Audio and text annotations licensed as CC-BY, © 2016 David Chamberlain. Click a line, and/or use up/down arrows. The audio works best in Chrome or Firefox.

Index

ἦμος δ’ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος ώς,
δὴ τότ’ ἔπειθ’ ὑπ ποσσὶν ἐδήσατο καλ πέδιλα
Τηλέμαχος, φίλος υἱὸς Ὀδυσσος θείοιο,
εἵλετο δ’ἄλκιμον ἔγχος, οἱ παλάμηφιν ἀρήρει,
ἄστυδε έμενος, καὶ ἑὸν προσέειπε συβώτην·
ἄττ’, ἤτοι μὲν ἐγὼν εἶμ’ ἐς πόλιν, ὄφρα με μήτηρ
ὄψεται· οὐ γάρ μιν πρόσθεν παύσεσθαι ΐω
κλαυθμοῦ τε στυγεροῖο γόοιό τε δακρυόεντος,
πρίν γ’αὐτόν με ἴδηται· ἀτὰρ σοί γ’ὦδ’ ἐπιτέλλω.
τὸν ξεῖνον δύστηνον ἄγ’ ἐς πόλιν, ὄφρ’ ἂν ἐκεῖθι
δαῖτα πτωχεύῃ· δώσει δέ οἱ ὅς κ’ἐθέλῃσι
πύρνον καὶ κοτύλην· ἐμ δ’οὔ πως ἔστιν ἅπαντας
ἀνθρώπους ἀνέχεσθαι, ἔχοντά περ ἄλγεα θυμῷ·
ξεῖνος δ’εἴ περ μάλα μηνίει, ἄλγιον αὐτ
ἔσσεται· γὰρ ἐμοὶ φίλ’ ἀληθέα μυθήσασθαι.
τὸν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
φίλος, οὐδέ τοι αὐτὸς ἐρύκεσθαι μενεαίνω·
πτωχ βέλτερόν ἐστι κατ πτόλιν κατ’ ἀγροὺς
δαῖτα πτωχεύειν· δώσει δέ μοι ὅς κ’ἐθέλῃσιν.
οὐ γὰρ ἐπ σταθμοῖσι μένειν ἔτι τηλίκος εἰμί,
ὥς τ’ἐπιτειλαμέν σημάντορι πάντα πιθέσθαι.
ἀλλ’ ἔρχευ· ἐμ δ’ἄξει ἀνὴρ ὅδε, τὸν σὺ κελεύεις,
αὐτίκ’ ἐπεί κε πυρὸς θερέω ἀλέη τε γένηται.
αἰνῶς γὰρ τάδε εἵματ’ ἔχω κακά· μή με δαμάσσ
στίβη ὑπηοίη· ἕκαθεν δέ τε ἄστυ φάτ’ εἶναι.
ὣς φάτο, Τηλέμαχος δὲ δι σταθμοῖο βεβήκει,
κραιπν ποσ προβιβάς, κακ δὲ μνηστῆρσι φύτευεν.
αὐτὰρ ἐπεί ῥ’ἵκανε δόμους εὖ ναιετάοντας,
ἔγχος μέν ῥ’ἔστησε φέρων πρὸς κίονα μακρήν,
αὐτὸς δ’εἴσω εν καὶ ὑπέρβη λάϊνον οὐδόν.
τὸν δὲ πολ πρώτη εἶδε τροφὸς Εὐρύκλεια,
κώεα καστορνῦσα θρόνοις ἔνι δαιδαλέοισι,
δακρύσασα δ’ἔπειτ’ ἰθὺς κίεν· ἀμφ δ’ἄρ’ ἄλλαι
δμῳαὶ Ὀδυσσος ταλασίφρονος ἠγερέθοντο,
καὶ
δ’ἴεν ἐκ θαλάμοιο περίφρων Πηνελόπεια,
Ἀρτέμιδι ἰκέλη χρυσ Ἀφροδίτῃ,
ἀμφ δὲ παιδ φίλ βάλε πήχεε δακρύσασα,
κύσσε δέ μιν κεφαλήν τε καὶ ἄμφω φάεα καλά,
καί ῥ’ὀλοφυρομένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
ἦλθες, Τηλέμαχε, γλυκερὸν φάος. οὔ σ’ἔτ’ ἔγωγε
ὄψεσθαι ἐφάμην, ἐπεὶ ᾤχεο νη Πύλονδε
λάθρῃ, ἐμεῦ έκητι, φίλου μετ πατρὸς ἀκουήν.
ἀλλ’ ἄγε μοι κατάλεξον ὅπως ἤντησας ὀπωπῆς.
τὴν δ’αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
μῆτερ ἐμή, μή μοι γόον ὄρνυθι μηδέ μοι ἦτορ
ἐν στήθεσσιν ὄρινε φυγόντι περ αἰπὺν ὄλεθρον·
ἀλλ’ ὑδρηναμένη, καθαρ χρο εἵμαθ’ ἑλοῦσα,
εἰς ὑπερῷ’ ἀναβᾶσα σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξὶν
εὔχεο πᾶσι θεοῖσι τεληέσσας ἑκατόμβας
ῥέξειν, αἴ κέ ποθι Ζεὺς ἄντιτα ἔργα τελέσσῃ.
αὐτὰρ ἐγὼν ἀγορὴν ἐσελεύσομαι, ὄφρα καλέσσω
ξεῖνον, ὅτις μοι κεῖθεν ἅμ’ ἕσπετο δεῦρο κιόντι.
τὸν μὲν ἐγ προὔπεμψα σὺν ἀντιθέοις ἑτάροισι,
Πείραιον δέ μιν ἠνώγεα προτ οἶκον ἄγοντα
ἐνδυκέως φιλέειν καὶ τιέμεν, εἰς κεν ἔλθω.
ὣς ἄρ’ ἐφώνησεν, τῇ δ’ἄπτερος ἔπλετο μῦθος.
δ’ὑδρηναμένη, καθαρ χρο εἵμαθ’ ἑλοῦσα,
εὔχετο πᾶσι θεοῖσι τεληέσσας ἑκατόμβας
ῥέξειν, αἴ κέ ποθι Ζεὺς ἄντιτα ἔργα τελέσσῃ.
Τηλέμαχος δ’ἄρ’ ἔπειτα διὲκ μεγάροιο βεβήκει
ἔγχος ἔχων· ἅμα τῷ γε κύνες πόδας ἀργοὶ ἕποντο.
θεσπεσίην δ’ἄρα τῷ γε χάριν κατέχευεν Ἀθήνη·
τὸν δ’ἄρα πάντες λαοὶ ἐπερχόμενον θηεῦντο.
ἀμφ δέ μιν μνηστῆρες ἀγήνορες ἠγερέθοντο
ἔσθλ’ ἀγορεύοντες, κακ δὲ φρεσ βυσσοδόμευον.
αὐτὰρ τῶν μὲν ἔπειτα ἀλεύατο πουλὺν ὅμιλον,
ἀλλ’ ἵνα Μέντωρ ἧστο καὶ Ἄντιφος ἠδ’ Ἁλιθέρσης,
οἵ τε οἱ ἐξ ἀρχῆς πατρώϊοι ἦσαν ἑταῖροι,
ἔνθα καθέζετ’ ών· τοὶ δ’ἐξερέεινον ἕκαστα.
τοῖσι δὲ Πείραιος δουρικλυτὸς ἐγγύθεν ἦλθε
ξεῖνον ἄγων ἀγορήνδε δι πτόλιν· οὐδ’ ἄρ’ ἔτι δὴν
Τηλέμαχος ξείνοιο ἑκὰς τράπετ’, ἀλλ παρέστη.
τὸν καὶ Πείραιος πρότερος πρὸς μῦθον ειπε·
Τηλέμαχ’, αἶψ’ ὄτρυνον ἐμὸν ποτ δῶμα γυναῖκας,
ὥς τοι δῶρ’ ἀποπέμψω, τοι Μενέλαος ἔδωκε.
τὸν δ’αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
Πείραι’, οὐ γάρ τ’ἴδμεν ὅπως ἔσται τάδε ἔργα.
εἴ κεν ἐμ μνηστῆρες ἀγήνορες ἐν μεγάροισι
λάθρ κτείναντες πατρώϊα πάντα δάσωνται,
αὐτὸν ἔχοντά σε βούλομ’ ἐπαυρέμεν, τινα τῶνδε·
εἰ δέ κ’ἐγ τούτοισι φόνον καὶ κῆρα φυτεύσω,
δὴ τότε μοι χαίροντι φέρειν πρὸς δώματα χαίρων.
ὣς εἰπὼν ξεῖνον ταλαπείριον ἦγεν ἐς οἶκον.
αὐτὰρ ἐπεί ῥ’ἵκοντο δόμους εὖ ναιετάοντας,
χλαίνας μὲν κατέθεντο κατ κλισμούς τε θρόνους τε,
ἐς δ’ἀσαμίνθους βάντες ϋξέστας λούσαντο.
τοὺς δ’ἐπεὶ οὖν δμῳαὶ λοῦσαν καὶ χρῖσαν ἐλαίῳ,
ἀμφ δ’ἄρα χλαίνας οὔλας βάλον ἠδ χιτῶνας,
ἔκ ῥ’ἀσαμίνθου βάντες ἐπ κλισμοῖσι καθῖζον.
χέρνιβα δ’ἀμφίπολος προχό ἐπέχευε φέρουσα
καλ χρυσείῃ, ὑπὲρ ἀργυρέοιο λέβητος,
νίψασθαι· παρ δὲ ξεστὴν ἐτάνυσσε τράπεζαν.
σῖτον δ’αἰδοίη ταμίη παρέθηκε φέρουσα,
εἴδατα πόλλ’ ἐπιθεῖσα, χαριζομένη παρεόντων.
μήτηρ δ’ἀντίον ἷζε παρ σταθμὸν μεγάροιο
κλισμ κεκλιμένη, λέπτ’ ἠλάκατα στρωφῶσα.
οἱ δ’ἐπ’ ὀνείαθ’ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας αλλον,
αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,
τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε περίφρων Πηνελόπεια·
Τηλέμαχ’, ἤτοι ἐγὼν ὑπερώϊον εἰσαναβᾶσα
λέξομαι εἰς εὐνήν, μοι στονόεσσα τέτυκται,
αἰεὶ δάκρυσ’ ἐμοῖσι πεφυρμένη, ἐξ οὗ Ὀδυσσεὺς
ᾤχεθ’ ἅμ’ Ἀτρεΐδῃσιν ἐς Ἴλιον· οὐδέ μοι ἔτλης,
πρὶν ἐλθεῖν μνηστῆρας ἀγήνορας ἐς τόδε δῶμα,
νόστον σοῦ πατρὸς σάφα εἰπέμεν, εἴ που ἄκουσας.
τὴν δ’αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
τοιγὰρ ἐγώ τοι, μῆτερ, ἀληθείην καταλέξω.
ᾠχόμεθ’ ἔς τε Πύλον καὶ Νέστορα, ποιμένα λαῶν·
δεξάμενος δέ μ’ἐκεῖνος ἐν ὑψηλοῖσι δόμοισιν
ἐνδυκέως ἐφίλει, ὡς εἴ τε πατὴρ ἑὸν υἷα
ἐλθόντα χρόνιον νέον ἄλλοθεν· ὣς ἐμ κεῖνος
ἐνδυκέως ἐκόμιζε σὺν υἱάσι κυδαλίμοισιν.
αὐτὰρ Ὀδυσσος ταλασίφρονος οὔ ποτ’ ἔφασκε,
ζωοῦ οὐδ θανόντος, ἐπιχθονίων τευ ἀκοῦσαι·
ἀλλά μ’ἐς Ἀτρεΐδην, δουρικλειτὸν Μενέλαον,
ἵπποισι προὔπεμψε καὶ ἅρμασι κολλητοῖσιν.
ἔνθ’ ἴδον Ἀργείην Ἑλένην, ἧς εἵνεκα πολλ
Ἀργεῖοι Τρῶές τε θεῶν ότητι μόγησαν.
εἴρετο δ’αὐτίκ’ ἔπειτα βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος
ὅττευ χρηΐζων ἱκόμην Λακεδαίμονα δῖαν·
αὐτὰρ ἐγ τῷ πᾶσαν ἀληθείην κατέλεξα·
καὶ τότε δή μ’ἐπέεσσιν ἀμειβόμενος προσέειπεν·
πόποι, μάλα δὴ κρατερόφρονος ἀνδρὸς ἐν εὐν
ἤθελον εὐνηθῆναι, ἀνάλκιδες αὐτοὶ όντες.
ὡς δ’ὁπότ’ ἐν ξυλόχ ἔλαφος κρατεροῖο λέοντος
νεβροὺς κοιμήσασα νεηγενέας γαλαθηνοὺς
κνημοὺς ἐξερέῃσι καὶ ἄγκεα ποιήεντα
βοσκομένη, δ’ἔπειτα ὴν εἰσήλυθεν εὐνήν,
ἀμφοτέροισι δὲ τοῖσιν εικέα πότμον ἐφῆκεν,
ὣς Ὀδυσεὺς κείνοισιν εικέα πότμον ἐφήσει.
αἲ γάρ, Ζεῦ τε πάτερ καὶ Ἀθηναίη καὶ Ἄπολλον,
τοῖος ὼν οἷός ποτ’ ϋκτιμέν ἐν Λέσβ
ἐξ ἔριδος Φιλομηλεΐδ ἐπάλαισεν ἀναστάς,
κὰδ δ’ἔβαλε κρατερῶς, κεχάροντο δὲ πάντες Ἀχαιοί,
τοῖος ὼν μνηστῆρσιν ὁμιλήσειεν Ὀδυσσεύς·
πάντες κ’ὠκύμοροί τε γενοίατο πικρόγαμοί τε.
ταῦτα δ’ἅ μ’εἰρωτᾷς καὶ λίσσεαι, οὐκ ἂν ἔγωγε
ἄλλα παρὲξ εἴποιμι παρακλιδὸν οὐδ’ ἀπατήσω,
ἀλλ τὰ μέν μοι ειπε γέρων ἅλιος νημερτής,
τῶν οὐδέν τοι ἐγ κρύψω ἔπος οὐδ’ ἐπικεύσω.
φῆ μιν γ’ἐν νήσ ἰδέειν κρατέρ’ ἄλγε’ ἔχοντα,
νύμφης ἐν μεγάροισι Καλυψοῦς, μιν ἀνάγκ
ἴσχει· δ’οὐ δύναται ἣν πατρίδα γαῖαν ἱκέσθαι.
οὐ γάρ οἱ πάρα νῆες ἐπήρετμοι καὶ ἑταῖροι,
οἵ κέν μιν πέμποιεν ἐπ’ εὐρέα νῶτα θαλάσσης
ὣς ἔφατ’ Ἀτρεΐδης, δουρικλειτὸς Μενέλαος.
ταῦτα τελευτήσας νεόμην· ἔδοσαν δέ μοι οὖρον
ἀθάνατοι, τοί μ’ὧκα φίλην ἐς πατρίδ’ ἔπεμψαν.
ὣς φάτο, τῇ δ’ἄρα θυμὸν ἐν στήθεσσιν ὄρινε.
τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε Θεοκλύμενος θεοειδής·
γύναι αἰδοίη Λαερτιάδεω Ὀδυσος,
ἤτοι γ’οὐ σάφα οἶδεν, ἐμεῖο δὲ σύνθεο μῦθον·
ἀτρεκέως γάρ τοι μαντεύσομαι οὐδ’ ἐπικεύσω·
ἴστω νῦν Ζεὺς πρῶτα θεῶν, ξενίη τε τράπεζα
ἱστίη τ’Ὀδυσος ἀμύμονος, ἣν ἀφικάνω,
ὡς ἤτοι Ὀδυσεὺς ἤδη ἐν πατρίδι γαίῃ,
ἥμενος ἕρπων, τάδε πευθόμενος κακ ἔργα,
ἔστιν, ἀτὰρ μνηστῆρσι κακὸν πάντεσσι φυτεύει·
οἷον ἐγὼν οἰωνὸν ϋσσέλμου ἐπ νηὸς
ἥμενος ἐφρασάμην καὶ Τηλεμάχ ἐγεγώνευν.
τὸν δ’αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·
αἲ γὰρ τοῦτο, ξεῖνε, ἔπος τετελεσμένον εἴη·
τῶ κε τάχα γνοίης φιλότητά τε πολλά τε δῶρα
ἐξ ἐμεῦ, ὡς ἄν τίς σε συναντόμενος μακαρίζοι.
ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον,
μνηστῆρες δὲ πάροιθεν Ὀδυσσος μεγάροιο
δίσκοισιν τέρποντο καὶ αἰγανέῃσιν έντες,
ἐν τυκτ δαπέδῳ, ὅθι περ πάρος ὕβριν ἔχεσκον.
ἀλλ’ ὅτε δὴ δείπνηστος ην καὶ ἐπήλυθε μῆλα
πάντοθεν ἐξ ἀγρῶν, οἱ δ’ἤγαγον οἳ τὸ πάρος περ,
καὶ τότε δή σφιν ειπε Μέδων· ὃς γάρ ῥα μάλιστα
ἥνδανε κηρύκων, καὶ σφιν παρεγίνετο δαιτί·
κοῦροι, ἐπεὶ δὴ πάντες ἐτέρφθητε φρέν’ έθλοις,
ἔρχεσθε πρὸς δώμαθ’, ἵν’ ἐντυνώμεθα δαῖτα·
οὐ μὲν γάρ τι χέρειον ἐν ὥρ δεῖπνον ἑλέσθαι.
ὣς ἔφαθ’, οἱ δ’ἀνστάντες ἔβαν πείθοντό τε μύθῳ.
αὐτὰρ ἐπεί ῥ’ἵκοντο δόμους εὖ ναιετάοντας,
χλαίνας μὲν κατέθεντο κατ κλισμούς τε θρόνους τε,
οἱ δ’ἱέρευον ϊς μεγάλους καὶ πίονας αἶγας,
ἵρευον δὲ σύας σιάλους καὶ βοῦν ἀγελαίην,
δαῖτ’ ἐντυνόμενοι. τοὶ δ’ἐξ ἀγροῖο πόλινδε
ὀτρύνοντ’ Ὀδυσεύς τ’ἰέναι καὶ δῖος ὑφορβός.
τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε συβώτης, ὄρχαμος ἀνδρῶν·
ξεῖν’, ἐπεὶ ἂρ δὴ ἔπειτα πόλινδ’ ἴμεναι μενεαίνεις
σήμερον, ὡς ἐπέτελλεν ἄναξ ἐμός σ’ἂν ἔγωγε
αὐτοῦ βουλοίμην σταθμῶν ῥυτῆρα λιπέσθαι·
ἀλλ τὸν αἰδέομαι καὶ δείδια, μή μοι ὀπίσσω
νεικείῃ· χαλεπαὶ δέ τ’ἀνάκτων εἰσὶν ὁμοκλαί
ἀλλ’ ἄγε νῦν ομεν· δὴ γὰρ μέμβλωκε μάλιστα
ἦμαρ, ἀτὰρ τάχα τοι ποτ ἕσπερα ῥίγιον ἔσται.
τὸν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
γινώσκω, φρονέω· τά γε δὴ νοέοντι κελεύεις.
ἀλλ’ ομεν, σὺ δ’ἔπειτα διαμπερὲς ἡγεμόνευε.
δὸς δέ μοι, εἴ ποθί τοι ῥόπαλον τετμημένον ἐστί,
σκηρίπτεσθ’, ἐπεὶ φατ’ ἀρισφαλέ’ ἔμμεναι οὐδόν.
ῥα καὶ ἀμφ’ ὤμοισιν εικέα βάλλετο πήρην,
πυκν ῥωγαλέην· ἐν δὲ στρόφος εν ορτήρ·
Εὔμαιος δ’ἄρα οἱ σκῆπτρον θυμαρὲς ἔδωκε.
τὼ βήτην, σταθμὸν δὲ κύνες καὶ βώτορες ἄνδρες
ῥύατ’ ὄπισθε μένοντες· δ’ἐς πόλιν ἦγεν ἄνακτα
πτωχ λευγαλέ ἐναλίγκιον ἠδ γέροντι,
σκηπτόμενον· τὰ δὲ λυγρ περ χρο εἵματα ἕστο.
ἀλλ’ ὅτε δὴ στείχοντες ὁδὸν κάτα παιπαλόεσσαν
ἄστεος ἐγγὺς ἔσαν καὶ ἐπ κρήνην ἀφίκοντο
τυκτὴν καλλίροον, ὅθεν ὑδρεύοντο πολῖται,
τὴν ποίησ’ Ἴθακος καὶ Νήριτος ἠδ Πολύκτωρ·
ἀμφ δ’ἄρ’ αἰγείρων ὑδατοτρεφέων ἦν ἄλσος,
πάντοσε κυκλοτερές, κατ δὲ ψυχρὸν ῥέεν ὕδωρ
ὑψόθεν ἐκ πέτρης· βωμὸς δ’ἐφύπερθε τέτυκτο
νυμφάων, ὅθι πάντες ἐπιρρέζεσκον ὁδῖται·
ἔνθα σφέας ἐκίχανεν υἱὸς Δολίοιο Μελανθεὺς
αἶγας ἄγων, αἳ πᾶσι μετέπρεπον αἰπολίοισι,
δεῖπνον μνηστήρεσσι· δύω δ’ἅμ’ ἕποντο νομες.
τοὺς δὲ ἰδὼν νείκεσσεν ἔπος τ’ἔφατ’ ἔκ τ’ὀνόμαζεν,
ἔκπαγλον καὶ εικές· ὄρινε δὲ κῆρ Ὀδυσος·
νῦν μὲν δὴ μάλα πάγχυ κακὸς κακὸν ἡγηλάζει,
ὡς αἰεὶ τὸν ὁμοῖον ἄγει θεὸς ὡς τὸν ὁμοῖον.
πῇ δὴ τόνδε μολοβρὸν ἄγεις, ἀμέγαρτε συβῶτα,
πτωχὸν ἀνιηρόν δαιτῶν ἀπολυμαντῆρα;
ὃς πολλῇς φλιῇσι παραστὰς φλίψεται ὤμους,
αἰτίζων ἀκόλους, οὐκ ορας οὐδ λέβητας·
τόν κ’εἴ μοι δοίης σταθμῶν ῥυτῆρα γενέσθαι
σηκοκόρον τ’ἔμεναι θαλλόν τ’ἐρίφοισι φορῆναι,
καί κεν ὀρὸν πίνων μεγάλην ἐπιγουνίδα θεῖτο.
ἀλλ’ ἐπεὶ οὖν δὴ ἔργα κάκ’ ἔμμαθεν, οὐκ ἐθελήσει
ἔργον ἐποίχεσθαι, ἀλλ πτώσσων κατ δῆμον
βούλεται αἰτίζων βόσκειν ἣν γαστέρ’ ἄναλτον.
ἀλλ’ ἔκ τοι ἐρέω, τὸ δὲ καὶ τετελεσμένον ἔσται·
αἴ κ’ἔλθ πρὸς δώματ’ Ὀδυσσος θείοιο,
πολλά οἱ ἀμφὶ&nnbsp;κάρη σφέλα ἀνδρῶν ἐκ παλαμάων
πλευραὶ ἀποτρίψουσι δόμον κάτα βαλλομένοιο.
ὣς φάτο, καὶ παριὼν λὰξ ἔνθορεν ἀφραδίῃσιν
ἰσχίῳ· οὐδέ μιν ἐκτὸς ἀταρπιτοῦ ἐστυφέλιξεν,
ἀλλ’ ἔμεν’ ἀσφαλέως· δὲ μερμήριξεν Ὀδυσσεὺς
μεταΐξας ῥοπάλ ἐκ θυμὸν ἕλοιτο,
πρὸς γῆν ἐλάσειε κάρη ἀμφουδὶς είρας.
ἀλλ’ ἐπετόλμησε, φρεσ δ’ἔσχετο· τὸν δὲ συβώτης
νείκεσ’ ἐσάντα ἰδών, μέγα δ’εὔξατο χεῖρας ἀνασχών·
νύμφαι κρηναῖαι, κοῦραι Διός, εἴ ποτ’ Ὀδυσσεὺς
ὔμμ’ ἐπ μηρί’ ἔκηε, καλύψας πίονι δημῷ,
ἀρνῶν ἠδ’ ἐρίφων, τόδε μοι κρηήνατ’ έλδωρ,
ὡς ἔλθοι μὲν κεῖνος ἀνήρ, ἀγάγοι δέ δαίμων·
τῶ κέ τοι ἀγλαΐας γε διασκεδάσειεν ἁπάσας,
τὰς νῦν ὑβρίζων φορέεις, ἀλαλήμενος αἰεὶ
ἄστυ κάτ’· αὐτὰρ μῆλα κακοὶ φθείρουσι νομες.
τὸν δ’αὖτε προσέειπε Μελάνθιος, αἰπόλος αἰγῶν·
πόποι, οἶον ειπε κύων ὀλοφώϊα εἰδώς,
τόν ποτ’ ἐγὼν ἐπ νηὸς ϋσσέλμοιο μελαίνης
ἄξω τῆλ’ Ἰθάκης, ἵνα μοι βίοτον πολὺν ἄλφοι.
αἲ γὰρ Τηλέμαχον βάλοι ἀργυρότοξος Ἀπόλλων
σήμερον ἐν μεγάροις, ὑπ μνηστῆρσι δαμείη,
ὡς Ὀδυσΐ γε τηλοῦ ἀπώλετο νόστιμον ἦμαρ.
ὣς εἰπὼν τοὺς μὲν λίπεν αὐτόθι ἦκα κιόντας,
αὐτὰρ βῆ, μάλα δ’ὧκα δόμους ἵκανεν ἄνακτος.
αὐτίκα δ’εἴσω εν, μετ δὲ μνηστῆρσι καθῖζεν,
ἀντίον Εὐρυμάχου· τὸν γὰρ φιλέεσκε μάλιστα.
τῷ πάρα μὲν κρειῶν μοῖραν θέσαν οἳ πονέοντο,
σῖτον δ’αἰδοίη ταμίη παρέθηκε φέρουσα
ἔδμεναι. ἀγχίμολον δ’Ὀδυσεὺς καὶ δῖος ὑφορβὸς
στήτην ἐρχομένω, περ δέ σφεας ἤλυθ’ nbsp;ἰω
φόρμιγγος γλαφυρῆς· ἀν γάρ σφισι βάλλετ’ είδειν
Φήμιος· αὐτὰρ χειρὸς ἑλὼν προσέειπε συβώτην·
Εὔμαι’, μάλα δὴ τάδε δώματα κάλ’ Ὀδυσος,
ῥεῖα δ’ἀρίγνωτ’ ἐστ καὶ ἐν πολλοῖσιν ἰδέσθαι.
ἐξ ἑτέρων ἕτερ’ ἐστίν, ἐπήσκηται δέ οἱ αὐλ
τοίχ καὶ θριγκοῖσι, θύραι δ’εὐερκέες εἰσ
δικλίδες· οὐκ ἄν τίς μιν ἀνὴρ ὑπεροπλίσσαιτο.
γινώσκω δ’ὅτι πολλοὶ ἐν αὐτ δαῖτα τίθενται
ἄνδρες, ἐπεὶ κνίση μὲν ἀνήνοθεν, ἐν δέ τε φόρμιγξ
ἠπύει, ἣν ἄρα δαιτ θεοὶ ποίησαν ἑταίρην.
τὸν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα·
ῥεῖ’ ἔγνως, ἐπεὶ οὐδ τά τ’ἄλλα πέρ ἐσσ’ ἀνοήμων.
ἀλλ’ ἄγε δὴ φραζώμεθ’ ὅπως ἔσται τάδε ἔργα.
σὺ πρῶτος ἔσελθε δόμους εὖ ναιετάοντας,
δύσεο δὲ μνηστῆρας, ἐγ δ’ὑπολείψομαι αὐτοῦ·
εἰ δ’ἐθέλεις, ἐπίμεινον, ἐγ δ’εἶμι προπάροιθεν·
μηδ σὺ δηθύνειν, μή τίς σ’ἔκτοσθε νοήσας
βάλ ἐλάσῃ· τὰ δέ σε φράζεσθαι ἄνωγα.
τὸν δ’ἠμείβετ’ ἔπειτα πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς·
γινώσκω, φρονέω· τά γε δὴ νοέοντι κελεύεις.
ἀλλ’ ἔρχευ προπάροιθεν, ἐγ δ’ὑπολείψομαι αὐτοῦ.
οὐ γάρ τι πληγέων ἀδαήμων οὐδ βολάων·
τολμήεις μοι θυμός, ἐπεὶ κακ πολλ πέπονθα
κύμασι καὶ πολέμῳ· μετ καὶ τόδε τοῖσι γενέσθω·
γαστέρα δ’οὔ πως ἔστιν ἀποκρύψαι μεμαυῖαν,
οὐλομένην, πολλ κάκ’ ἀνθρώποισι δίδωσι,
τῆς ἕνεκεν καὶ νῆες ΰζυγοι ὁπλίζονται
πόντον ἐπ’ ἀτρύγετον, κακ δυσμενέεσσι φέρουσαι.
ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον·
ἂν δὲ κύων κεφαλήν τε καὶ οὔατα κείμενος ἔσχεν,
Ἄργος, Ὀδυσσος ταλασίφρονος, ὅν ῥά ποτ’ αὐτὸς
θρέψε μέν, οὐδ’ ἀπόνητο, πάρος δ’εἰς Ἴλιον ἱρὴν
ᾤχετο. τὸν δὲ πάροιθεν ἀγίνεσκον νέοι ἄνδρες
αἶγας ἐπ’ ἀγροτέρας ἠδ πρόκας ἠδ λαγωούς·
δὴ τότε κεῖτ’ ἀπόθεστος ἀποιχομένου Ὀδυσος,
ἐν πολλ κόπρῳ, οἱ προπάροιθε θυράων
ἡμιόνων τε βοῶν τε ἅλις κέχυτ’, ὄφρ’ ἂν ἄγοιεν
δμῶες Ὀδυσσος τέμενος μέγα κοπρήσοντες·
ἔνθα κύων κεῖτ’ Ἄργος, ἐνίπλειος κυνοραιστέων.
δὴ τότε γ’,ὡς ἐνόησεν Ὀδυσσέα ἐγγὺς όντα,
οὐρ μέν ῥ’ὅ γ’ἔσηνε καὶ οὔατα κάββαλεν ἄμφω,
ἆσσον δ’οὐκέτ’ ἔπειτα δυνήσατο οἷο ἄνακτος
ἐλθέμεν· αὐτὰρ νόσφιν ἰδὼν ἀπομόρξατο δάκρυ,
ῥεῖα λαθὼν Εὔμαιον, ἄφαρ δ’ἐρεείνετο μύθῳ·
Εὔμαι’, μάλα θαῦμα, κύων ὅδε κεῖτ’ ἐν κόπρῳ.
καλὸς μὲν δέμας ἐστίν, ἀτὰρ τόδε γ’οὐ σάφα οἶδα,
εἰ δὴ καὶ ταχὺς ἔσκε θέειν ἐπ εἴδεϊ τῷδε,
αὔτως οἷοί τε τραπεζες κύνες ἀνδρῶν
γίνοντ’· ἀγλαΐης δ’ἕνεκεν κομέουσιν ἄνακτες.
τὸν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα·
καὶ λίην ἀνδρός γε κύων ὅδε τῆλε θανόντος.
εἰ τοιόσδ’ εἴη ἠμὲν δέμας ἠδ καὶ ἔργα,
οἷόν μιν Τροίηνδε κιὼν κατέλειπεν Ὀδυσσεύς,
αἶψά κε θηήσαιο ἰδὼν ταχυτῆτα καὶ ἀλκήν.
οὐ μὲν γάρ τι φύγεσκε βαθείης βένθεσιν ὕλης
κνώδαλον, ὅττι δίοιτο· καὶ ἴχνεσι γὰρ περιῄδη·
νῦν δ’ἔχεται κακότητι, ἄναξ δέ οἱ ἄλλοθι πάτρης
ὤλετο, τὸν δὲ γυναῖκες ἀκηδέες οὐ κομέουσι.
δμῶες δ’,εὖτ’ ἂν μηκέτ’ ἐπικρατέωσιν ἄνακτες,
οὐκέτ’ ἔπειτ’ ἐθέλουσιν ἐναίσιμα ἐργάζεσθαι·
ἥμισυ γάρ τ’ἀρετῆς ἀποαίνυται εὐρύοπα Ζεὺς
ἀνέρος, εὖτ’ ἄν μιν κατ δούλιον ἦμαρ ἕλῃσιν.
ὣς εἰπὼν εἰσῆλθε δόμους εὖ ναιετάοντας,
βῆ δ’ἰθὺς μεγάροιο μετ μνηστῆρας ἀγαυούς.
Ἄργον δ’αὖ κατ μοῖρ’ ἔλαβεν μέλανος θανάτοιο,
αὐτίκ’ ἰδόντ’ Ὀδυσα εικοστ ἐνιαυτῷ.
τὸν δὲ πολ πρῶτος ἴδε Τηλέμαχος θεοειδὴς
ἐρχόμενον κατ δῶμα συβώτην, ὧκα δ’ἔπειτα
νεῦσ’ ἐπ οἷ καλέσας· δὲ παπτήνας ἕλε δίφρον
κείμενον, ἔνθα δὲ δαιτρὸς ἐφίζεσκε κρέα πολλ
δαιόμενος μνηστῆρσι δόμον κάτα δαινυμένοισι·
τὸν κατέθηκε φέρων πρὸς Τηλεμάχοιο τράπεζαν
ἀντίον, ἔνθα δ’ἄρ’ αὐτὸς ἐφέζετο· τῷ δ’ἄρα κῆρυξ
μοῖραν ἑλὼν ἐτίθει κανέου τ’ἐκ σῖτον είρας.
ἀγχίμολον δὲ μετ’ αὐτὸν ἐδύσετο δώματ’ Ὀδυσσεύς,
πτωχ λευγαλέ ἐναλίγκιος ἠδ γέροντι,
σκηπτόμενος· τὰ δὲ λυγρ περ χροΐ εἵματα ἕστο.
ἷζε δ’ἐπ μελίνου οὐδοῦ ἔντοσθε θυράων,
κλινάμενος σταθμ κυπαρισσίνῳ, ὅν ποτε τέκτων
ξέσσεν ἐπισταμένως καὶ ἐπ στάθμην ἴθυνε.
Τηλέμαχος δ’ἐπ οἷ καλέσας προσέειπε συβώτην,
ἄρτον τ’οὖλον ἑλὼν περικαλλέος ἐκ κανέοιο
καὶ κρέας, ὥς οἱ χεῖρες ἐχάνδανον ἀμφιβαλόντι·
δὸς τῷ ξείν ταῦτα φέρων αὐτόν τε κέλευε
αἰτίζειν μάλα πάντας ἐποιχόμενον μνηστῆρας·
αἰδὼς δ’οὐκ ἀγαθ κεχρημέν ἀνδρ παρεῖναι.
ὣς φάτο, βῆ δὲ συφορβός, ἐπεὶ τὸν μῦθον ἄκουσεν,
ἀγχοῦ δ’ἱστάμενος ἔπεα πτερόεντ’ ἀγόρευε·
Τηλέμαχός τοι, ξεῖνε, διδοῖ τάδε, καί σε κελεύει
αἰτίζειν μάλα πάντας ἐποιχόμενον μνηστῆρας·
αἰδ δ’οὐκ ἀγαθήν φησ’ ἔμμεναι ἀνδρ προΐκτῃ.
τὸν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
Ζεῦ ἄνα, Τηλέμαχόν μοι ἐν ἀνδράσιν ὄλβιον εἶναι,
καί οἱ πάντα γένοιτο ὅσα φρεσὶν ᾗσι μενοινᾷ.
ῥα καὶ ἀμφοτέρῃσιν ἐδέξατο καὶ κατέθηκεν
αὖθι ποδῶν προπάροιθεν, εικελίης ἐπ πήρης,
ἤσθιε δ’ἕως ὅτ’ οιδὸς ἐν μεγάροισιν ειδεν·
εὖθ’ δεδειπνήκειν, δ’ἐπαύετο θεῖος οιδός.
μνηστῆρες δ’ὁμάδησαν ἀν μέγαρ’. αὐτὰρ Ἀθήνη,
ἄγχι παρισταμένη Λαερτιάδην Ὀδυσα
ὤτρυν’, ὡς ἂν πύρνα κατ μνηστῆρας ἀγείροι,
γνοίη θ’οἵ τινές εἰσιν ἐναίσιμοι οἵ τ’ἀθέμιστοι·
ἀλλ’ οὐδ’ ὥς τιν’ ἔμελλ’ ἀπαλεξήσειν κακότητος.
βῆ δ’ἴμεν αἰτήσων ἐνδέξια φῶτα ἕκαστον,
πάντοσε χεῖρ’ ὀρέγων, ὡς εἰ πτωχὸς πάλαι εἴη.
οἱ δ’ἐλεαίροντες δίδοσαν, καὶ ἐθάμβεον αὐτόν,
ἀλλήλους τ’εἴροντο τίς εἴη καὶ πόθεν ἔλθοι.
τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε Μελάνθιος, αἰπόλος αἰγῶν·
κέκλυτέ μευ, μνηστῆρες ἀγακλειτῆς βασιλείης,
τοῦδε περ ξείνου· γάρ πρόσθεν μιν ὄπωπα.
ἤτοι μέν οἱ δεῦρο συβώτης ἡγεμόνευεν,
αὐτὸν δ’οὐ σάφα οἶδα, πόθεν γένος εὔχεται εἶναι.
ὣς ἔφατ’, Ἀντίνοος δ’ἔπεσιν νείκεσσε συβώτην·
ὠρίγνωτε συβῶτα, τίη δὲ σὺ τόνδε πόλινδε
ἤγαγες; ἦ οὐχ ἅλις ἧμιν ἀλήμονές εἰσι καὶ ἄλλοι,
πτωχοὶ ἀνιηροί, δαιτῶν ἀπολυμαντῆρες;
ὄνοσαι ὅτι τοι βίοτον κατέδουσιν ἄνακτος
ἐνθάδ’ ἀγειρόμενοι, σὺ δὲ καὶ ποθ τόνδ’ ἐκάλεσσας;
τὸν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα·
Ἀντίνο’, οὐ μὲν καλ καὶ ἐσθλὸς ὼν ἀγορεύεις·
τίς γὰρ δὴ ξεῖνον καλεῖ ἄλλοθεν αὐτὸς ἐπελθὼν
ἄλλον γ’,εἰ μὴ τῶν οἳ δημιοεργοὶ ασι,
μάντιν ητῆρα κακῶν τέκτονα δούρων,
καὶ θέσπιν οιδόν, κεν τέρπῃσιν είδων;
οὗτοι γὰρ κλητοί γε βροτῶν ἐπ’ ἀπείρονα γαῖαν·
πτωχὸν δ’οὐκ ἄν τις καλέοι τρύξοντα αὐτόν.
ἀλλ’ αἰεὶ χαλεπὸς περ πάντων εἶς μνηστήρων
δμωσὶν Ὀδυσσος, πέρι δ’αὖτ’ ἐμοί· αὐτὰρ ἔγωγε
οὐκ ἀλέγω, εἵως μοι ἐχέφρων Πηνελόπεια
ζώει ἐν μεγάροις καὶ Τηλέμαχος θεοειδής.
τὸν δ’αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
σίγα, μή μοι τοῦτον ἀμείβεο πόλλ’ ἐπέεσσιν·
Ἀντίνοος δ’εἴωθε κακῶς ἐρεθιζέμεν αἰεὶ
μύθοισιν χαλεποῖσιν, ἐποτρύνει δὲ καὶ ἄλλους.
ῥα καὶ Ἀντίνοον ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
Ἀντίνο’, μευ καλ πατὴρ ὣς κήδεαι υἷος,
ὃς τὸν ξεῖνον ἄνωγας ἀπ μεγάροιο διέσθαι
μύθ ἀναγκαίῳ· μὴ τοῦτο θεὸς τελέσειε.
δός οἱ ἑλών· οὔ τοι φθονέω· κέλομαι γὰρ ἔγωγε·
μήτ’ οὖν μητέρ’ ἐμὴν ἅζευ τό γε μήτε τιν’ ἄλλον
δμώων, οἳ κατ δώματ’ Ὀδυσσος θείοιο.
ἀλλ’ οὔ τοι τοιοῦτον ἐν στήθεσσι νόημα·
αὐτὸς γὰρ φαγέμεν πολ βούλεαι δόμεν ἄλλῳ.
τὸν δ’αὖτ’ Ἀντίνοος ἀπαμειβόμενος προσέειπε·
Τηλέμαχ’ ὑψαγόρη, μένος ἄσχετε, ποῖον ειπες.
εἴ οἱ τόσσον πάντες ὀρέξειαν μνηστῆρες,
καί κέν μιν τρεῖς μῆνας ἀπόπροθεν οἶκος ἐρύκοι.
ὣς ἄρ’ ἔφη, καὶ θρῆνυν ἑλὼν ὑπέφηνε τραπέζης
κείμενον, ῥ’ἔπεχεν λιπαροὺς πόδας εἰλαπινάζων·
οἱ δ’ἄλλοι πάντες δίδοσαν, πλῆσαν δ’ἄρα πήρην
σίτου καὶ κρειῶν· τάχα δὴ καὶ ἔμελλεν Ὀδυσσεὺς
αὖτις ἐπ’ οὐδὸν ὼν προικὸς γεύσασθαι Ἀχαιῶν·
στῆ δὲ παρ’ Ἀντίνοον, καί μιν πρὸς μῦθον ειπε·
δός, φίλος· οὐ μέν μοι δοκέεις κάκιστος Ἀχαιῶν
ἔμμεναι, ἀλλ’ ὤριστος, ἐπεὶ βασιλϊ οικας.
τῶ σε χρὴ δόμεναι καὶ λώϊον έ περ ἄλλοι
σίτου· ἐγ δέ κέ σε κλείω κατ’ ἀπείρονα γαῖαν.
καὶ γὰρ ἐγώ ποτε οἶκον ἐν ἀνθρώποισιν ἔναιον
ὄλβιος ἀφνειὸν καὶ πολλάκι δόσκον ἀλήτῃ,
τοί ὁποῖος οι καὶ ὅτευ κεχρημένος ἔλθοι·
ἦσαν δὲ δμῶες μάλα μυρίοι ἄλλα τε πολλ
οἷσίν τ’εὖ ζώουσι καὶ ἀφνειοὶ καλέονται.
ἀλλ Ζεὺς ἀλάπαξε Κρονίων ἤθελε γάρ που
ὅς μ’ἅμα ληϊστῆρσι πολυπλάγκτοισιν ἀνῆκεν
Αἴγυπτόνδ’ έναι, δολιχὴν ὁδόν, ὄφρ’ ἀπολοίμην.
στῆσα δ’ἐν Αἰγύπτ ποταμ νέας ἀμφιελίσσας.
ἔνθ’ ἤτοι μὲν ἐγ κελόμην ἐρίηρας ἑταίρους
αὐτοῦ πὰρ νήεσσι μένειν καὶ νῆας ἔρυσθαι,
ὀπτῆρας δὲ κατ σκοπιὰς ὤτρυνα νέεσθαι.
οἱ δ’ὕβρει εἴξαντες, ἐπισπόμενοι μένεϊ σφῷ,
αἶψα μάλ’ Αἰγυπτίων ἀνδρῶν περικαλλέας ἀγροὺς
πόρθεον, ἐκ δὲ γυναῖκας ἄγον καὶ νήπια τέκνα,
αὐτούς τ’ἔκτεινον· τάχα δ’ἐς πόλιν ἵκετ’ ϋτή.
οἱ δὲ βοῆς ΐοντες ἅμ’ οῖ φαινομένηφι
ἦλθον· πλῆτο δὲ πᾶν πεδίον πεζῶν τε καὶ ἵππων
χαλκοῦ τε στεροπῆς· ἐν δὲ Ζεὺς τερπικέραυνος
φύζαν ἐμοῖς ἑτάροισι κακὴν βάλεν, οὐδέ τις ἔτλη
στῆναι ἐναντίβιον· περ γὰρ κακ πάντοθεν ἔστη.
ἔνθ’ ἡμέων πολλοὺς μὲν ἀπέκτανον ὀξέϊ χαλκῷ,
τοὺς δ’ἄναγον ζωούς, σφίσιν ἐργάζεσθαι ἀνάγκῃ.
αὐτὰρ ἔμ’ ἐς Κύπρον ξείν δόσαν ἀντιάσαντι,
Δμήτορι ασίδῃ, ὃς Κύπρου ἶφι ἄνασσεν·
ἔνθεν δὴ νῦν δεῦρο τόδ’ ἵκω πήματα πάσχων.
τὸν δ’αὖτ’ Ἀντίνοος ἀπαμείβετο φώνησέν τε·
τίς δαίμων τόδε πῆμα προσήγαγε, δαιτὸς ἀνίην;
στῆθ’ οὕτως ἐς μέσσον, ἐμῆς ἀπάνευθε τραπέζης,
μὴ τάχα πικρὴν Αἴγυπτον καὶ Κύπρον ἴδηαι·
ὥς τις θαρσαλέος καὶ ἀναιδής ἐσσι προΐκτης.
ἑξείης πάντεσσι παρίστασαι· οἱ δὲ διδοῦσι
μαψιδίως, ἐπεὶ οὔ τις ἐπίσχεσις οὐδ’ ἐλεητὺς
ἀλλοτρίων χαρίσασθαι, ἐπεὶ πάρα πολλ ἑκάστῳ.
τὸν δ’ἀναχωρήσας προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
πόποι, οὐκ ἄρα σοί γ’ἐπ εἴδεϊ καὶ φρένες ἦσαν·
οὐ σύ γ’ἂν ἐξ οἴκου σῷ ἐπιστάτ οὐδ’ ἅλα δοίης,
ὃς νῦν ἀλλοτρίοισι παρήμενος οὔ τί μοι ἔτλης
σίτου ἀποπροελὼν δόμεναι· τὰ δὲ πολλ πάρεστιν.
ὣς ἔφατ’, Ἀντίνοος δὲ χολώσατο κηρόθι μᾶλλον,
καί μιν ὑπόδρα ἰδὼν ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
νῦν δή σ’οὐκέτι καλ διὲκ μεγάροιό γ’ὀΐω
ἂψ ἀναχωρήσειν, ὅτε δὴ καὶ ὀνείδεα βάζεις.
ὣς ἄρ’ ἔφη, καὶ θρῆνυν ἑλὼν βάλε δεξιὸν ὧμον,
πρυμνότατον κατ νῶτον· δ’ἐστάθη ΰτε πέτρη
ἔμπεδον, οὐδ’ ἄρα μιν σφῆλεν βέλος Ἀντινόοιο,
ἀλλ’ ἀκέων κίνησε κάρη, κακ βυσσοδομεύων.
ἂψ δ’ὅ γ’ἐπ’ οὐδὸν ὼν κατ’ ἄρ’ ἕζετο, κὰδ δ’ἄρα πήρην
θῆκεν ϋπλείην, μετ δὲ μνηστῆρσιν ειπε·
κέκλυτέ μευ, μνηστῆρες ἀγακλειτῆς βασιλείης,
ὄφρ’ εἴπω τά με θυμὸς ἐν στήθεσσι κελεύει.
οὐ μὰν οὔτ’ ἄχος ἐστ μετ φρεσὶν οὔτε τι πένθος,
ὁππότ’ ἀνὴρ περ οἷσι μαχειόμενος κτεάτεσσι
βλήεται, περ βουσὶν ἀργεννῇς ΐεσσιν·
αὐτὰρ ἔμ’ Ἀντίνοος βάλε γαστέρος εἵνεκα λυγρῆς,
οὐλομένης, πολλ κάκ’ ἀνθρώποισι δίδωσιν.
ἀλλ’ εἴ που πτωχῶν γε θεοὶ καὶ Ἐρινύες εἰσίν,
Ἀντίνοον πρὸ γάμοιο τέλος θανάτοιο κιχείη.
τὸν δ’αὖτ’ Ἀντίνοος προσέφη, Εὐπείθεος υἱός·
ἔσθι’ ἕκηλος, ξεῖνε, καθήμενος, ἄπιθ’ ἄλλῃ,
μή σε νέοι δι δώματ’ ἐρύσσωσ’, οἷ’ ἀγορεύεις,
ποδὸς καὶ χειρός, ἀποδρύψωσι δὲ πάντα.
ὣς ἔφαθ’, οἱ δ’ἄρα πάντες ὑπερφιάλως νεμέσησαν·
ὦδε δέ τις εἴπεσκε νέων ὑπερηνορεόντων·
Ἀντίνο’, οὐ μὲν κάλ’ ἔβαλες δύστηνον ἀλήτην,
οὐλόμεν’, εἰ δή πού τις ἐπουράνιος θεός ἐστι.
καί τε θεοὶ ξείνοισιν οικότες ἀλλοδαποῖσι,
παντοῖοι τελέθοντες, ἐπιστρωφῶσι πόληας,
ἀνθρώπων ὕβριν τε καὶ εὐνομίην ἐφορῶντες.
ὣς ἄρ’ ἔφαν μνηστῆρες, δ’οὐκ ἐμπάζετο μύθων.
Τηλέμαχος δ’ἐν μὲν κραδί μέγα πένθος εξε
βλημένου, οὐδ’ ἄρα δάκρυ χαμαὶ βάλεν ἐκ βλεφάροιϊν,
ἀλλ’ ἀκέων κίνησε κάρη, κακ βυσσοδομεύων.
τοῦ δ’ὡς οὖν ἤκουσε περίφρων Πηνελόπεια
βλημένου ἐν μεγάρῳ, μετ’ ἄρα δμῳῇσιν ειπεν·
αἴθ’ οὕτως αὐτόν σε βάλοι κλυτότοξος Ἀπόλλων.
τὴν δ’αὖτ’ Εὐρυνόμη ταμίη πρὸς μῦθον ειπεν·
εἰ γὰρ ἐπ’ ἀρῇσιν τέλος ἡμετέρῃσι γένοιτο·
οὐκ ἄν τις τούτων γε ΰθρονον Ἠῶ ἵκοιτο.
τὴν δ’αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·
μαῖ’, ἐχθροὶ μὲν πάντες, ἐπεὶ κακ μηχανόωνται·
Ἀντίνοος δὲ μάλιστα μελαίν κηρ οικε.
ξεῖνός τις δύστηνος ἀλητεύει κατ δῶμα
ἀνέρας αἰτίζων· ἀχρημοσύνη γὰρ ἀνώγει·
ἔνθ’ ἄλλοι μὲν πάντες ἐνέπλησάν τ’ἔδοσάν τε,
οὗτος δὲ θρήνυι πρυμνὸν βάλε δεξιὸν ὧμον.
μὲν ἄρ’ ὣς ἀγόρευε μετ δμῳῇσι γυναιξίν,
ἡμένη ἐν θαλάμῳ· δ’ἐδείπνει δῖος Ὀδυσσεύς·
δ’ἐπ οἷ καλέσασα προσηύδα δῖον ὑφορβόν·
ἔρχεο, δῖ’ Εὔμαιε, κιὼν τὸν ξεῖνον ἄνωχθι
ἐλθέμεν, ὄφρα τί μιν προσπτύξομαι ἠδ’ ἐρέωμαι
εἴ που Ὀδυσσος ταλασίφρονος πέπυσται
ἴδεν ὀφθαλμοῖσι· πολυπλάγκτ γὰρ οικε.
τὴν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα·
εἰ γάρ τοι, βασίλεια, σιωπήσειαν Ἀχαιοί·
οἷ’ γε μυθεῖται, θέλγοιτό κέ τοι φίλον ἦτορ.
τρεῖς γὰρ δή μιν νύκτας ἔχον, τρία δ’ἤματ’ ἔρυξα
ἐν κλισίῃ· πρῶτον γὰρ ἔμ’ ἵκετο νηὸς ἀποδράς·
ἀλλ’ οὔ πω κακότητα διήνυσεν ἣν ἀγορεύων.
ὡς δ’ὅτ’ οιδὸν ἀνὴρ ποτιδέρκεται, ὅς τε θεῶν ἒξ
είδ δεδαὼς ἔπε’ ἱμερόεντα βροτοῖσι,
τοῦ δ’ἄμοτον μεμάασιν ἀκουέμεν, ὁππότ’ είδῃ·
ὣς ἐμ κεῖνος ἔθελγε παρήμενος ἐν μεγάροισι.
φησ δ’Ὀδυσσος ξεῖνος πατρώϊος εἶναι,
Κρήτ ναιετάων, ὅθι Μίνωος γένος ἐστίν.
ἔνθεν δὴ νῦν δεῦρο τόδ’ ἵκετο πήματα πάσχων,
προπροκυλινδόμενος· στεῦται δ’Ὀδυσος ἀκοῦσαι,
ἀγχοῦ, Θεσπρωτῶν ἀνδρῶν ἐν πίονι δήμῳ,
ζωοῦ· πολλ δ’ἄγει κειμήλια ὅνδε δόμονδε.
τὸν δ’αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·
ἔρχεο, δεῦρο κάλεσσον, ἵν’ ἀντίον αὐτὸς ἐνίσπῃ.
οὗτοι δ’ἠ θύρῃσι καθήμενοι ἑψιαάσθων.
αὐτοῦ κατ δώματ’, ἐπεί σφισι θυμὸς ΰφρων.
αὐτῶν μὲν γὰρ κτήματ’ ἀκήρατα κεῖτ’ ἐν οἴκῳ,
σῖτος καὶ μέθυ ἡδύ· τὰ μέν τ’οἰκες ἔδουσιν,
οἱ δ’εἰς ἡμετέρου πωλεύμενοι ἤματα πάντα,
βοῦς ερεύοντες καὶ ϊς καὶ πίονας αἶγας,
εἰλαπινάζουσιν πίνουσί τε αἴθοπα οἶνον,
μαψιδίως· τὰ δὲ πολλ κατάνεται. οὐ γὰρ ἔπ’ ἀνήρ,
οἷος Ὀδυσσεὺς ἔσκεν, ἀρὴν ἀπ οἴκου ἀμῦναι.
εἰ δ’Ὀδυσεὺς ἔλθοι καὶ ἵκοιτ’ ἐς πατρίδα γαῖαν,
αἶψά κε σὺν παιδ βίας ἀποτίσεται ἀνδρῶν.
ὣς φάτο, Τηλέμαχος δὲ μέγ’ ἔπταρεν, ἀμφ δὲ δῶμα
σμερδαλέον κονάβησε· γέλασσε δὲ Πηνελόπεια,
αἶψα δ’ἄρ’ Εὔμαιον ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
ἔρχεό μοι, τὸν ξεῖνον ἐναντίον ὦδε κάλεσσον.
οὐχ ὁράᾳς μοι υἱὸς ἐπέπταρε πᾶσιν ἔπεσσι;
τῶ κε καὶ οὐκ ἀτελὴς θάνατος μνηστῆρσι γένοιτο
πᾶσι μάλ’, οὐδέ κέ τις θάνατον καὶ κῆρας ἀλύξει.
ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δ’ἐν φρεσ βάλλεο σῇσιν·
αἴ κ’αὐτὸν γνώω νημερτέα πάντ’ ἐνέποντα,
ἕσσω μιν χλαῖνάν τε χιτῶνά τε, εἵματα καλά.
ὣς φάτο, βῆ δὲ συφορβός, ἐπεὶ τὸν μῦθον ἄκουσεν·
ἀγχοῦ δ’ἱστάμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
ξεῖνε πάτερ, καλέει σε περίφρων Πηνελόπεια,
μήτηρ Τηλεμάχοιο· μεταλλῆσαί τί θυμὸς
ἀμφ πόσει κέλεται, καὶ κήδεά περ πεπαθυίῃ.
εἰ δέ κέ σε γνώ νημερτέα πάντ’ ἐνέποντα,
ἕσσει σε χλαῖνάν τε χιτῶνά τε, τῶν σὺ μάλιστα
χρηΐζεις· σῖτον δὲ καὶ αἰτίζων κατ δῆμον
γαστέρα βοσκήσεις· δώσει δέ τοι ὅς κ’ἐθέλῃσι.
τὸν δ’αὖτε προσέειπε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς·
Εὔμαι’, αἶψά κ’ἐγ νημερτέα πάντ’ ἐνέποιμι
κούρ Ἰκαρίοιο, περίφρονι Πηνελοπείῃ·
οἶδα γὰρ εὖ περ κείνου, ὁμὴν δ’ἀνεδέγμεθ’ ϊζύν.
ἀλλ μνηστήρων χαλεπῶν ὑποδείδι’ ὅμιλον,
τῶν ὕβρις τε βίη τε σιδήρεον οὐρανὸν ἵκει.
καὶ γὰρ νῦν, ὅτε μ’οὗτος ἀνὴρ κατ δῶμα κιόντα
οὔ τι κακὸν ῥέξαντα βαλὼν ὀδύνῃσιν ἔδωκεν,
οὔτε τι Τηλέμαχος τό γ’ἐπήρκεσεν οὔτε τις ἄλλος.
τῶ νῦν Πηνελόπειαν ἐν μεγάροισιν ἄνωχθι
μεῖναι, ἐπειγομένην περ, ἐς έλιον καταδύντα·
καὶ τότε μ’εἰρέσθω πόσιος πέρι νόστιμον ἦμαρ,
ἀσσοτέρω καθίσασα παραὶ πυρί· εἵματα γάρ τοι
λύγρ’ ἔχω· οἶσθα καὶ αὐτός, ἐπεί σε πρῶθ’ ἱκέτευσα.
ὣς φάτο, βῆ δὲ συφορβός, ἐπεὶ τὸν μῦθον ἄκουσε.
τὸν δ’ὑπὲρ οὐδοῦ βάντα προσηύδα Πηνελόπεια·
οὐ σύ γ’ἄγεις, Εὔμαιε· τί τοῦτ’ ἐνόησεν ἀλήτης;
τινά που δείσας ἐξαίσιον ε καὶ ἄλλως
αἰδεῖται κατ δῶμα; κακὸς δ’αἰδοῖος; ἀλήτης.
τὴν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα·
μυθεῖται κατ μοῖραν, πέρ κ’οἴοιτο καὶ ἄλλος,
ὕβριν ἀλυσκάζων ἀνδρῶν ὑπερηνορεόντων.
ἀλλά σε μεῖναι ἄνωγεν ἐς έλιον καταδύντα.
καὶ δὲ σοὶ ὦδ’ αὐτ πολ κάλλιον, βασίλεια,
οἴην πρὸς ξεῖνον φάσθαι ἔπος ἠδ’ ἐπακοῦσαι.
τὸν δ’αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·
οὐκ ἄφρων ξεῖνος· ΐεται, ὥς περ ἂν εἴη·
οὐ γάρ πώ τινες ὦδε καταθνητῶν ἀνθρώπων
ἀνέρες ὑβρίζοντες ἀτάσθαλα μηχανόωνται.
μὲν ἄρ’ ὣς ἀγόρευεν, δ’ᾤχετο δῖος ὑφορβὸς
μνηστήρων ἐς ὅμιλον, ἐπεὶ διεπέφραδε πάντα.
αἶψα δὲ Τηλέμαχον ἔπεα πτερόεντα προσηύδα,
ἄγχι σχὼν κεφαλήν, ἵνα μὴ πευθοίαθ’ οἱ ἄλλοι·
φίλ’, ἐγ μὲν ἄπειμι, σύας καὶ κεῖνα φυλάξων,
σὸν καὶ ἐμὸν βίοτον· σοὶ δ’ἐνθάδε πάντα μελόντων.
αὐτὸν μέν σε πρῶτα σάω, καὶ φράζεο θυμ
μή τι πάθῃς· πολλοὶ δὲ κακ φρονέουσιν Ἀχαιῶν,
τοὺς Ζεὺς ἐξολέσειε πρὶν ἡμῖν πῆμα γενέσθαι.
τὸν δ’αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
ἔσσεται οὕτως, ἄττα· σὺ δ’ἔρχεο δειελιήσας·
ῶθεν δ’ἰέναι καὶ ἄγειν ερήϊα καλά·
αὐτὰρ ἐμοὶ τάδε πάντα καὶ ἀθανάτοισι μελήσει.
ὣς φάθ’, δ’αὖτις ἄρ’ ἕζετ’ ϋξέστου ἐπ δίφρου,
πλησάμενος δ’ἄρα θυμὸν ἐδητύος ἠδ ποτῆτος
βῆ ῥ’ἴμεναι μεθ’ ας, λίπε δ’ἕρκεά τε μέγαρόν τε,
πλεῖον δαιτυμόνων· οἱ δ’ὀρχηστυῖ καὶ οιδ
τέρποντ’· ἤδη γὰρ καὶ ἐπήλυθε δείελον ἦμαρ.