ἠλέκτρου τε καὶ ἀργύρου ἠδ’ ἐλέφαντος.
Ζηνός που τοιήδε γ’ Ὀλυμπίου ἔνδοθεν αὐλή,
ὅσσα τάδ’ ἄσπετα πολλά· σέβας μ’ἔχει εἰσορόωντα.
τοῦ δ’ἀγορεύοντος ξύνετο ξανθὸς Μενέλαος,
καί σφεας φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
τέκνα φίλ’, ἤτοι Ζην βροτῶν οὐκ ἄν τις ἐρίζοι·
ἀθάνατοι γὰρ τοῦ γε δόμοι καὶ κτήματ’ ασιν·
ἀνδρῶν δ’ἤ κέν τίς μοι ἐρίσσεται, καὶ οὐκί,
κτήμασιν. γὰρ πολλ παθὼν καὶ πόλλ’ ἐπαληθεὶς
ἠγαγόμην ἐν νηυσ καὶ ὀγδοάτ ἔτει ἦλθον,
Κύπρον Φοινίκην τε καὶ Αἰγυπτίους ἐπαληθείς,
Αἰθίοπάς θ’ἱκόμην καὶ Σιδονίους καὶ Ἐρεμβοὺς
καὶ Λιβύην, ἵνα τ’ἄρνες ἄφαρ κεραοὶ τελέθουσι.
τρὶς γὰρ τίκτει μῆλα τελεσφόρον εἰς ἐνιαυτόν.
ἔνθα μὲν οὔτε ἄναξ ἐπιδευὴς οὔτε τι ποιμὴν
τυροῦ καὶ κρειῶν οὐδ γλυκεροῖο γάλακτος,
ἀλλ’ αἰεὶ παρέχουσιν ἐπηετανὸν γάλα θῆσθαι.
ος ἐγ περ κεῖνα πολὺν βίοτον ξυναγείρων
ἠλώμην, τείως μοι ἀδελφεὸν ἄλλος ἔπεφνε
λάθρῃ, ἀνωιστί, δόλ οὐλομένης ἀλόχοιο·
ὣς οὔ τοι χαίρων τοῖσδε κτεάτεσσιν ἀνάσσω.
καὶ πατέρων τάδε μέλλετ’ ἀκουέμεν, οἵ τινες ὑμῖν
εἰσίν, ἐπεὶ μάλα πόλλ’ ἔπαθον, καὶ ἀπώλεσα οἶκον
εὖ μάλα ναιετάοντα, κεχανδότα πολλ καὶ ἐσθλά.
ὧν ὄφελον τριτάτην περ ἔχων ἐν δώμασι μοῖραν
ναίειν, οἱ δ’ἄνδρες σόοι ἔμμεναι, οἳ τότ’ ὄλοντο
Τροί ἐν εὐρεί ἑκὰς Ἄργεος ἱπποβότοιο.
ἀλλ’ ἔμπης πάντας μὲν ὀδυρόμενος καὶ ἀχεύων
πολλάκις ἐν μεγάροισι καθήμενος ἡμετέροισιν
ἄλλοτε μέν τε γό φρένα τέρπομαι, ἄλλοτε δ’αὖτε
παύομαι· αἰψηρὸς δὲ κόρος κρυεροῖο γόοιο.
τῶν πάντων οὐ τόσσον ὀδύρομαι, ἀχνύμενός περ,
ὡς ἑνός, ὅς τέ μοι ὕπνον ἀπεχθαίρει καὶ ἐδωδὴν
μνωομένῳ, ἐπεὶ οὔ τις Ἀχαιῶν τόσσ’ ἐμόγησεν,
ὅσσ’ Ὀδυσεὺς ἐμόγησε καὶ ἤρατο. τῷ δ’ἄρ’ ἔμελλεν
αὐτ κήδε’ ἔσεσθαι, ἐμοὶ δ’ἄχος αἰὲν ἄλαστον
κείνου, ὅπως δὴ δηρὸν ἀποίχεται, οὐδέ τι ἴδμεν,
ζώει γ’ἦ τέθνηκεν. ὀδύρονταί νύ που αὐτὸν
Λαέρτης θ’ὁ γέρων καὶ ἐχέφρων Πηνελόπεια
Τηλέμαχός θ’,ὃν ἔλειπε νέον γεγαῶτ’ ἐν οἴκῳ.
ὣς φάτο, τῷ δ’ἄρα πατρὸς ὑφ’ ἵμερον ὦρσε γόοιο.
δάκρυ δ’ἀπ βλεφάρων χαμάδις βάλε πατρὸς ἀκούσας,
χλαῖναν πορφυρέην ἄντ’ ὀφθαλμοῖιν ἀνασχὼν
ἀμφοτέρῃσιν χερσί. νόησε δέ μιν Μενέλαος,
μερμήριξε δ’ἔπειτα κατ φρένα καὶ κατ θυμόν,
έ μιν αὐτὸν πατρὸς άσειε μνησθῆναι
πρῶτ’ ἐξερέοιτο ἕκαστά τε πειρήσαιτο.
ος ταῦθ’ ὥρμαινε κατ φρένα καὶ κατ θυμόν,
ἐκ δ’Ἑλένη θαλάμοιο θυώδεος ὑψορόφοιο
ἤλυθεν Ἀρτέμιδι χρυσηλακάτ ικυῖα.
τῇ δ’ἄρ’ ἅμ’ Ἀδρήστη κλισίην εὔτυκτον ἔθηκεν,
Ἀλκίππη δὲ τάπητα φέρεν μαλακοῦ ἐρίοιο,
Φυλ δ’ἀργύρεον τάλαρον φέρε, τόν οἱ ἔδωκεν
Ἀλκάνδρη, Πολύβοιο δάμαρ, ὃς ἔναι’ ἐν Θήβῃς
Αἰγυπτίῃς, ὅθι πλεῖστα δόμοις ἐν κτήματα κεῖται·
ὃς Μενελά δῶκε δύ’ ἀργυρέας ἀσαμίνθους,
δοιοὺς δὲ τρίποδας, δέκα δὲ χρυσοῖο τάλαντα.
χωρὶς δ’αὖθ’ Ἑλέν ἄλοχος πόρε κάλλιμα δῶρα·
χρυσῆν τ’ἠλακάτην τάλαρόν θ’ὑπόκυκλον ὄπασσεν
ἀργύρεον, χρυσ δ’ἐπ χείλεα κεκράαντο.
τόν ῥά οἱ ἀμφίπολος Φυλ παρέθηκε φέρουσα
νήματος ἀσκητοῖο βεβυσμένον· αὐτὰρ ἐπ’ αὐτ
ἠλακάτη τετάνυστο οδνεφὲς εἶρος ἔχουσα.
ἕζετο δ’ἐν κλισμῷ, ὑπ δὲ θρῆνυς ποσὶν εν.
αὐτίκα δ’ἥ γ’ἐπέεσσι πόσιν ἐρέεινεν ἕκαστα·
ἴδμεν δή, Μενέλαε διοτρεφές, οἵ τινες οἵδε
ἀνδρῶν εὐχετόωνται ἱκανέμεν ἡμέτερον δῶ;
ψεύσομαι ἔτυμον ἐρέω; κέλεται δέ με θυμός.
οὐ γάρ πώ τινά φημι οικότα ὧδε ἰδέσθαι
οὔτ’ ἄνδρ’ οὔτε γυναῖκα, σέβας μ’ἔχει εἰσορόωσαν,
ὡς ὅδ’ Ὀδυσσος μεγαλήτορος υἷι οικε,
Τηλεμάχῳ, τὸν ἔλειπε νέον γεγαῶτ’ ἐν οἴκ
κεῖνος ἀνήρ, ὅτ’ ἐμεῖο κυνώπιδος εἵνεκ’ Ἀχαιοὶ
ἤλθεθ’ ὑπ Τροίην πόλεμον θρασὺν ὁρμαίνοντες.
τὴν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·
οὕτω νῦν καὶ ἐγ νοέω, γύναι, ὡς σὺ ίσκεις·
κείνου γὰρ τοιοίδε πόδες τοιαίδε τε χεῖρες
ὀφθαλμῶν τε βολαὶ κεφαλή τ’ἐφύπερθέ τε χαῖται.
καὶ νῦν ἤτοι ἐγ μεμνημένος ἀμφ’ Ὀδυσι
μυθεόμην, ὅσα κεῖνος ιζύσας ἐμόγησεν
ἀμφ’ ἐμοί, αὐτὰρ πυκνὸν ὑπ’ ὀφρύσι δάκρυον εἶβε,
χλαῖναν πορφυρέην ἄντ’ ὀφθαλμοῖιν ἀνασχών.
τὸν δ’αὖ Νεστορίδης Πεισίστρατος ἀντίον ηὔδα·
Ἀτρεΐδη Μενέλαε διοτρεφές, ὄρχαμε λαῶν,
κείνου μέν τοι ὅδ’ υἱὸς ἐτήτυμον, ὡς ἀγορεύεις·
ἀλλ σαόφρων ἐστί, νεμεσσᾶται δ’ἐν θυμ
ὧδ’ ἐλθὼν τὸ πρῶτον ἐπεσβολίας ἀναφαίνειν
ἄντα σέθεν, τοῦ νῶι θεοῦ ὣς τερπόμεθ’ αὐδῇ.
αὐτὰρ ἐμ προέηκε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ
τῷ ἅμα πομπὸν ἕπεσθαι· έλδετο γάρ σε ἰδέσθαι,
ὄφρα οἱ τι ἔπος ὑποθήσεαι έ τι ἔργον.
πολλ γὰρ ἄλγε’ ἔχει πατρὸς πάϊς οἰχομένοιο
ἐν μεγάροις, μὴ ἄλλοι οσσητῆρες ωσιν,
ὡς νῦν Τηλεμάχ μὲν οἴχεται, οὐδέ οἱ ἄλλοι
εἴσ’ οἵ κεν κατ δῆμον ἀλάλκοιεν κακότητα.
τὸν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·
πόποι, μάλα δὴ φίλου ἀνέρος υἱὸς ἐμὸν δῶ
ἵκεθ’, ὃς εἵνεκ’ ἐμεῖο πολέας ἐμόγησεν έθλους·
καί μιν ἔφην ἐλθόντα φιλησέμεν ἔξοχα πάντων
Ἀργείων, εἰ νῶιν ὑπεὶρ ἅλα νόστον ἔδωκε
νηυσ θοῇσι γενέσθαι Ὀλύμπιος εὐρύοπα Ζεύς.
καί κέ οἱ Ἄργεϊ νάσσα πόλιν καὶ δώματ’ ἔτευξα,
ἐξ Ἰθάκης ἀγαγὼν σὺν κτήμασι καὶ τέκεϊ
καὶ πᾶσιν λαοῖσι, μίαν πόλιν ἐξαλαπάξας,
αἳ περιναιετάουσιν, ἀνάσσονται δ’ἐμοὶ αὐτῷ.
καί κε θάμ’ ἐνθάδ’ όντες ἐμισγόμεθ’· οὐδέ κεν ἡμέας
ἄλλο διέκρινεν φιλέοντέ τε τερπομένω τε,
πρίν γ’ὅτε δὴ θανάτοιο μέλαν νέφος ἀμφεκάλυψεν.
ἀλλ τὰ μέν που μέλλεν ἀγάσσασθαι θεὸς αὐτός,
ὃς κεῖνον δύστηνον ἀνόστιμον οἶον ἔθηκεν.
ὣς φάτο, τοῖσι δὲ πᾶσιν ὑφ’ ἵμερον ὦρσε γόοιο.
κλαῖε μὲν Ἀργείη Ἑλένη, Διὸς ἐκγεγαυῖα,
κλαῖε δὲ Τηλέμαχός τε καὶ Ἀτρεΐδης Μενέλαος,
οὐδ’ ἄρα Νέστορος υἱὸς ἀδακρύτω ἔχεν ὄσσε·
μνήσατο γὰρ κατ θυμὸν ἀμύμονος Ἀντιλόχοιο,
τόν ῥ’Ἠοῦς ἔκτεινε φαεινῆς ἀγλαὸς υἱός·
τοῦ γ’ἐπιμνησθεὶς ἔπεα πτερόεντ’ ἀγόρευεν·
Ἀτρεΐδη, περ μέν σε βροτῶν πεπνυμένον εἶναι
Νέστωρ φάσχ’ γέρων, ὅτ’ ἐπιμνησαίμεθα σεῖο
οἷσιν ἐν μεγάροισι, καὶ ἀλλήλους ἐρέοιμεν.
καὶ νῦν, εἴ τί που ἔστι, πίθοιό μοι· οὐ γὰρ ἔγωγε
τέρπομ’ ὀδυρόμενος μεταδόρπιος, ἀλλ καὶ ἠὼς
ἔσσεται ἠριγένεια· νεμεσσῶμαί γε μὲν οὐδὲν
κλαίειν ὅς κε θάνῃσι βροτῶν καὶ πότμον ἐπίσπῃ.
τοῦτό νυ καὶ γέρας οἶον ιζυροῖσι βροτοῖσι,
κείρασθαί τε κόμην βαλέειν τ’ἀπ δάκρυ παρειῶν.
καὶ γὰρ ἐμὸς τέθνηκεν ἀδελφεός, οὔ τι κάκιστος
Ἀργείων· μέλλεις δὲ σὺ ἴδμεναι· οὐ γὰρ ἔγωγε
ἤντησ’ οὐδ ἴδον· περ δ’ἄλλων φασ γενέσθαι
Ἀντίλοχον, πέρι μὲν θείειν ταχὺν ἠδ μαχητήν.
τὸν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·
φίλ’, ἐπεὶ τόσα εἶπες, ὅσ’ ἂν πεπνυμένος ἀνὴρ
εἴποι καὶ ῥέξειε, καὶ ὃς προγενέστερος εἴη·
τοίου γὰρ καὶ πατρός, καὶ πεπνυμένα βάζεις,
ῥεῖα δ’ἀρίγνωτος γόνος ἀνέρος τε Κρονίων
ὄλβον ἐπικλώσ γαμέοντί τε γεινομέν τε,
ὡς νῦν Νέστορι δῶκε διαμπερὲς ἤματα πάντα
αὐτὸν μὲν λιπαρῶς γηρασκέμεν ἐν μεγάροισιν,
υἱέας αὖ πινυτούς τε καὶ ἔγχεσιν εἶναι ἀρίστους.
ἡμεῖς δὲ κλαυθμὸν μὲν άσομεν, ὃς πρὶν ἐτύχθη,
δόρπου δ’ἐξαῦτις μνησώμεθα, χερσ δ’ἐφ’ ὕδωρ
χευάντων. μῦθοι δὲ καὶ ῶθέν περ ἔσονται
Τηλεμάχ καὶ ἐμοὶ διαειπέμεν ἀλλήλοισιν.
ὣς ἔφατ’, Ἀσφαλίων δ’ἄρ ὕδωρ ἐπ χεῖρας ἔχευεν,
ὀτρηρὸς θεράπων Μενελάου κυδαλίμοιο.
οἱ δ’ἐπ’ ὀνείαθ’ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας αλλον.
ἔνθ’ αὖτ’ ἄλλ’ ἐνόησ’ Ἑλένη Διὸς ἐκγεγαυῖα·
αὐτίκ’ ἄρ’ εἰς οἶνον βάλε φάρμακον, ἔνθεν ἔπινον,
νηπενθές τ’ἄχολόν τε, κακῶν ἐπίληθον ἁπάντων.
ὃς τὸ καταβρόξειεν, ἐπὴν κρητῆρι μιγείη,
οὔ κεν ἐφημέριός γε βάλοι κατ δάκρυ παρειῶν,
οὐδ’ εἴ οἱ κατατεθναίη μήτηρ τε πατήρ τε,
οὐδ’ εἴ οἱ προπάροιθεν ἀδελφεὸν φίλον υἱὸν
χαλκ δηιόεν, δ’ὀφθαλμοῖσιν ὁρῷτο.
τοῖα Διὸς θυγάτηρ ἔχε φάρμακα μητιόεντα,
ἐσθλά, τά οἱ Πολύδαμνα πόρεν, Θῶνος παράκοιτις
Αἰγυπτίη, τῇ πλεῖστα φέρει ζείδωρος ἄρουρα
φάρμακα, πολλ μὲν ἐσθλ μεμιγμένα πολλ δὲ λυγρά·
ητρὸς δὲ ἕκαστος ἐπιστάμενος περ πάντων
ἀνθρώπων· γὰρ Παιήονός εἰσι γενέθλης.
αὐτὰρ ἐπεί ῥ’ἐνέηκε κέλευσέ τε οἰνοχοῆσαι,
ἐξαῦτις μύθοισιν ἀμειβομένη προσέειπεν·
Ἀτρεΐδη Μενέλαε διοτρεφὲς ἠδ καὶ οἵδε
ἀνδρῶν ἐσθλῶν παῖδες· ἀτὰρ θεὸς ἄλλοτε ἄλλ
Ζεὺς ἀγαθόν τε κακόν τε διδοῖ· δύναται γὰρ ἅπαντα·
ἤτοι νῦν δαίνυσθε καθήμενοι ἐν μεγάροισι
καὶ μύθοις τέρπεσθε· οικότα γὰρ καταλέξω.
πάντα μὲν οὐκ ἂν ἐγ μυθήσομαι οὐδ’ ὀνομήνω,
ὅσσοι Ὀδυσσος ταλασίφρονός εἰσιν εθλοι·
ἀλλ’ οἷον τόδ’ ἔρεξε καὶ ἔτλη καρτερὸς ἀνὴρ
δήμ ἔνι Τρώων, ὅθι πάσχετε πήματ’ Ἀχαιοί.
αὐτόν μιν πληγῇσιν εικελίῃσι δαμάσσας,
σπεῖρα κάκ’ ἀμφ’ ὤμοισι βαλών, οἰκι οικώς,
ἀνδρῶν δυσμενέων κατέδυ πόλιν εὐρυάγυιαν·
ἄλλ δ’αὐτὸν φωτ κατακρύπτων ισκε,
δέκτῃ, ὃς οὐδὲν τοῖος ην ἐπ νηυσὶν Ἀχαιῶν.
τῷ ἴκελος κατέδυ Τρώων πόλιν, οἱ δ’ἀβάκησαν
πάντες· ἐγ δέ μιν οἴη ἀνέγνων τοῖον όντα,
καί μιν ἀνειρώτευν· δὲ κερδοσύν ἀλέεινεν.
ἀλλ’ ὅτε δή μιν ἐγ λόεον καὶ χρῖον ἐλαίῳ,
ἀμφ δὲ εἵματα ἕσσα καὶ ὤμοσα καρτερὸν ὅρκον
μὴ μὲν πρὶν Ὀδυσα μετ Τρώεσσ’ ἀναφῆναι,
πρίν γε τὸν ἐς νῆάς τε θοὰς κλισίας τ’ἀφικέσθαι,
καὶ τότε δή μοι πάντα νόον κατέλεξεν Ἀχαιῶν.
πολλοὺς δὲ Τρώων κτείνας ταναήκεϊ χαλκ
ἦλθε μετ’ Ἀργείους, κατ δὲ φρόνιν ἤγαγε πολλήν.
ἔνθ’ ἄλλαι Τρῳαὶ λίγ’ ἐκώκυον· αὐτὰρ ἐμὸν κῆρ
χαῖρ’, ἐπεὶ ἤδη μοι κραδίη τέτραπτο νέεσθαι
ἂψ οἶκόνδ’, ἄτην δὲ μετέστενον, ἣν Ἀφροδίτη
δῶχ’, ὅτε μ’ἤγαγε κεῖσε φίλης ἀπ πατρίδος αἴης,
παῖδά τ’ἐμὴν νοσφισσαμένην θάλαμόν τε πόσιν τε
οὔ τευ δευόμενον, οὔτ’ ἂρ φρένας οὔτε τι εἶδος.
τὴν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·
ναὶ δὴ ταῦτά γε πάντα, γύναι, κατ μοῖραν ειπες.
ἤδη μὲν πολέων ἐδάην βουλήν τε νόον τε
ἀνδρῶν ἡρώων, πολλὴν δ’ἐπελήλυθα γαῖαν·
ἀλλ’ οὔ πω τοιοῦτον ἐγὼν ἴδον ὀφθαλμοῖσιν,
οἷον Ὀδυσσος ταλασίφρονος ἔσκε φίλον κῆρ.
οἷον καὶ τόδ’ ἔρεξε καὶ ἔτλη καρτερὸς ἀνὴρ
ἵππ ἔνι ξεστῷ, ἵν’ ἐνήμεθα πάντες ἄριστοι
Ἀργείων Τρώεσσι φόνον καὶ κῆρα φέροντες.
ἦλθες ἔπειτα σὺ κεῖσε· κελευσέμεναι δέ σ’ἔμελλε
δαίμων, ὃς Τρώεσσιν ἐβούλετο κῦδος ὀρέξαι·
καί τοι Δηΐφοβος θεοείκελος ἕσπετ’ ούσῃ.
τρὶς δὲ περίστιξας κοῖλον λόχον ἀμφαφόωσα,
ἐκ δ’ὀνομακλήδην Δαναῶν ὀνόμαζες ἀρίστους,
πάντων Ἀργείων φωνὴν ἴσκουσ’ ἀλόχοισιν.
αὐτὰρ ἐγ καὶ Τυδεΐδης καὶ δῖος Ὀδυσσεὺς
ἥμενοι ἐν μέσσοισιν ἀκούσαμεν ὡς ἐβόησας.
νῶι μὲν ἀμφοτέρω μενεήναμεν ὁρμηθέντες
ἐξελθέμεναι, ἔνδοθεν αἶψ’ ὑπακοῦσαι·
ἀλλ’ Ὀδυσεὺς κατέρυκε καὶ ἔσχεθεν εμένω περ.
ἔνθ’ ἄλλοι μὲν πάντες ἀκὴν ἔσαν υἷες Ἀχαιῶν,
Ἄντικλος δὲ σέ γ’οἶος ἀμείψασθαι ἐπέεσσιν
ἤθελεν. ἀλλ’ Ὀδυσεὺς ἐπ μάστακα χερσ πίεζε
νωλεμέως κρατερῇσι, σάωσε δὲ πάντας Ἀχαιούς·
τόφρα δ’ἔχ’, ὄφρα σε νόσφιν ἀπήγαγε Παλλὰς Ἀθήνη.
τὸν δ’αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
Ἀτρεΐδη Μενέλαε διοτρεφές, ὄρχαμε λαῶν,
ἄλγιον· οὐ γάρ οἵ τι τό γ’ἤρκεσε λυγρὸν ὄλεθρον,
οὐδ’ εἴ οἱ κραδίη γε σιδηρέη ἔνδοθεν εν.
ἀλλ’ ἄγετ’ εἰς εὐνὴν τράπεθ’ ἡμέας, ὄφρα καὶ ἤδη
ὕπν ὕπο γλυκερ ταρπώμεθα κοιμηθέντες.
ὣς ἔφατ’, Ἀργείη δ’Ἑλένη δμῳῇσι κέλευσε
δέμνι’ ὑπ’ αἰθούσ θέμεναι καὶ ῥήγεα καλ
πορφύρε’ ἐμβαλέειν στορέσαι τ’ἐφύπερθε τάπητας,
χλαίνας τ’ἐνθέμεναι οὔλας καθύπερθεν ἕσασθαι.
αἱ δ’ἴσαν ἐκ μεγάροιο δάος μετ χερσὶν ἔχουσαι,
δέμνια δ’ἐστόρεσαν· ἐκ δὲ ξείνους ἄγε κῆρυξ.
οἱ μὲν ἄρ’ ἐν προδόμ δόμου αὐτόθι κοιμήσαντο,
Τηλέμαχός θ’ἥρως καὶ Νέστορος ἀγλαὸς υἱός·
Ἀτρεΐδης δὲ καθεῦδε μυχ δόμου ὑψηλοῖο,
πὰρ δ’Ἑλένη τανύπεπλος ἐλέξατο, δῖα γυναικῶν.
ἦμος δ’ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος ώς,
ὤρνυτ’ ἄρ’ ἐξ εὐνῆφι βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος
εἵματα ἑσσάμενος, περ δὲ ξίφος ὀξ θέτ’ ὤμῳ,
ποσσ δ’ὑπ λιπαροῖσιν ἐδήσατο καλ πέδιλα,
βῆ δ’ἴμεν ἐκ θαλάμοιο θε ἐναλίγκιος ἄντην,
Τηλεμάχ δὲ παρῖζεν, ἔπος τ’ἔφατ’ ἔκ τ’ὀνόμαζε·
τίπτε δέ σε χρει δεῦρ’ ἤγαγε, Τηλέμαχ’ ἥρως,
ἐς Λακεδαίμονα δῖαν, ἐπ’ εὐρέα νῶτα θαλάσσης;
δήμιον ἴδιον; τόδε μοι νημερτὲς ἐνίσπες.
τὸν δ’αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
Ἀτρεΐδη Μενέλαε διοτρεφές, ὄρχαμε λαῶν,
ἤλυθον, εἴ τινά μοι κληηδόνα πατρὸς ἐνίσποις.
ἐσθίεταί μοι οἶκος, ὄλωλε δὲ πίονα ἔργα,
δυσμενέων δ’ἀνδρῶν πλεῖος δόμος, οἵ τέ μοι αἰεὶ
μῆλ’ ἁδιν σφάζουσι καὶ εἰλίποδας ἕλικας βοῦς,
μητρὸς ἐμῆς μνηστῆρες ὑπέρβιον ὕβριν ἔχοντες.
τοὔνεκα νῦν τὰ σὰ γούναθ’ ἱκάνομαι, αἴ κ’ἐθέλῃσθα
κείνου λυγρὸν ὄλεθρον ἐνισπεῖν, εἴ που ὄπωπας
ὀφθαλμοῖσι τεοῖσιν ἄλλου μῦθον ἄκουσας
πλαζομένου· περ γάρ μιν ιζυρὸν τέκε μήτηρ.
μηδέ τί μ’αἰδόμενος μειλίσσεο μηδ’ ἐλεαίρων,
ἀλλ’ εὖ μοι κατάλεξον ὅπως ἤντησας ὀπωπῆς.
λίσσομαι, εἴ ποτέ τοί τι πατὴρ ἐμός, ἐσθλὸς Ὀδυσσεὺς
ἔπος έ τι ἔργον ὑποστὰς ἐξετέλεσσε
δήμ ἔνι Τρώων, ὅθι πάσχετε πήματ’ Ἀχαιοί,
τῶν νῦν μοι μνῆσαι, καί μοι νημερτὲς ἐνίσπες.
τὸν δὲ μέγ’ ὀχθήσας προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·
πόποι, μάλα δὴ κρατερόφρονος ἀνδρὸς ἐν εὐν
ἤθελον εὐνηθῆναι ἀνάλκιδες αὐτοὶ όντες.
ὡς δ’ὁπότ’ ἐν ξυλόχ ἔλαφος κρατεροῖο λέοντος
νεβροὺς κοιμήσασα νεηγενέας γαλαθηνοὺς
κνημοὺς ἐξερέῃσι καὶ ἄγκεα ποιήεντα
βοσκομένη, δ’ἔπειτα ὴν εἰσήλυθεν εὐνήν,
ἀμφοτέροισι δὲ τοῖσιν εικέα πότμον ἐφῆκεν,
ὣς Ὀδυσεὺς κείνοισιν εικέα πότμον ἐφήσει.
αἲ γάρ, Ζεῦ τε πάτερ καὶ Ἀθηναίη καὶ Ἄπολλον,
τοῖος ών, οἷός ποτ’ υκτιμέν ἐν Λέσβ
ἐξ ἔριδος Φιλομηλεΐδ ἐπάλαισεν ἀναστάς,
κὰδ δ’ἔβαλε κρατερῶς, κεχάροντο δὲ πάντες Ἀχαιοί,
τοῖος ὼν μνηστῆρσιν ὁμιλήσειεν Ὀδυσσεύς·
πάντες κ’ὠκύμοροί τε γενοίατο πικρόγαμοί τε.
ταῦτα δ’ἅ μ’εἰρωτᾷς καὶ λίσσεαι, οὐκ ἂν ἔγωγε
ἄλλα παρὲξ εἴποιμι παρακλιδόν, οὐδ’ ἀπατήσω,
ἀλλ τὰ μέν μοι ειπε γέρων ἅλιος νημερτής,
τῶν οὐδέν τοι ἐγ κρύψω ἔπος οὐδ’ ἐπικεύσω.
Αἰγύπτ μ’ἔτι δεῦρο θεοὶ μεμαῶτα νέεσθαι
ἔσχον, ἐπεὶ οὔ σφιν ἔρεξα τεληέσσας ἑκατόμβας.
οἱ δ’αἰεὶ βούλοντο θεοὶ μεμνῆσθαι ἐφετμέων.
νῆσος ἔπειτά τις ἔστι πολυκλύστ ἐν πόντ
Αἰγύπτου προπάροιθε, Φάρον δέ κικλήσκουσι,
τόσσον ἄνευθ’ ὅσσον τε πανημερίη γλαφυρ νηῦς
ἤνυσεν, λιγὺς οὖρος ἐπιπνείῃσιν ὄπισθεν·
ἐν δὲ λιμὴν ύορμος, ὅθεν τ’ἀπ νῆας ίσας
ἐς πόντον βάλλουσιν, ἀφυσσάμενοι μέλαν ὕδωρ.
ἔνθα μ’ἐείκοσιν ἤματ’ ἔχον θεοί, οὐδέ ποτ’ οὖροι
πνείοντες φαίνονθ’ ἁλιαέες, οἵ ῥά τε νηῶν
πομπες γίνονται ἐπ’ εὐρέα νῶτα θαλάσσης.
καί νύ κεν ϊα πάντα κατέφθιτο καὶ μένε’ ἀνδρῶν,
εἰ μή τίς με θεῶν ὀλοφύρατο καί μ’ἐλέησε,
Πρωτέος ἰφθίμου θυγάτηρ ἁλίοιο γέροντος,
Εἰδοθέη· τῇ γάρ ῥα μάλιστά γε θυμὸν ὄρινα.
μ’οἴ ἔρροντι συνήντετο νόσφιν ἑταίρων·
αἰεὶ γὰρ περ νῆσον ἀλώμενοι ἰχθυάασκον
γναμπτοῖς ἀγκίστροισιν, ἔτειρε δὲ γαστέρα λιμός.
δέ μευ ἄγχι στᾶσα ἔπος φάτο φώνησέν τε·
νήπιός εἰς, ξεῖνε, λίην τόσον ἠδ χαλίφρων,
ε ἑκὼν μεθιεῖς καὶ τέρπεαι ἄλγεα πάσχων;
ὡς δὴ δήθ’ ἐν νήσ ἐρύκεαι, οὐδέ τι τέκμωρ
εὑρέμεναι δύνασαι, μινύθει δέ τοι ἦτορ ἑταίρων.
ὣς ἔφατ’, αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον·
ἐκ μέν τοι ἐρέω, τις σύ πέρ ἐσσι θεάων,
ὡς ἐγ οὔ τι ἑκὼν κατερύκομαι, ἀλλά νυ μέλλω
ἀθανάτους ἀλιτέσθαι, οἳ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν.
ἀλλ σύ πέρ μοι εἰπέ, θεοὶ δέ τε πάντα ἴσασιν,
ὅς τίς μ’ἀθανάτων πεδά καὶ ἔδησε κελεύθου,
νόστον θ’,ὡς ἐπ πόντον ἐλεύσομαι ἰχθυόεντα.
ὣς ἐφάμην, δ’αὐτίκ’ ἀμείβετο δῖα θεάων·
τοιγὰρ ἐγώ τοι, ξεῖνε, μάλ’ ἀτρεκέως ἀγορεύσω.
πωλεῖταί τις δεῦρο γέρων ἅλιος νημερτὴς
ἀθάνατος Πρωτεὺς Αἰγύπτιος, ὅς τε θαλάσσης
πάσης βένθεα οἶδε, Ποσειδάωνος ὑποδμώς·
τὸν δέ τ’ἐμόν φασιν πατέρ’ ἔμμεναι ἠδ τεκέσθαι.
τόν γ’εἴ πως σὺ δύναιο λοχησάμενος λελαβέσθαι,
ὅς κέν τοι εἴπῃσιν ὁδὸν καὶ μέτρα κελεύθου
νόστον θ’,ὡς ἐπ πόντον ἐλεύσεαι ἰχθυόεντα.
καὶ δέ κέ τοι εἴπῃσι, διοτρεφές, αἴ κ’ἐθέλῃσθα,
ὅττι τοι ἐν μεγάροισι κακόν τ’ἀγαθόν τε τέτυκται
οἰχομένοιο σέθεν δολιχὴν ὁδὸν ἀργαλέην τε.
ὣς ἔφατ’, αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον·
αὐτ νῦν φράζευ σὺ λόχον θείοιο γέροντος,
μή πώς με προϊδὼν προδαεὶς ἀλέηται·
ἀργαλέος γάρ τ’ἐστ θεὸς βροτ ἀνδρ δαμῆναι.
ὣς ἐφάμην, δ’αὐτίκ’ ἀμείβετο δῖα θεάων·
τοιγὰρ ἐγώ τοι ταῦτα μάλ’ ἀτρεκέως ἀγορεύσω.
ἦμος δ’ἠέλιος μέσον οὐρανὸν ἀμφιβεβήκει,
τῆμος ἄρ’ ἐξ ἁλὸς εἶσι γέρων ἅλιος νημερτὴς
πνοι ὕπο Ζεφύροιο μελαίν φρικ καλυφθείς,
ἐκ δ’ἐλθὼν κοιμᾶται ὑπ σπέσσι γλαφυροῖσιν·
ἀμφ δέ μιν φῶκαι νέποδες καλῆς ἁλοσύδνης
ἁθρόαι εὕδουσιν, πολιῆς ἁλὸς ἐξαναδῦσαι,
πικρὸν ἀποπνείουσαι ἁλὸς πολυβενθέος ὀδμήν.
ἔνθα σ’ἐγὼν ἀγαγοῦσα ἅμ’ οῖ φαινομένηφι
εὐνάσω ἑξείης· σὺ δ’ἐ κρίνασθαι ἑταίρους
τρεῖς, οἵ τοι παρ νηυσὶν υσσέλμοισιν ἄριστοι.
πάντα δέ τοι ἐρέω ὀλοφώια τοῖο γέροντος.
φώκας μέν τοι πρῶτον ἀριθμήσει καὶ ἔπεισιν·
αὐτὰρ ἐπὴν πάσας πεμπάσσεται ἠδ ἴδηται,
λέξεται ἐν μέσσῃσι νομεὺς ὣς πώεσι μήλων.
τὸν μὲν ἐπὴν δὴ πρῶτα κατευνηθέντα ἴδησθε,
καὶ τότ’ ἔπειθ’ ὑμῖν μελέτω κάρτος τε βίη τε,
αὖθι δ’ἔχειν μεμαῶτα καὶ ἐσσύμενόν περ ἀλύξαι.
πάντα δὲ γινόμενος πειρήσεται, ὅσσ’ ἐπ γαῖαν
ἑρπετ γίνονται,  καὶ ὕδωρ καὶ θεσπιδαὲς πῦρ·
ὑμεῖς δ’ἀστεμφέως ἐχέμεν μᾶλλόν τε πιέζειν.
ἀλλ’ ὅτε κεν δή σ’αὐτὸς ἀνείρηται ἐπέεσσι,
τοῖος ὼν οἷόν κε κατευνηθέντα ἴδηαι,
καὶ τότε δὴ σχέσθαι τε βίης λῦσαί τε γέροντα,
ἥρως, εἴρεσθαι δέ, θεῶν ὅς τίς σε χαλέπτει,
νόστον θ’,ὡς ἐπ πόντον ἐλεύσεαι ἰχθυόεντα.
ὣς εἰποῦσ’ ὑπ πόντον ἐδύσατο κυμαίνοντα.
αὐτὰρ ἐγὼν ἐπ νῆας, ὅθ’ ἕστασαν ἐν ψαμάθοισιν,
ϊα· πολλ δέ μοι κραδίη πόρφυρε κιόντι.
αὐτὰρ ἐπεί ῥ’ἐπ νῆα κατήλυθον ἠδ θάλασσαν,
δόρπον ἄρ’ ὁπλισάμεσθ’, ἐπί τ’ἤλυθεν ἀμβροσίη νύξ·
δὴ τότε κοιμήθημεν ἐπ ῥηγμῖνι θαλάσσης.
ἦμος δ’ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος ώς,
καὶ τότε δὴ παρ θῖνα θαλάσσης εὐρυπόροιο
ϊα πολλ θεοὺς γουνούμενος· αὐτὰρ ἑταίρους
τρεῖς ἄγον, οἷσι μάλιστα πεποίθεα πᾶσαν ἐπ’ ἰθύν.
τόφρα δ’ἄρ’ γ’ὑποδῦσα θαλάσσης εὐρέα κόλπον
τέσσαρα φωκάων ἐκ πόντου δέρματ’ ἔνεικε·
πάντα δ’ἔσαν νεόδαρτα· δόλον δ’ἐπεμήδετο πατρί.
εὐνὰς δ’ἐν ψαμάθοισι διαγλάψασ’ ἁλίῃσιν
ἧστο μένουσ’· ἡμεῖς δὲ μάλα σχεδὸν ἤλθομεν αὐτῆς·
ἑξείης δ’εὔνησε, βάλεν δ’ἐπ δέρμα ἑκάστῳ.
ἔνθα κεν αἰνότατος λόχος ἔπλετο· τεῖρε γὰρ αἰνῶς
φωκάων ἁλιοτρεφέων ὀλοώτατος ὀδμή·
τίς γάρ κ’εἰναλί παρ κήτεϊ κοιμηθείη;
ἀλλ’ αὐτ ἐσάωσε καὶ ἐφράσατο μέγ’ ὄνειαρ·
ἀμβροσίην ὑπ ῥῖνα ἑκάστ θῆκε φέρουσα
ἡδ μάλα πνείουσαν, ὄλεσσε δὲ κήτεος ὀδμήν.
πᾶσαν δ’ἠοίην μένομεν τετληότι θυμῷ·
φῶκαι δ’ἐξ ἁλὸς ἦλθον ολλέες. αἱ μὲν ἔπειτα
ἑξῆς εὐνάζοντο παρ ῥηγμῖνι θαλάσσης·
ἔνδιος δ’ὁ γέρων ἦλθ’ ἐξ ἁλός, εὗρε δὲ φώκας
ζατρεφέας, πάσας δ’ἄρ’ ἐπῴχετο, λέκτο δ’ἀριθμόν·
ἐν δ’ἡμέας πρώτους λέγε κήτεσιν, οὐδέ τι θυμ
ΐσθη δόλον εἶναι· ἔπειτα δὲ λέκτο καὶ αὐτός.
ἡμεῖς δὲ άχοντες ἐπεσσύμεθ’, ἀμφ δὲ χεῖρας
βάλλομεν· οὐδ’ γέρων δολίης ἐπελήθετο τέχνης,
ἀλλ’ ἤτοι πρώτιστα λέων γένετ’ υγένειος,
αὐτὰρ ἔπειτα δράκων καὶ πάρδαλις ἠδ μέγας σῦς·
γίνετο δ’ὑγρὸν ὕδωρ καὶ δένδρεον ὑψιπέτηλον·
ἡμεῖς δ’ἀστεμφέως ἔχομεν τετληότι θυμῷ.
ἀλλ’ ὅτε δή ῥ’ἀνίαζ’ γέρων ὀλοφώια εἰδώς,
καὶ τότε δή μ’ἐπέεσσιν ἀνειρόμενος προσέειπε·
τίς νύ τοι, Ἀτρέος υἱέ, θεῶν συμφράσσατο βουλάς,
ὄφρα μ’ἕλοις έκοντα λοχησάμενος; τέο σε χρή;
ὣς ἔφατ’, αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον·
οἶσθα, γέρον, τί με ταῦτα παρατροπέων ἐρεείνεις;
ὡς δὴ δήθ’ ἐν νήσ ἐρύκομαι, οὐδέ τι τέκμωρ
εὑρέμεναι δύναμαι, μινύθει δέ μοι ἔνδοθεν ἦτορ.
ἀλλ σύ πέρ μοι εἰπέ, θεοὶ δέ τε πάντα ἴσασιν,
ὅς τίς μ’ἀθανάτων πεδά καὶ ἔδησε κελεύθου,
νόστον θ’,ὡς ἐπ πόντον ἐλεύσομαι ἰχθυόεντα.
ὣς ἐφάμην, δέ μ’αὐτίκ’ ἀμειβόμενος προσέειπεν·
ἀλλ μάλ’ ὤφελλες Διί τ’ἄλλοισίν τε θεοῖσι
ῥέξας ερ κάλ’ ἀναβαινέμεν, ὄφρα τάχιστα
σὴν ἐς πατρίδ’ ἵκοιο πλέων ἐπ οἴνοπα πόντον.
οὐ γάρ τοι πρὶν μοῖρα φίλους τ’ἰδέειν καὶ ἱκέσθαι
οἶκον υκτίμενον καὶ σὴν ἐς πατρίδα γαῖαν,
πρίν γ’ὅτ’ ἂν Αἰγύπτοιο, διιπετέος ποταμοῖο,
αὖτις ὕδωρ ἔλθῃς ῥέξῃς θ’ἱερὰς ἑκατόμβας
ἀθανάτοισι θεοῖσι, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσι·
καὶ τότε τοι δώσουσιν ὁδὸν θεοί, ἣν σὺ μενοινᾷς.
ὣς ἔφατ’, αὐτὰρ ἐμοί γε κατεκλάσθη φίλον ἦτορ,
οὕνεκά μ’αὖτις ἄνωγεν ἐπ’ εροειδέα πόντον
Αἴγυπτόνδ’ έναι, δολιχὴν ὁδὸν ἀργαλέην τε.
ἀλλ καὶ ὣς μύθοισιν ἀμειβόμενος προσέειπον·
ταῦτα μὲν οὕτω δὴ τελέω, γέρον, ὡς σὺ κελεύεις.
ἀλλ’ ἄγε μοι τόδε εἰπ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον,
εἰ πάντες σὺν νηυσὶν ἀπήμονες ἦλθον Ἀχαιοί,
οὓς Νέστωρ καὶ ἐγ λίπομεν Τροίηθεν όντες,
έ τις ὤλετ’ ὀλέθρ ἀδευκέι ἧς ἐπ νηὸς
φίλων ἐν χερσίν, ἐπεὶ πόλεμον τολύπευσεν.
ὣς ἐφάμην, δέ μ’αὐτίκ’ ἀμειβόμενος προσέειπεν·
Ἀτρεΐδη, τί με ταῦτα διείρεαι; οὐδέ τί σε χρὴ
ἴδμεναι, οὐδ δαῆναι ἐμὸν νόον· οὐδέ σέ φημι
δὴν ἄκλαυτον ἔσεσθαι, ἐπεί κ’ἐ πάντα πύθηαι.
πολλοὶ μὲν γὰρ τῶν γε θανον, πολλοὶ δὲ λίποντο·
ἀρχοὶ δ’αὖ δύο μοῦνοι Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων
ἐν νόστ ἀπόλοντο· μάχ δέ τε καὶ σὺ παρῆσθα.
εἷς δ’ἔτι που ζωὸς κατερύκεται εὐρέι πόντῳ.
Αἴας μὲν μετ νηυσ δάμη δολιχηρέτμοισι.
Γυρῇσίν μιν πρῶτα Ποσειδάων ἐπέλασσε
πέτρῃσιν μεγάλῃσι καὶ ἐξεσάωσε θαλάσσης·
καί νύ κεν ἔκφυγε κῆρα καὶ ἐχθόμενός περ Ἀθήνῃ,
εἰ μὴ ὑπερφίαλον ἔπος ἔκβαλε καὶ μέγ’ άσθη·
φῆ ῥ’ἀέκητι θεῶν φυγέειν μέγα λαῖτμα θαλάσσης.
τοῦ δὲ Ποσειδάων μεγάλ’ ἔκλυεν αὐδήσαντος·
αὐτίκ’ ἔπειτα τρίαιναν ἑλὼν χερσ στιβαρῇσιν
ἤλασε Γυραίην πέτρην, ἀπ δ’ἔσχισεν αὐτήν·
καὶ τὸ μὲν αὐτόθι μεῖνε, τὸ δὲ τρύφος ἔμπεσε πόντῳ,
τῷ ῥ’Αἴας τὸ πρῶτον ἐφεζόμενος μέγ’ άσθη·
τὸν δ’ἐφόρει κατ πόντον ἀπείρονα κυμαίνοντα.
ὣς μὲν ἔνθ’ ἀπόλωλεν, ἐπεὶ πίεν ἁλμυρὸν ὕδωρ.
σὸς δέ που ἔκφυγε κῆρας ἀδελφεὸς ἠδ’ ὑπάλυξεν
ἐν νηυσ γλαφυρῇσι· σάωσε δὲ πότνια Ἥρη.
ἀλλ’ ὅτε δὴ τάχ’ ἔμελλε Μαλειάων ὄρος αἰπ
ἵξεσθαι, τότε δή μιν ἀναρπάξασα θύελλα
πόντον ἐπ’ ἰχθυόεντα φέρεν βαρέα στενάχοντα,
ἀγροῦ ἐπ’ ἐσχατιήν, ὅθι δώματα ναῖε Θυέστης
τὸ πρίν, ἀτὰρ τότ’ ἔναιε Θυεστιάδης Αἴγισθος.
ἀλλ’ ὅτε δὴ καὶ κεῖθεν ἐφαίνετο νόστος ἀπήμων,
ἂψ δὲ θεοὶ οὖρον στρέψαν, καὶ οἴκαδ’ ἵκοντο,
ἤτοι μὲν χαίρων ἐπεβήσετο πατρίδος αἴης
καὶ κύνει ἁπτόμενος ἣν πατρίδα· πολλ δ’ἀπ’ αὐτοῦ
δάκρυα θερμ χέοντ’, ἐπεὶ ἀσπασίως ἴδε γαῖαν.
τὸν δ’ἄρ’ ἀπ σκοπιῆς εἶδε σκοπός, ὅν ῥα καθεῖσεν
Αἴγισθος δολόμητις ἄγων, ὑπ δ’ἔσχετο μισθὸν
χρυσοῦ δοι τάλαντα· φύλασσε δ’ὅ γ’εἰς ἐνιαυτόν,
μή λάθοι παριών, μνήσαιτο δὲ θούριδος ἀλκῆς.
βῆ δ’ἴμεν ἀγγελέων πρὸς δώματα ποιμένι λαῶν.
αὐτίκα δ’Αἴγισθος δολίην ἐφράσσατο τέχνην·
κρινάμενος κατ δῆμον είκοσι φῶτας ἀρίστους
εἷσε λόχον, ἑτέρωθι δ’ ἀνώγει δαῖτα πένεσθαι.
αὐτὰρ βῆ καλέων Ἀγαμέμνονα, ποιμένα λαῶν
ἵπποισιν καὶ ὄχεσφιν, εικέα μερμηρίζων.
τὸν δ’οὐκ εἰδότ’ ὄλεθρον ἀνήγαγε καὶ κατέπεφνε
δειπνίσσας, ὥς τίς τε κατέκτανε βοῦν ἐπ φάτνῃ.
οὐδέ τις Ἀτρεΐδεω ἑτάρων λίπεθ’ οἵ οἱ ἕποντο,
οὐδέ τις Αἰγίσθου, ἀλλ’ ἔκταθεν ἐν μεγάροισιν.
ὣς ἔφατ’, αὐτὰρ ἔμοιγε κατεκλάσθη φίλον ἦτορ,
κλαῖον δ’ἐν ψαμάθοισι καθήμενος, οὐδέ νύ μοι κῆρ
ἤθελ’ ἔτι ζώειν καὶ ὁρᾶν φάος ελίοιο.
αὐτὰρ ἐπεὶ κλαίων τε κυλινδόμενός τε κορέσθην,
δὴ τότε με προσέειπε γέρων ἅλιος νημερτής·
μηκέτι, Ἀτρέος υἱέ, πολὺν χρόνον ἀσκελὲς οὕτω
κλαῖ’, ἐπεὶ οὐκ ἄνυσίν τινα δήομεν· ἀλλ τάχιστα
πείρα ὅπως κεν δὴ σὴν πατρίδα γαῖαν ἵκηαι.
γάρ μιν ζωόν γε κιχήσεαι, κεν Ὀρέστης
κτεῖνεν ὑποφθάμενος, σὺ δέ κεν τάφου ἀντιβολήσαις.
ὣς ἔφατ’, αὐτὰρ ἐμοὶ κραδίη καὶ θυμὸς ἀγήνωρ
αὖτις ἐν στήθεσσι καὶ ἀχνυμέν περ άνθη,
καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδων·
τούτους μὲν δὴ οἶδα· σὺ δὲ τρίτον ἄνδρ’ ὀνόμαζε,
ὅς τις ἔτι ζωὸς κατερύκεται εὐρέι πόντ
θανών· ἐθέλω δὲ καὶ ἀχνύμενός περ ἀκοῦσαι.
ὣς ἐφάμην, δέ μ’αὐτίκ’ ἀμειβόμενος προσέειπεν·
υἱὸς Λαέρτεω, Ἰθάκ ἔνι οἰκία ναίων·
τὸν δ’ἴδον ἐν νήσ θαλερὸν κατ δάκρυ χέοντα,
νύμφης ἐν μεγάροισι Καλυψοῦς, μιν ἀνάγκ
ἴσχει· δ’οὐ δύναται ἣν πατρίδα γαῖαν ἱκέσθαι·
οὐ γάρ οἱ πάρα νῆες ἐπήρετμοι καὶ ἑταῖροι,
οἵ κέν μιν πέμποιεν ἐπ’ εὐρέα νῶτα θαλάσσης.
σοι δ’οὐ θέσφατόν ἐστι, διοτρεφὲς Μενέλαε,
Ἄργει ἐν ἱπποβότ θανέειν καὶ πότμον ἐπισπεῖν,
ἀλλά σ’ἐς Ἠλύσιον πεδίον καὶ πείρατα γαίης
ἀθάνατοι πέμψουσιν, ὅθι ξανθὸς Ῥαδάμανθυς,
τῇ περ ῥηίστη βιοτ πέλει ἀνθρώποισιν·
οὐ νιφετός, οὔτ’ ἂρ χειμὼν πολὺς οὔτε ποτ’ ὄμβρος,
ἀλλ’ αἰεὶ Ζεφύροιο λιγ πνείοντος ήτας
Ὠκεανὸς ἀνίησιν ἀναψύχειν ἀνθρώπους·
οὕνεκ’ ἔχεις Ἑλένην καί σφιν γαμβρὸς Διός ἐσσι.
ὣς εἰπὼν ὑπ πόντον ἐδύσατο κυμαίνοντα.
αὐτὰρ ἐγὼν ἐπ νῆας ἅμ’ ἀντιθέοις ἑτάροισιν
ϊα, πολλ δέ μοι κραδίη πόρφυρε κιόντι.
αὐτὰρ ἐπεί ῥ’ἐπ νῆα κατήλθομεν ἠδ θάλασσαν,
δόρπον θ’ὁπλισάμεσθ’, ἐπί τ’ἤλυθεν ἀμβροσίη νύξ,
δὴ τότε κοιμήθημεν ἐπ ῥηγμῖνι θαλάσσης.
ἦμος δ’ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος ώς,
νῆας μὲν πάμπρωτον ἐρύσσαμεν εἰς ἅλα δῖαν,
ἐν δ’ἱστοὺς τιθέμεσθα καὶ ἱστία νηυσὶν ίσῃς,
ἂν δὲ καὶ αὐτοὶ βάντες ἐπ κληῖσι καθῖζον·
ἑξῆς δ’ἑζόμενοι πολιὴν ἅλα τύπτον ἐρετμοῖς.
ἂψ δ’εἰς Αἰγύπτοιο διιπετέος ποταμοῖο
στῆσα νέας, καὶ ἔρεξα τεληέσσας ἑκατόμβας.
αὐτὰρ ἐπεὶ κατέπαυσα θεῶν χόλον αἰὲν όντων,
χεῦ’ Ἀγαμέμνονι τύμβον, ἵν’ ἄσβεστον κλέος εἴη.
ταῦτα τελευτήσας νεόμην, ἔδοσαν δέ μοι οὖρον
ἀθάνατοι, τοί μ’ὦκα φίλην ἐς πατρίδ’ ἔπεμψαν.
ἀλλ’ ἄγε νῦν ἐπίμεινον ἐν μεγάροισιν ἐμοῖσιν,
ὄφρα κεν ἑνδεκάτη τε δυωδεκάτη τε γένηται·
καὶ τότε σ’εὖ πέμψω, δώσω δέ τοι ἀγλα δῶρα,
τρεῖς ἵππους καὶ δίφρον ύξοον· αὐτὰρ ἔπειτα
δώσω καλὸν ἄλεισον, ἵνα σπένδῃσθα θεοῖσιν
ἀθανάτοις ἐμέθεν μεμνημένος ἤματα πάντα.
τὸν δ’αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
Ἀτρεΐδη, μὴ δή με πολὺν χρόνον ἐνθάδ’ ἔρυκε.
καὶ γάρ κ’εἰς ἐνιαυτὸν ἐγ παρ σοί γ’ἀνεχοίμην
ἥμενος, οὐδέ κέ μ’οἴκου ἕλοι πόθος οὐδ τοκήων·
αἰνῶς γὰρ μύθοισιν ἔπεσσί τε σοῖσιν ἀκούων
τέρπομαι. ἀλλ’ ἤδη μοι ἀνιάζουσιν ἑταῖροι
ἐν Πύλ ἠγαθέῃ· σὺ δέ με χρόνον ἐνθάδ’ ἐρύκεις.
δῶρον δ’ὅττι κέ μοι δοίης, κειμήλιον ἔστω·
ἵππους δ’εἰς Ἰθάκην οὐκ ἄξομαι, ἀλλ σοὶ αὐτ
ἐνθάδε λείψω ἄγαλμα· σὺ γὰρ πεδίοιο ἀνάσσεις
εὐρέος, ἔνι μὲν λωτὸς πολύς, ἐν δὲ κύπειρον
πυροί τε ζειαί τε ἰδ’ εὐρυφυὲς κρῖ λευκόν.
ἐν δ’Ἰθάκ οὔτ’ ἂρ δρόμοι εὐρέες οὔτε τι λειμών·
αἰγίβοτος, καὶ μᾶλλον ἐπήρατος ἱπποβότοιο.
οὐ γάρ τις νήσων ἱππήλατος οὐδ’ υλείμων,
αἵ θ’ἁλ κεκλίαται· Ἰθάκη δέ τε καὶ περ πασέων.
ὣς φάτο, μείδησεν δὲ βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος,
χειρί τέ μιν κατέρεξεν ἔπος τ’ἔφατ’ ἔκ τ’ὀνόμαζεν·
αἵματός εἰς ἀγαθοῖο, φίλον τέκος, οἷ’ ἀγορεύεις·
τοιγὰρ ἐγώ τοι ταῦτα μεταστήσω· δύναμαι γάρ.
δώρων δ’ὅσσ’ ἐν ἐμ οἴκ κειμήλια κεῖται,
δώσω κάλλιστον καὶ τιμηέστατόν ἐστι·
δώσω τοι κρητῆρα τετυγμένον· ἀργύρεος δὲ
ἔστιν ἅπας, χρυσ δ’ἐπ χείλεα κεκράανται,
ἔργον δ’Ἡφαίστοιο. πόρεν δέ Φαίδιμος ἥρως,
Σιδονίων βασιλεύς, ὅθ’ ὸς δόμος ἀμφεκάλυψε
κεῖσέ με νοστήσαντα· τεῒν δ’ἐθέλω τόδ’ ὀπάσσαι.
ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον,
δαιτυμόνες δ’ἐς δώματ’ ἴσαν θείου βασιλος.
οἱ δ’ἦγον μὲν μῆλα, φέρον δ’εὐήνορα οἶνον·
σῖτον δέ σφ’ἄλοχοι καλλικρήδεμνοι ἔπεμπον.
ὣς οἱ μὲν περ δεῖπνον ἐν μεγάροισι πένοντο.
μνηστῆρες δὲ πάροιθεν Ὀδυσσος μεγάροιο
δίσκοισιν τέρποντο καὶ αἰγανέῃσιν έντες
ἐν τυκτ δαπέδῳ, ὅθι περ πάρος, ὕβριν ἔχεσκον.
Ἀντίνοος δὲ καθῆστο καὶ Εὐρύμαχος θεοειδής,
ἀρχοὶ μνηστήρων, ἀρετ δ’ἔσαν ἔξοχ’ ἄριστοι.
τοῖς δ’υἱὸς Φρονίοιο Νοήμων ἐγγύθεν ἐλθὼν
Ἀντίνοον μύθοισιν ἀνειρόμενος προσέειπεν·
Ἀντίνο’, ῥά τι ἴδμεν ἐν φρεσίν, ε καὶ οὐκί,
ὁππότε Τηλέμαχος νεῖτ’ ἐκ Πύλου ἠμαθόεντος;
νῆά μοι οἴχετ’ ἄγων· ἐμ δὲ χρεὼ γίνεται αὐτῆς
Ἤλιδ’ ἐς εὐρύχορον διαβήμεναι, ἔνθα μοι ἵπποι
δώδεκα θήλειαι, ὑπ δ’ἡμίονοι ταλαεργοὶ
ἀδμῆτες· τῶν κέν τιν’ ἐλασσάμενος δαμασαίμην.
ὣς ἔφαθ’, οἱ δ’ἀν θυμὸν ἐθάμβεον· οὐ γὰρ ἔφαντο
ἐς Πύλον οἴχεσθαι Νηλήιον, ἀλλά που αὐτοῦ
ἀγρῶν μήλοισι παρέμμεναι συβώτῃ.
τὸν δ’αὖτ’ Ἀντίνοος προσέφη Εὐπείθεος υἱός·
νημερτές μοι ἔνισπε, πότ’ ᾤχετο καὶ τίνες αὐτ
κοῦροι ἕποντ’; Ἰθάκης ἐξαίρετοι, ἑοὶ αὐτοῦ
θῆτές τε δμῶές τε; δύναιτό κε καὶ τὸ τελέσσαι.
καί μοι τοῦτ’ ἀγόρευσον ἐτήτυμον, ὄφρ’ εἰδῶ,
σε βί έκοντος ἀπηύρα νῆα μέλαιναν,
ε ἑκών οἱ δῶκας, ἐπεὶ προσπτύξατο μύθῳ.
τὸν δ’υἱὸς Φρονίοιο Νοήμων ἀντίον ηὔδα·
αὐτὸς ἑκών οἱ δῶκα· τί κεν ῥέξειε καὶ ἄλλος,
ὁππότ’ ἀνὴρ τοιοῦτος ἔχων μελεδήματα θυμ
αἰτίζῃ; χαλεπόν κεν ἀνήνασθαι δόσιν εἴη.
κοῦροι δ’,οἳ κατ δῆμον ἀριστεύουσι μεθ’ ἡμέας,
οἵ οἱ ἕποντ’· ἐν δ’ἀρχὸν ἐγ βαίνοντ’ ἐνόησα
Μέντορα, θεόν, τῷ δ’αὐτ πάντα ἐῴκει.
ἀλλ τὸ θαυμάζω· ἴδον ἐνθάδε Μέντορα δῖον
χθιζὸν ὑπηοῖον, τότε δ’ἔμβη νη Πύλονδε.
ὣς ἄρα φωνήσας ἀπέβη πρὸς δώματα πατρός,
τοῖσιν δ’ἀμφοτέροισιν ἀγάσσατο θυμὸς ἀγήνωρ.
μνηστῆρας δ’ἄμυδις κάθισαν καὶ παῦσαν έθλων.
τοῖσιν δ’Ἀντίνοος μετέφη Εὐπείθεος υἱός,
ἀχνύμενος· μένεος δὲ μέγα φρένες ἀμφιμέλαιναι
πίμπλαντ’, ὄσσε δέ οἱ πυρ λαμπετόωντι ίκτην·
πόποι, μέγα ἔργον ὑπερφιάλως ἐτελέσθη
Τηλεμάχ ὁδὸς ἥδε· φάμεν δέ οἱ οὐ τελέεσθαι.
εἰ τοσσῶνδ’ έκητι νέος πάϊς οἴχεται αὔτως
νῆα ἐρυσσάμενος, κρίνας τ’ἀν δῆμον ἀρίστους.
ἄρξει καὶ προτέρω κακὸν ἔμμεναι· ἀλλά οἱ αὐτ
Ζεὺς ὀλέσειε βίην, πρὶν ἡμῖν πῆμα γενέσθαι.
ἀλλ’ ἄγε μοι δότε νῆα θοὴν καὶ εἴκοσ’ ἑταίρους,
ὄφρα μιν αὐτὸν όντα λοχήσομαι ἠδ φυλάξω
ἐν πορθμ Ἰθάκης τε Σάμοιό τε παιπαλοέσσης,
ὡς ἂν ἐπισμυγερῶς ναυτίλλεται εἵνεκα πατρός.
ὣς ἔφαθ’, οἱ δ’ἄρα πάντες ἐπῄνεον ἠδ’ ἐκέλευον.
αὐτίκ’ ἔπειτ’ ἀνστάντες ἔβαν δόμον εἰς Ὀδυσος.
οὐδ’ ἄρα Πηνελόπεια πολὺν χρόνον εν ἄπυστος
μύθων, οὓς μνηστῆρες ἐν φρεσ βυσσοδόμευον·
κῆρυξ γάρ οἱ ειπε Μέδων, ὃς ἐπεύθετο βουλὰς
αὐλῆς ἐκτὸς ών· οἱ δ’ἔνδοθι μῆτιν ὕφαινον.
βῆ δ’ἴμεν ἀγγελέων δι δώματα Πηνελοπείῃ·
τὸν δὲ κατ’ οὐδοῦ βάντα προσηύδα Πηνελόπεια·
κῆρυξ, τίπτε δέ σε πρόεσαν μνηστῆρες ἀγαυοί;
ἦ εἰ πέμεναι δμῳῇσιν Ὀδυσσος θείοιο
ἔργων παύσασθαι, σφίσι δ’αὐτοῖς δαῖτα πένεσθαι;
μὴ μνηστεύσαντες μηδ’ ἄλλοθ’ ὁμιλήσαντες
ὕστατα καὶ πύματα νῦν ἐνθάδε δειπνήσειαν·
οἳ θάμ’ ἀγειρόμενοι βίοτον κατακείρετε πολλόν,
κτῆσιν Τηλεμάχοιο δαΐφρονος· οὐδέ τι πατρῶν
ὑμετέρων τὸ πρόσθεν ἀκούετε, παῖδες όντες,
οἷος Ὀδυσσεὺς ἔσκε μεθ’ ὑμετέροισι τοκεῦσιν,
οὔτε τιν ῥέξας ἐξαίσιον οὔτε τι εἰπὼν
ἐν δήμῳ, τ’ἐστ δίκη θείων βασιλήων·
ἄλλον κ’ἐχθαίρῃσι βροτῶν, ἄλλον κε φιλοίη.
κεῖνος δ’οὔ ποτε πάμπαν ἀτάσθαλον ἄνδρα ώργει.
ἀλλ’ μὲν ὑμέτερος θυμὸς καὶ εικέα ἔργα
φαίνεται, οὐδέ τίς ἐστι χάρις μετόπισθ’ υεργέων.
τὴν δ’αὖτε προσέειπε Μέδων πεπνυμένα εἰδώς·
εἰ γὰρ δή, βασίλεια, τόδε πλεῖστον κακὸν εἴη.
ἀλλ πολ μεῖζόν τε καὶ ἀργαλεώτερον ἄλλο
μνηστῆρες φράζονται, μὴ τελέσειε Κρονίων·
Τηλέμαχον μεμάασι κατακτάμεν ὀξέι χαλκ
οἴκαδε νισόμενον· δ’ἔβη μετ πατρὸς ἀκουὴν
ἐς Πύλον ἠγαθέην ἠδ’ ἐς Λακεδαίμονα δῖαν.
ὣς φάτο, τῆς δ’αὐτοῦ λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ,
δὴν δέ μιν ἀμφασίη ἐπέων λάβε· τὼ δέ οἱ ὄσσε
δακρυόφιν πλῆσθεν, θαλερ δέ οἱ ἔσχετο φωνή.
ὀψ δὲ δή μιν ἔπεσσιν ἀμειβομένη προσέειπε·
κῆρυξ, τίπτε δέ μοι πάϊς οἴχεται; οὐδέ τί μιν χρεὼ
νηῶν ὠκυπόρων ἐπιβαινέμεν, αἵ θ’ἁλὸς ἵπποι
ἀνδράσι γίνονται ,  περόωσι δὲ πουλὺν ἐφ’ ὑγρήν.
ἵνα μηδ’ ὄνομ’ αὐτοῦ ἐν ἀνθρώποισι λίπηται;
τὴν δ’ἠμείβετ’ ἔπειτα Μέδων πεπνυμένα εἰδώς·
οὐκ οἶδ’ εἴ τίς μιν θεὸς ὤρορεν, ε καὶ αὐτοῦ
θυμὸς ἐφωρμήθη ἴμεν ἐς Πύλον, ὄφρα πύθηται
πατρὸς οῦ νόστον ὅν τινα πότμον ἐπέσπεν.
ὣς ἄρα φωνήσας ἀπέβη κατ δῶμ’ Ὀδυσος.
τὴν δ’ἄχος ἀμφεχύθη θυμοφθόρον, οὐδ’ ἄρ’ ἔτ’ ἔτλη
δίφρ ἐφέζεσθαι πολλῶν κατ οἶκον όντων,
ἀλλ’ ἄρ’ ἐπ’ οὐδοῦ ἷζε πολυκμήτου θαλάμοιο
οἴκτρ’ ὀλοφυρομένη· περ δὲ δμῳαὶ μινύριζον
πᾶσαι, ὅσαι κατ δώματ’ ἔσαν νέαι ἠδ παλαιαί.
τῇς δ’ἁδινὸν γοόωσα μετηύδα Πηνελόπεια·
κλῦτε, φίλαι· πέρι γάρ μοι Ὀλύμπιος ἄλγε’ ἔδωκεν
ἐκ πασέων, ὅσσαι μοι ὁμοῦ τράφεν ἠδ’ ἐγένοντο·
πρὶν μὲν πόσιν ἐσθλὸν ἀπώλεσα θυμολέοντα,
παντοίῃς ἀρετῇσι κεκασμένον ἐν Δαναοῖσιν,
ἐσθλόν, τοῦ κλέος εὐρ καθ’ Ἑλλάδα καὶ μέσον Ἄργος.
νῦν αὖ παῖδ’ ἀγαπητὸν ἀνηρείψαντο θύελλαι
ἀκλέα ἐκ μεγάρων, οὐδ’ ὁρμηθέντος ἄκουσα.
σχέτλιαι, οὐδ’ ὑμεῖς περ ἐν φρεσ θέσθε ἑκάστη
ἐκ λεχέων μ’ἀνεγεῖραι, ἐπιστάμεναι σάφα θυμῷ,
ὁππότ’ ἐκεῖνος ἔβη κοίλην ἐπ νῆα μέλαιναν.
εἰ γὰρ ἐγ πυθόμην ταύτην ὁδὸν ὁρμαίνοντα,
τῶ κε μάλ’ κεν ἔμεινε καὶ ἐσσύμενός περ ὁδοῖο,
κέ με τεθνηκυῖαν ἐν μεγάροισιν ἔλειπεν.
ἀλλά τις ὀτρηρῶς Δολίον καλέσειε γέροντα,
δμῶ’ ἐμόν, ὅν μοι δῶκε πατὴρ ἔτι δεῦρο κιούσῃ,
καί μοι κῆπον ἔχει πολυδένδρεον, ὄφρα τάχιστα
Λαέρτ τάδε πάντα παρεζόμενος καταλέξῃ,
εἰ δή πού τινα κεῖνος ἐν φρεσ μῆτιν ὑφήνας
ἐξελθὼν λαοῖσιν ὀδύρεται, οἳ μεμάασιν
ὃν καὶ Ὀδυσσος φθῖσαι γόνον ἀντιθέοιο.
τὴν δ’αὖτε προσέειπε φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια·
νύμφα φίλη, σὺ μὲν ἄρ με κατάκτανε νηλέι χαλκ
α ἐν μεγάρῳ· μῦθον δέ τοι οὐκ ἐπικεύσω.
ᾔδε’ ἐγ τάδε πάντα, πόρον δέ οἱ ὅσσ’ ἐκέλευσε,
σῖτον καὶ μέθυ ἡδύ· ἐμεῦ δ’ἕλετο μέγαν ὅρκον
μὴ πρὶν σοὶ ἐρέειν, πρὶν δωδεκάτην τε γενέσθαι
σ’αὐτὴν ποθέσαι καὶ ἀφορμηθέντος ἀκοῦσαι,
ὡς ἂν μὴ κλαίουσα κατ χρόα καλὸν άπτῃς.
ἀλλ’ ὑδρηναμένη, καθαρ χρο εἵμαθ’ ἑλοῦσα,
εἰς ὑπερῷ’ ἀναβᾶσα σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξὶν
εὔχε’ Ἀθηναί κούρ Διὸς αἰγιόχοιο·
γάρ κέν μιν ἔπειτα καὶ ἐκ θανάτοιο σαώσαι.
μηδ γέροντα κάκου κεκακωμένον· οὐ γὰρ ίω
πάγχυ θεοῖς μακάρεσσι γονὴν Ἀρκεισιάδαο
ἔχθεσθ’, ἀλλ’ ἔτι πού τις ἐπέσσεται ὅς κεν ἔχῃσι
δώματά θ’ὑψερεφέα καὶ ἀπόπροθι πίονας ἀγρούς.
ὣς φάτο, τῆς δ’εὔνησε γόον, σχέθε δ’ὄσσε γόοιο.
δ’ὑδρηναμένη, καθαρ χρο εἵμαθ’ ἑλοῦσα
εἰς ὑπερῷ’ ἀνέβαινε σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξίν,
ἐν δ’ἔθετ’ οὐλοχύτας κανέῳ, ἠρᾶτο δ’Ἀθήνῃ·
κλῦθί μοι, αἰγιόχοιο Διὸς τέκος, Ἀτρυτώνη,
εἴ ποτέ τοι πολύμητις ἐν μεγάροισιν Ὀδυσσεὺς
βοὸς ϊος κατ πίονα μηρί’ ἔκηε,
τῶν νῦν μοι μνῆσαι, καί μοι φίλον υἷα σάωσον,
μνηστῆρας δ’ἀπάλαλκε κακῶς ὑπερηνορέοντας.
ὣς εἰποῦσ’ ὀλόλυξε, θε δέ οἱ ἔκλυεν ἀρῆς.
μνηστῆρες δ’ὁμάδησαν ἀν μέγαρα σκιόεντα·
ὧδε δέ τις εἴπεσκε νέων ὑπερηνορεόντων·
μάλα δὴ γάμον ἄμμι πολυμνήστη βασίλεια
ἀρτύει, οὐδέ τι οἶδεν οἱ φόνος υἷι τέτυκται.
ὣς ἄρα τις εἴπεσκε, τὰ δ’οὐκ ἴσαν ὡς ἐτέτυκτο.
τοῖσιν δ’Ἀντίνοος ἀγορήσατο καὶ μετέειπε·
δαιμόνιοι, μύθους μὲν ὑπερφιάλους ἀλέασθε
πάντας ὁμῶς, μή πού τις ἀπαγγείλῃσι καὶ εἴσω.
ἀλλ’ ἄγε σιγ τοῖον ἀναστάντες τελέωμεν
μῦθον, δὴ καὶ πᾶσιν ἐν φρεσὶν ἤραρεν ἡμῖν.
ὣς εἰπὼν ἐκρίνατ’ είκοσι φῶτας ἀρίστους,
βὰν δ’ἰέναι ἐπ νῆα θοὴν καὶ θῖνα θαλάσσης.
νῆα μὲν οὖν πάμπρωτον ἁλὸς βένθοσδε ἔρυσσαν,
ἐν δ’ἱστόν τ’ἐτίθεντο καὶ ἱστία νη μελαίνῃ,
ἠρτύναντο δ’ἐρετμ τροποῖς ἐν δερματίνοισι,
πάντα κατ μοῖραν, ἀνά θ’ἱστία λευκ πέτασσαν·
τεύχεα δέ σφ’ἤνεικαν ὑπέρθυμοι θεράποντες.
ὑψοῦ δ’ἐν νοτί τήν γ’ὥρμισαν, ἐκ δ’ἔβαν αὐτοί·
ἔνθα δὲ δόρπον ἕλοντο, μένον δ’ἐπ ἕσπερον ἐλθεῖν.
δ’ὑπερωί αὖθι περίφρων Πηνελόπεια
κεῖτ’ ἄρ’ ἄσιτος, ἄπαστος ἐδητύος ἠδ ποτῆτος,
ὁρμαίνουσ’ εἴ οἱ θάνατον φύγοι υἱὸς ἀμύμων,
γ’ὑπ μνηστῆρσιν ὑπερφιάλοισι δαμείη.
ὅσσα δὲ μερμήριξε λέων ἀνδρῶν ἐν ὁμίλ
δείσας, ὁππότε μιν δόλιον περ κύκλον ἄγωσι,
τόσσα μιν ὁρμαίνουσαν ἐπήλυθε νήδυμος ὕπνος·
εὗδε δ’ἀνακλινθεῖσα, λύθεν δέ οἱ ἅψεα πάντα.
ἔνθ’ αὖτ’ ἄλλ’ ἐνόησε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·
εἴδωλον ποίησε, δέμας δ’ἤικτο γυναικί,
Ἰφθίμῃ, κούρ μεγαλήτορος Ἰκαρίοιο,
τὴν Εὔμηλος ὄπυιε Φερῇς ἔνι οἰκία ναίων.
πέμπε δέ μιν πρὸς δώματ’ Ὀδυσσος θείοιο,
εἵως Πηνελόπειαν ὀδυρομένην γοόωσαν
παύσειε κλαυθμοῖο γόοιό τε δακρυόεντος.
ἐς θάλαμον δ’εἰσῆλθε παρ κληῖδος ἱμάντα,
στῆ δ’ἄρ ὑπὲρ κεφαλῆς, καί μιν πρὸς μῦθον ειπεν·
εὕδεις, Πηνελόπεια, φίλον τετιημένη ἦτορ;
οὐ μέν σ’οὐδ ῶσι θεοὶ ῥεῖα ζώοντες
κλαίειν οὐδ’ ἀκάχησθαι, ἐπεί ῥ’ἔτι νόστιμός ἐστι
σὸς παῖς· οὐ μὲν γάρ τι θεοῖς ἀλιτήμενός ἐστι.
τὴν δ’ἠμείβετ’ ἔπειτα περίφρων Πηνελόπεια,
ἡδ μάλα κνώσσουσ’ ἐν ὀνειρείῃσι πύλῃσιν·
τίπτε, κασιγνήτη, δεῦρ’ ἤλυθες; οὔ τι πάρος γε
πωλέ’, ἐπεὶ μάλα πολλὸν ἀπόπροθι δώματα ναίεις·
καί με κέλεαι παύσασθαι ιζύος ἠδ’ ὀδυνάων
πολλέων, αἵ μ’ἐρέθουσι κατ φρένα καὶ κατ θυμόν,
πρὶν μὲν πόσιν ἐσθλὸν ἀπώλεσα θυμολέοντα,
παντοίῃς ἀρετῇσι κεκασμένον ἐν Δαναοῖσιν,
ἐσθλόν, τοῦ κλέος εὐρ καθ’ Ἑλλάδα καὶ μέσον Ἄργος·
νῦν αὖ παῖς ἀγαπητὸς ἔβη κοίλης ἐπ νηός,
νήπιος, οὔτε πόνων εἰδὼς οὔτ’ ἀγοράων.
τοῦ δὴ ἐγ καὶ μᾶλλον ὀδύρομαι περ ἐκείνου·
τοῦ δ’ἀμφιτρομέω καὶ δείδια, μή τι πάθῃσιν,
γε τῶν ἐν δήμῳ, ἵν’ οἴχεται, ἐν πόντῳ·
δυσμενέες γὰρ πολλοὶ ἐπ’ αὐτ μηχανόωνται,
έμενοι κτεῖναι πρὶν πατρίδα γαῖαν ἱκέσθαι.
τὴν δ’ἀπαμειβόμενον προσέφη εἴδωλον ἀμαυρόν·
θάρσει, μηδέ τι πάγχυ μετ φρεσ δείδιθι λίην·
τοίη γάρ οἱ πομπὸς ἅμ’ ἔρχεται, ἥν τε καὶ ἄλλοι
ἀνέρες ἠρήσαντο παρεστάμεναι, δύναται γάρ,
Παλλὰς Ἀθηναίη· σὲ δ’ὀδυρομένην ἐλεαίρει·
νῦν με προέηκε τεῒν τάδε μυθήσασθαι.
τὴν δ’αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·
εἰ μὲν δὴ θεός ἐσσι θεοῖό τε ἔκλυες αὐδήν,
εἰ δ’ἄγε μοι καὶ κεῖνον ιζυρὸν κατάλεξον,
εἴ που ἔτι ζώει καὶ ὁρ φάος ελίοιο,
ἤδη τέθνηκε καὶ εἰν ίδαο δόμοισι.
τὴν δ’ἀπαμειβόμενον προσέφη εἴδωλον ἀμαυρόν·
οὐ μέν τοι κεῖνόν γε διηνεκέως ἀγορεύσω,
ζώει γ’ἦ τέθνηκε· κακὸν δ’ἀνεμώλια βάζειν.
ὣς εἰπὸν σταθμοῖο παρ κληῖδα λιάσθη
ἐς πνοιὰς ἀνέμων. δ’ἐξ ὕπνου ἀνόρουσε
κούρη Ἰκαρίοιο· φίλον δέ οἱ ἦτορ άνθη,
ὥς οἱ ἐναργὲς ὄνειρον ἐπέσσυτο νυκτὸς ἀμολγῷ.
μνηστῆρες δ’ἀναβάντες ἐπέπλεον ὑγρ κέλευθα
Τηλεμάχ φόνον αἰπὺν ἐν φρεσὶν ὁρμαίνοντες.
ἔστι δέ τις νῆσος μέσσ ἁλ πετρήεσσα,
μεσσηγὺς Ἰθάκης τε Σάμοιό τε παιπαλοέσσης,
Ἀστερίς, οὐ μεγάλη· λιμένες δ’ἔνι ναύλοχοι αὐτ
ἀμφίδυμοι· τῇ τόν γε μένον λοχόωντες Ἀχαιοί.