Audio and text annotations licensed as CC-BY, © 2016 David Chamberlain. Click a line, and/or use up/down arrows. The audio works best in Chrome or Firefox.

Index

αὐτὰρ ἐπεί ῥ’ἐπ νῆα κατήλθομεν ἠδ θάλασσαν,
νῆα μὲν ἂρ πάμπρωτον ἐρύσσαμεν εἰς ἅλα δῖαν,
ἐν δ’ἱστὸν τιθέμεσθα καὶ ἱστία νη μελαίνῃ,
ἐν δὲ τὰ μῆλα λαβόντες ἐβήσαμεν, ἂν δὲ καὶ αὐτοὶ
βαίνομεν ἀχνύμενοι θαλερὸν κατ δάκρυ χέοντες.
ἡμῖν δ’αὖ κατόπισθε νεὸς κυανοπρώροιο
ἴκμενον οὖρον ει πλησίστιον, ἐσθλὸν ἑταῖρον,
Κίρκη ϋπλόκαμος, δειν θεὸς αὐδήεσσα.
ἡμεῖς δ’ὅπλα ἕκαστα πονησάμενοι κατ νῆα
ἥμεθα· τὴν δ’ἄνεμός τε κυβερνήτης τ’ἴθυνε.
τῆς δὲ πανημερίης τέταθ’ ἱστία ποντοπορούσης·
δύσετό τ’ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί.
δ’ἐς πείραθ’ ἵκανε βαθυρρόου Ὠκεανοῖο.
ἔνθα δὲ Κιμμερίων ἀνδρῶν δῆμός τε πόλις τε,
έρι καὶ νεφέλ κεκαλυμμένοι· οὐδέ ποτ’ αὐτοὺς
έλιος φαέθων ἐπιδέρκεται ἀκτίνεσσιν,
οὔθ’ ὁπότ’ ἂν στείχῃσι πρὸς οὐρανὸν ἀστερόεντα,
οὔθ’ ὅτ’ ἂν ἂψ ἐπ γαῖαν ἀπ’ οὐρανόθεν προτράπηται,
ἀλλ’ ἐπ νὺξ ὀλο τέταται δειλοῖσι βροτοῖσι.
νῆα μὲν ἔνθ’ ἐλθόντες ἐκέλσαμεν, ἐκ δὲ τὰ μῆλα
εἱλόμεθ’· αὐτοὶ δ’αὖτε παρ ῥόον Ὠκεανοῖο
ομεν, ὄφρ’ ἐς χῶρον ἀφικόμεθ’, ὃν φράσε Κίρκη.
ἔνθ’ ερήϊα μὲν Περιμήδης Εὐρύλοχός τε
ἔσχον· ἐγ δ’ἄορ ὀξ ἐρυσσάμενος παρ μηροῦ
βόθρον ὄρυξ’ ὅσσον τε πυγούσιον ἔνθα καὶ ἔνθα,
ἀμφ’ αὐτ δὲ χοὴν χεόμην πᾶσιν νεκύεσσι,
πρῶτα μελικρήτῳ, μετέπειτα δὲ ἡδέϊ οἴνῳ,
τὸ τρίτον αὖθ’ ὕδατι· ἐπ δ’ἄλφιτα λευκ πάλυνον.
πολλ δὲ γουνούμην νεκύων ἀμενην κάρηνα,
ἐλθὼν εἰς Ἰθάκην στεῖραν βοῦν, τις ἀρίστη,
ῥέξειν ἐν μεγάροισι πυρήν τ’ἐμπλησέμεν ἐσθλῶν,
Τειρεσί δ’ἀπάνευθεν ϊν ερευσέμεν οἴ
παμμέλαν’, ὃς μήλοισι μεταπρέπει ἡμετέροισι.
τοὺς δ’ἐπεὶ εὐχωλῇσι λιτῇσί τε, ἔθνεα νεκρῶν,
ἐλλισάμην, τὰ δὲ μῆλα λαβὼν ἀπεδειροτόμησα
ἐς βόθρον, ῥέε δ’αἷμα κελαινεφές· αἱ δ’ἀγέροντο
ψυχαὶ ὑπὲξ Ἐρέβευς νεκύων κατατεθνηώτων.
νύμφαι τ’ἠΐθεοί τε πολύτλητοί τε γέροντες
παρθενικαί τ’ἀταλαὶ νεοπενθέα θυμὸν ἔχουσαι,
πολλοὶ δ’οὐτάμενοι χαλκήρεσιν ἐγχείῃσιν,
ἄνδρες ἀρηΐφατοι βεβροτωμένα τεύχε’ ἔχοντες·
οἳ πολλοὶ περ βόθρον ἐφοίτων ἄλλοθεν ἄλλος
θεσπεσί αχῇ· ἐμ δὲ χλωρὸν δέος ᾕρει.
δὴ τότ’ ἔπειθ’ ἑτάροισιν ἐποτρύνας ἐκέλευσα
μῆλα, τὰ δὴ κατέκειτ’ ἐσφαγμένα νηλέϊ χαλκῷ,
δείραντας κατακαι, ἐπεύξασθαι δὲ θεοῖσιν,
ἰφθίμ τ’Ἀΐδ καὶ ἐπαιν Περσεφονείῃ·
αὐτὸς δὲ ξίφος ὀξ ἐρυσσάμενος παρ μηροῦ
ἥμην, οὐδ’ εἴων νεκύων ἀμενην κάρηνα
αἵματος ἆσσον ἴμεν, πρὶν Τειρεσίαο πυθέσθαι.
πρώτη δὲ ψυχ Ἐλπήνορος ἦλθεν ἑταίρου·
οὐ γάρ πω ἐτέθαπτο ὑπ χθονὸς εὐρυοδείης·
σῶμα γὰρ ἐν Κίρκης μεγάρ κατελείπομεν ἡμεῖς
ἄκλαυτον καὶ ἄθαπτον, ἐπεὶ πόνος ἄλλος ἔπειγε.
τὸν μὲν ἐγ δάκρυσα ἰδὼν ἐλέησά τε θυμῷ,
καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδων·
Ἐλπῆνορ, πῶς ἦλθες ὑπ ζόφον ερόεντα;
ἔφθης πεζὸς ὼν ἐγ σὺν νη μελαίνῃ.
ὣς ἐφάμην, δέ μ’οἰμώξας ἠμείβετο μύθῳ·
διογενὲς Λαερτιάδη, πολυμήχαν’ Ὀδυσσεῦ,
ἆσέ με δαίμονος αἶσα κακ καὶ ἀθέσφατος οἶνος.
Κίρκης δ’ἐν μεγάρ καταλέγμενος οὐκ ἐνόησα
ἄψορρον καταβῆναι ὼν ἐς κλίμακα μακρήν,
ἀλλ κατ’ ἀντικρ τέγεος πέσον· ἐκ δέ μοι αὐχὴν
ἀστραγάλων άγη, ψυχ δ’Ἄϊδόσδε κατῆλθε.
νῦν δέ σε τῶν ὄπιθεν γουνάζομαι, οὐ παρεόντων,
πρός τ’ἀλόχου καὶ πατρός, σ’ἔτρεφε τυτθὸν όντα,
Τηλεμάχου θ’,ὃν μοῦνον ἐν μεγάροισιν ἔλειπες·
οἶδα γὰρ ὡς ἐνθένδε κιὼν δόμου ἐξ ΐδαο
νῆσον ἐς Αἰαίην σχήσεις εὐεργέα νῆα·
ἔνθα σ’ἔπειτα, ἄναξ, κέλομαι μνήσασθαι ἐμεῖο.
μή μ’ἄκλαυτον ἄθαπτον ὼν ὄπιθεν καταλείπειν
νοσφισθείς, μή τοί τι θεῶν μήνιμα γένωμαι,
ἀλλά με κακκαι σὺν τεύχεσιν, ἅσσα μοι ἔστι,
σῆμά τέ μοι χεῦαι πολιῆς ἐπ θιν θαλάσσης,
ἀνδρὸς δυστήνοιο καὶ ἐσσομένοισι πυθέσθαι.
ταῦτά τέ μοι τελέσαι πῆξαί τ’ἐπ τύμβ ἐρετμόν,
τῷ καὶ ζωὸς ἔρεσσον ὼν μετ’ ἐμοῖς ἑτάροισιν.
ὣς ἔφατ’, αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον·
ταῦτά τοι, δύστηνε, τελευτήσω τε καὶ ἔρξω.
νῶϊ μὲν ὣς ἐπέεσσιν ἀμειβομένω στυγεροῖσιν
ἥμεθ’, ἐγ μὲν ἄνευθεν ἐφ’ αἵματι φάσγανον ἴσχων,
εἴδωλον δ’ἑτέρωθεν ἑταίρου πόλλ’ ἀγόρευεν·
ἦλθε δ’ἐπ ψυχ μητρὸς κατατεθνηυίης,
Αὐτολύκου θυγάτηρ μεγαλήτορος Ἀντίκλεια,
τὴν ζωὴν κατέλειπον ὼν εἰς Ἴλιον ἱρήν.
τὴν μὲν ἐγ δάκρυσα ἰδὼν ἐλέησά τε θυμῷ·
ἀλλ’ οὐδ’ ὣς εἴων προτέρην, πυκινόν περ ἀχεύων,
αἵματος ἆσσον ἴμεν, πρὶν Τειρεσίαο πυθέσθαι.
ἦλθε δ’ἐπ ψυχ Θηβαίου Τειρεσίαο
χρύσεον σκῆπτρον ἔχων, ἐμ δ’ἔγνω καὶ προσέειπε·
διογενὲς Λαερτιάδη, πολυμήχαν’ Ὀδυσσεῦ,
τίπτ’ αὖτ’, δύστηνε, λιπὼν φάος ελίοιο
ἤλυθες, ὄφρα ἴδῃς νέκυας καὶ ἀτερπέα χῶρον;
ἀλλ’ ἀποχάζεο βόθρου, ἄπισχε δὲ φάσγανον ὀξύ,
αἵματος ὄφρα πίω καί τοι νημερτέα εἴπω.
ὣς φάτ’, ἐγ δ’ἀναχασσάμενος ξίφος ἀργυρόηλον
κουλε ἐγκατέπηξ’. δ’ἐπεὶ πίεν αἷμα κελαινόν,
καὶ τότε δή μ’ἐπέεσσι προσηύδα μάντις ἀμύμων·
νόστον δίζηαι μελιηδέα, φαίδιμ’ Ὀδυσσεῦ·
τὸν δέ τοι ἀργαλέον θήσει θεός· οὐ γὰρ ΐω
λήσειν ἐννοσίγαιον, τοι κότον ἔνθετο θυμ
χωόμενος ὅτι οἱ υἱὸν φίλον ἐξαλάωσας.
ἀλλ’ ἔτι μέν κε καὶ ὣς κακά περ πάσχοντες ἵκοισθε,
αἴ κ’ἐθέλῃς σὸν θυμὸν ἐρυκακέειν καὶ ἑταίρων,
ὁππότε δὴ πρῶτον πελάσῃς εὐεργέα νῆα
Θρινακί νήσῳ, προφυγὼν οειδέα πόντον,
βοσκομένας δ’εὕρητε βόας καὶ ἴφια μῆλα
ελίου, ὃς πάντ’ ἐφορ καὶ πάντ’ ἐπακούει.
τὰς εἰ μέν κ’ἀσινέας άᾳς νόστου τε μέδηαι,
καί κεν ἔτ’ εἰς Ἰθάκην κακά περ πάσχοντες ἵκοισθε·
εἰ δέ κε σίνηαι, τότε τοι τεκμαίρομ’ ὄλεθρον,
νηΐ τε καὶ ἑτάροις. αὐτὸς δ’εἴ πέρ κεν ἀλύξῃς,
ὀψ κακῶς νεῖαι, ὀλέσας ἄπο πάντας ἑταίρους,
νηὸς ἐπ’ ἀλλοτρίης· δήεις δ’ἐν πήματα οἴκῳ,
ἄνδρας ὑπερφιάλους, οἵ τοι βίοτον κατέδουσι
μνώμενοι ἀντιθέην ἄλοχον καὶ ἕδνα διδόντες.
ἀλλ’ ἤτοι κείνων γε βίας ἀποτίσεαι ἐλθών·
αὐτὰρ ἐπὴν μνηστῆρας ἐν μεγάροισι τεοῖσι
κτείνῃς δόλ ἀμφαδὸν ὀξέϊ χαλκῷ,
ἔρχεσθαι δὴ ἔπειτα λαβὼν εὐῆρες ἐρετμόν,
εἰς κε τοὺς ἀφίκηαι οἳ οὐκ ἴσασι θάλασσαν
ἀνέρες, οὐδέ θ’ἅλεσσι μεμιγμένον εἶδαρ ἔδουσιν·
οὐδ’ ἄρα τοί γ’ἴσασι νέας φοινικοπαρήους
οὐδ’ εὐήρε’ ἐρετμά, τά τε πτερ νηυσ πέλονται.
σῆμα δέ τοι ἐρέω μάλ’ ἀριφραδές, οὐδέ σε λήσει·
ὁππότε κεν δή τοι ξυμβλήμενος&nbnbsp;ἄλλος ὁδίτης
φή ἀθηρηλοιγὸν ἔχειν ἀν φαιδίμ ὤμῳ,
καὶ τότε δὴ γαί πήξας εὐῆρες ἐρετμόν,
ῥέξας ερ καλ Ποσειδάωνι ἄνακτι,
ἀρνειὸν ταῦρόν τε συῶν τ’ἐπιβήτορα κάπρον,
οἴκαδ’ ἀποστείχειν ἔρδειν θ’ἱερᾶς ἑκατόμβας
ἀθανάτοισι θεοῖσι, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσι,
πᾶσι μάλ’ ἑξείης. θάνατος δέ τοι ἐξ ἁλὸς αὐτ
ἀβληχρὸς μάλα τοῖος ἐλεύσεται, ὅς κέ σε πέφν
γήρ ὕπο λιπαρ ἀρημένον· ἀμφ δὲ λαοὶ
ὄλβιοι ἔσσονται. τὰ δέ τοι νημερτέα εἴρω.
ὣς ἔφατ’, αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον·
Τειρεσίη, τὰ μὲν ἄρ που ἐπέκλωσαν θεοὶ αὐτοί.
ἀλλ’ ἄγε μοι τόδε εἰπ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον·
μητρὸς τήνδ’ ὁρόω ψυχὴν κατατεθνηυίης·
δ’ἀκέουσ’ ἧσται σχεδὸν αἵματος, οὐδ’ ἑὸν υἱὸν
ἔτλη ἐσάντα ἰδεῖν οὐδ προτιμυθήσασθαι.
εἰπέ, ἄναξ, πῶς κέν με ἀναγνοίη τὸν όντα;
ὣς ἐφάμην, δέ μ’αὐτίκ’ ἀμειβόμενος προσέειπε·
ῥηΐδιόν τοι ἔπος ἐρέω καὶ ἐπ φρεσ θήσω.
ὅν τινα μέν κεν ᾷς νεκύων κατατεθνηώτων
αἵματος ἆσσον ἴμεν, δέ τοι νημερτὲς ἐνίψει·
δέ κ’ἐπιφθονέοις, δέ τοι πάλιν εἶσιν ὀπίσσω.
ὣς φαμένη ψυχ μὲν ἔβη δόμον ϊδος εἴσω
Τειρεσίαο ἄνακτος, ἐπεὶ κατ θέσφατ’ ἔλεξεν·
αὐτὰρ ἐγὼν αὐτοῦ μένον ἔμπεδον, ὄφρ’ ἐπ μήτηρ
ἤλυθε καὶ πίεν αἷμα κελαινεφές· αὐτίκα δ’ἔγνω,
καί μ’ὀλοφυρομένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
τέκνον ἐμόν, πῶς ἦλθες ὑπ ζόφον ερόεντα
ζωὸς ών; χαλεπὸν δὲ τάδε ζωοῖσιν ὁρᾶσθαι.
μέσσ γὰρ μεγάλοι ποταμοὶ καὶ δειν ῥέεθρα,
Ὠκεανὸς μὲν πρῶτα, τὸν οὔ πως ἔστι περῆσαι
πεζὸν όντ’, ἢν μή τις ἔχ εὐεργέα νῆα.
νῦν δὴ Τροίηθεν ἀλώμενος ἐνθάδ’ ἱκάνεις
νηΐ τε καὶ ἑτάροισι πολὺν χρόνον; οὐδέ πω ἦλθες
εἰς Ἰθάκην, οὐδ’ εἶδες ἐν μεγάροισι γυναῖκα;
ὣς ἔφατ’, αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον·
μῆτερ ἐμή, χρειώ με κατήγαγεν εἰς ΐδαο
ψυχ χρησόμενον Θηβαίου Τειρεσίαο·
οὐ γάρ πω σχεδὸν ἦλθον Ἀχαιΐδος, οὐδέ πω ἁμῆς
γῆς ἐπέβην, ἀλλ’ αἰὲν ἔχων ἀλάλημαι ϊζύν,
ἐξ οὗ τὰ πρώτισθ’ ἑπόμην Ἀγαμέμνονι δί
Ἴλιον εἰς εὔπωλον, ἵνα Τρώεσσι μαχοίμην.
ἀλλ’ ἄγε μοι τόδε εἰπ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον·
τίς νύ σε κὴρ ἐδάμασσε τανηλεγέος θανάτοιο;
δολιχ νοῦσος, Ἄρτεμις οχέαιρα
οἷς ἀγανοῖς βελέεσσιν ἐποιχομένη κατέπεφνεν;
εἰπ δέ μοι πατρός τε καὶ υἱέος, ὃν κατέλειπον,
ἔτι πὰρ κείνοισιν ἐμὸν γέρας, έ τις ἤδη
ἀνδρῶν ἄλλος ἔχει, ἐμ δ’οὐκέτι φασ νέεσθαι.
εἰπ δέ μοι μνηστῆς ἀλόχου βουλήν τε νόον τε,
μένει παρ παιδ καὶ ἔμπεδα πάντα φυλάσσει
ἤδη μιν ἔγημεν Ἀχαιῶν ὅς τις ἄριστος.
ὣς ἐφάμην, δ’αὐτίκ’ ἀμείβετο πότνια μήτηρ·
καὶ λίην κείνη γε μένει τετληότι θυμ
σοῖσιν ἐν μεγάροισιν· ϊζυραὶ δέ οἱ αἰεὶ
φθίνουσιν νύκτες τε καὶ ἤματα δάκρυ χεούσῃ.
σὸν δ’οὔ πώ τις ἔχει καλὸν γέρας, ἀλλ ἕκηλος
Τηλέμαχος τεμένη νέμεται καὶ δαῖτας ΐσας
δαίνυται, ἃς ἐπέοικε δικασπόλον ἄνδρ’ ἀλεγύνειν·
πάντες γὰρ καλέουσι. πατὴρ δὲ σὸς αὐτόθι μίμνει
ἀγρῷ, οὐδ πόλινδε κατέρχεται. οὐδέ οἱ εὐναὶ
δέμνια καὶ χλαῖναι καὶ ῥήγεα σιγαλόεντα,
ἀλλ’ γε χεῖμα μὲν εὕδει ὅθι δμῶες ἐν οἴκῳ,
ἐν κόνι ἄγχι πυρός, κακ δὲ χρο εἵματα εἷται·
αὐτὰρ ἐπὴν ἔλθῃσι θέρος τεθαλυῖά τ’ὀπώρη,
πάντ οἱ κατ γουνὸν ἀλωῆς οἰνοπέδοιο
φύλλων κεκλιμένων χθαμαλαὶ βεβλήαται εὐναί.
ἔνθ’ γε κεῖτ’ ἀχέων, μέγα δὲ φρεσ πένθος έξει
σὸν πότμον γοόων, χαλεπὸν δ’ἐπ γῆρας ἱκάνει.
οὕτω γὰρ καὶ ἐγὼν ὀλόμην καὶ πότμον ἐπέσπον·
οὔτ’ ἐμέ γ’ἐν μεγάροισιν ΰσκοπος οχέαιρα
οἷς ἀγανοῖς βελέεσσιν ἐποιχομένη κατέπεφνεν,
οὔτε τις οὖν μοι νοῦσος ἐπήλυθεν, τε μάλιστα
τηκεδόνι στυγερ μελέων ἐξείλετο θυμόν·
ἀλλά με σός τε πόθος σά τε μήδεα, φαίδιμ’ Ὀδυσσεῦ,
σή τ’ἀγανοφροσύνη μελιηδέα θυμὸν ἀπηύρα.
ὣς ἔφατ’, αὐτὰρ ἔγωγ’ ἔθελον φρεσ μερμηρίξας
μητρὸς ἐμῆς ψυχὴν ἑλέειν κατατεθνηυίης.
τρὶς μὲν ἐφωρμήθην, ἑλέειν τέ με θυμὸς ἄνωγε,
τρὶς δέ μοι ἐκ χειρῶν σκι εἴκελον καὶ ὀνείρ
ἔπτατ’. ἐμοὶ δ’ἄχος ὀξ γενέσκετο κηρόθι μᾶλλον,
καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδων·
μῆτερ ἐμή, τί νύ μ’οὐ  μίμνεις ἑλέειν μεμαῶτα,
ὄφρα καὶ εἰν ΐδαο φίλας περ χεῖρε βαλόντε
ἀμφοτέρω κρυεροῖο τεταρπώμεσθα γόοιο;
τί μοι εἴδωλον τόδ’ ἀγαυ Περσεφόνεια
ὤτρυν’, ὄφρ’ ἔτι μᾶλλον ὀδυρόμενος στεναχίζω;
ὣς ἐφάμην, δ’αὐτίκ’ ἀμείβετο πότνια μήτηρ·
μοι, τέκνον ἐμόν, περ πάντων κάμμορε φωτῶν,
οὔ τί σε Περσεφόνεια Διὸς θυγάτηρ ἀπαφίσκει,
ἀλλ’ αὕτη δίκη ἐστ βροτῶν, ὅτε τίς κε θάνῃσιν·
οὐ γὰρ ἔτι σάρκας τε καὶ ὀστέα ἶνες ἔχουσιν,
ἀλλ τὰ μέν τε πυρὸς κρατερὸν μένος αἰθομένοιο
δαμνᾷ, ἐπεί κε πρῶτα λίπ λεύκ’ ὀστέα θυμός,
ψυχ δ’ἠΰτ’ ὄνειρος ἀποπταμένη πεπότηται.
ἀλλ φόωσδε τάχιστα λιλαίεο· ταῦτα δὲ πάντα
ἴσθ’, ἵνα καὶ μετόπισθε τε εἴπῃσθα γυναικί.
νῶϊ μὲν ὣς ἐπέεσσιν ἀμειβόμεθ’, αἱ δὲ γυναῖκες
ἤλυθον, ὤτρυνεν γὰρ ἀγαυ Περσεφόνεια,
ὅσσαι ἀριστήων ἄλοχοι ἔσαν ἠδ θύγατρες.
αἱ δ’ἀμφ’ αἷμα κελαινὸν ολλέες ἠγερέθοντο,
αὐτὰρ ἐγ βούλευον ὅπως ἐρέοιμι ἑκάστην.
ἥδε δέ μοι κατ θυμὸν ἀρίστη φαίνετο βουλή·
σπασσάμενος τανύηκες ορ παχέος παρ μηροῦ
οὐκ εἴων πίνειν ἅμα πάσας αἷμα κελαινόν.
αἱ δὲ προμνηστῖναι ἐπήϊσαν, ἠδ ἑκάστη
ὃν γόνον ἐξαγόρευεν· ἐγ δ’ἐρέεινον ἁπάσας.
ἔνθ’ ἤτοι πρώτην Τυρ ἴδον εὐπατέρειαν,
φάτο Σαλμωνος ἀμύμονος ἔκγονος εἶναι,
φῆ δὲ Κρηθος γυν ἔμμεναι Αἰολίδαο·
ποταμοῦ ἠράσσατ’ Ἐνιπος θείοιο,
ὃς πολ κάλλιστος ποταμῶν ἐπ γαῖαν ησι,
καί ῥ’ἐπ’ Ἐνιπος πωλέσκετο καλ ῥέεθρα.
τῷ δ’ἄρα εἰσάμενος γαιήοχος ἐννοσίγαιος
ἐν προχοῇς ποταμοῦ παρελέξατο δινήεντος·
πορφύρεον δ’ἄρα κῦμα περιστάθη, οὔρεϊ ἶσον,
κυρτωθέν, κρύψεν δὲ θεὸν θνητήν τε γυναῖκα.
λῦσε δὲ παρθενίην ζώνην, κατ δ’ὕπνον ἔχευεν.
αὐτὰρ ἐπεί ῥ’ἐτέλεσσε θεὸς φιλοτήσια ἔργα,
ἔν τ’ἄρα οἱ φῦ χειρί, ἔπος τ’ἔφατ’ ἔκ τ’ὀνόμαζε·
χαῖρε, γύναι, φιλότητι· περιπλομένου δ’ἐνιαυτοῦ
τέξεις ἀγλα τέκν’, ἐπεὶ οὐκ ἀποφώλιοι εὐναὶ
ἀθανάτων· σὺ δὲ τοὺς κομέειν ἀτιταλλέμεναί τε.
νῦν δ’ἔρχευ πρὸς δῶμα, καὶ ἴσχεο μηδ’ ὀνομήνῃς·
αὐτὰρ ἐγώ τοί εἰμι Ποσειδάων ἐνοσίχθων.
ὣς εἰπὼν ὑπ πόντον ἐδύσατο κυμαίνοντα.
δ’ὑποκυσαμένη Πελίην τέκε καὶ Νηλα,
τὼ κρατερ θεράποντε Διὸς μεγάλοιο γενέσθην
ἀμφοτέρω· Πελίης μὲν ἐν εὐρυχόρ αωλκ
ναῖε πολύρρηνος, δ’ἄρ’ ἐν Πύλ ἠμαθόεντι.
τοὺς δ’ἑτέρους Κρηθι τέκεν βασίλεια γυναικῶν,
Αἴσονά τ’ἠδ Φέρητ’ Ἀμυθάονά θ’ἱππιοχάρμην.
τὴν δὲ μετ’ Ἀντιόπην ἴδον, Ἀσωποῖο θύγατρα,
δὴ καὶ Διὸς εὔχετ’ ἐν ἀγκοίνῃσιν αῦσαι,
καί ῥ’ἔτεκεν δύο παῖδ’, Ἀμφίονά τε Ζῆθόν τε,
οἳ πρῶτοι Θήβης ἕδος ἔκτισαν ἑπταπύλοιο,
πύργωσάν τ’,ἐπεὶ οὐ μὲν ἀπύργωτόν γ’ἐδύναντο
ναιέμεν εὐρύχορον Θήβην, κρατερώ περ όντε.
τὴν δὲ μετ’ Ἀλκμήνην ἴδον, Ἀμφιτρύωνος ἄκοιτιν,
ῥ’Ἡρακλα θρασυμέμνονα θυμολέοντα
γείνατ’ ἐν ἀγκοίνῃσι Διὸς μεγάλοιο μιγεῖσα·
καὶ Μεγάρην, Κρείοντος ὑπερθύμοιο θύγατρα,
τὴν ἔχεν Ἀμφιτρύωνος υἱὸς μένος αἰὲν ἀτειρής.
μητέρα τ’Οἰδιπόδαο ἴδον, καλὴν Ἐπικάστην,
μέγα ἔργον ἔρεξεν ϊδρείῃσι νόοιο
γημαμένη υἷι· δ’ὃν πατέρ’ ἐξεναρίξας
γῆμεν· ἄφαρ δ’ἀνάπυστα θεοὶ θέσαν ἀνθρώποισιν.
ἀλλ’ μὲν ἐν Θήβ πολυηράτ ἄλγεα πάσχων
Καδμείων ἤνασσε θεῶν ὀλοὰς δι βουλάς·
δ’ἔβη εἰς ΐδαο πυλάρταο κρατεροῖο,
ἁψαμένη βρόχον αἰπὺν ἀφ’ ὑψηλοῖο μελάθρου,
ἄχεϊ σχομένη· τῷ δ’ἄλγεα κάλλιπ’ ὀπίσσω
πολλ μάλ’, ὅσσα τε μητρὸς Ἐρινύες ἐκτελέουσι.
καὶ Χλῶριν εἶδον περικαλλέα, τήν ποτε Νηλεὺς
γῆμεν ὸν δι κάλλος, ἐπεὶ πόρε μυρία ἕδνα,
ὁπλοτάτην κούρην Ἀμφίονος ασίδαο,
ὅς ποτ’ ἐν Ὀρχομεν Μινυεί ἶφι ἄνασσεν·
δὲ Πύλου βασίλευε, τέκεν δέ οἱ ἀγλα τέκνα,
Νέστορά τε Χρόμιον τε Περικλύμενόν τ’ἀγέρωχον.
τοῖσι δ’ἐπ’ ἰφθίμην Πηρ τέκε, θαῦμα βροτοῖσι,
τὴν πάντες μνώοντο περικτίται· οὐδέ τι Νηλεὺς
τῷ ἐδίδου ὃς μὴ ἕλικας βόας εὐρυμετώπους
ἐκ Φυλάκης ἐλάσειε βίης Ἰφικληείης
ἀργαλέας· τὰς δ’οἶος ὑπέσχετο μάντις ἀμύμων
ἐξελάαν· χαλεπ δὲ θεοῦ κατ μοῖρ’ ἐπέδησε,
δεσμοί τ’ἀργαλέοι καὶ βουκόλοι ἀγροιῶται.
ἀλλ’ ὅτε δὴ μῆνές τε καὶ ἡμέραι ἐξετελεῦντο
ἂψ περιτελλομένου ἔτεος καὶ ἐπήλυθον ὧραι,
καὶ τότε δή μιν ἔλυσε βίη Ἰφικληείη,
θέσφατα πάντ’ εἰπόντα· Διὸς δ’ἐτελείετο βουλή.
καὶ Λήδην εἶδον, τὴν Τυνδαρέου παράκοιτιν,
ῥ’ὑπ Τυνδαρέ κρατερόφρονε γείνατο παῖδε,
Κάστορά θ’ἱππόδαμον καὶ πὺξ ἀγαθὸν Πολυδεύκεα,
τοὺς ἄμφω ζωοὺς κατέχει φυσίζοος αἶα·
οἳ καὶ νέρθεν γῆς τιμὴν πρὸς Ζηνὸς ἔχοντες
ἄλλοτε μὲν ζώουσ’ ἑτερήμεροι, ἄλλοτε δ’αὖτε
τεθνᾶσιν· τιμὴν δὲ λελόγχασιν ἶσα θεοῖσι.
τὴν δὲ μετ’ Ἰφιμέδειαν, Ἀλωος παράκοιτιν
εἴσιδον, δὴ φάσκε Ποσειδάωνι μιγῆναι,
καί ῥ’ἔτεκεν δύο παῖδε, μινυνθαδίω δὲ γενέσθην,
Ὦτόν τ’ἀντίθεον τηλεκλειτόν τ’Ἐφιάλτην,
οὓς δὴ μηκίστους θρέψε ζείδωρος ἄρουρα
καὶ πολ καλλίστους μετά γε κλυτὸν Ὠρίωνα·
ἐννέωροι γὰρ τοί γε καὶ ἐννεαπήχεες ἦσαν
εὖρος, ἀτὰρ μῆκός γε γενέσθην ἐννεόργυιοι.
οἵ ῥα καὶ ἀθανάτοισιν ἀπειλήτην ἐν Ὀλύμπ
φυλόπιδα στήσειν πολυάϊκος πολέμοιο.
Ὄσσαν ἐπ’ Οὐλύμπ μέμασαν θέμεν, αὐτὰρ ἐπ’ Ὄσσ
Πήλιον εἰνοσίφυλλον, ἵν’ οὐρανὸς ἀμβατὸς εἴη.
καί νύ κεν ἐξετέλεσσαν, εἰ ἥβης μέτρον ἵκοντο·
ἀλλ’ ὄλεσεν Διὸς υἱός, ὃν ΰκομος τέκε Λητώ,
ἀμφοτέρω, πρίν σφωϊν ὑπ κροτάφοισιν ούλους
ἀνθῆσαι πυκάσαι τε γένυς εὐανθέϊ λάχνῃ.
Φαίδρην τε Πρόκριν τε ἴδον καλήν τ’Ἀριάδνην,
κούρην Μίνωος ὀλοόφρονος, ἥν ποτε Θησεὺς
ἐκ Κρήτης ἐς γουνὸν Ἀθηνάων εράων
ἦγε μέν, οὐδ’ ἀπόνητο· πάρος δέ μιν Ἄρτεμις ἔκτα
Δί ἐν ἀμφιρύτ Διονύσου μαρτυρίῃσι.
Μαῖράν τε Κλυμένην τε ἴδον στυγερήν τ’Ἐριφύλην,
χρυσὸν φίλου ἀνδρὸς ἐδέξατο τιμήεντα.
πάσας δ’οὐκ ἂν ἐγ μυθήσομαι οὐδ’ ὀνομήνω,
ὅσσας ἡρώων ἀλόχους ἴδον ἠδ θύγατρας·
πρὶν γάρ κεν καὶ νὺξ φθῖτ’ ἄμβροτος. ἀλλ καὶ ὥρη
εὕδειν, ἐπ νῆα θοὴν ἐλθόντ’ ἐς ἑταίρους
αὐτοῦ· πομπ δὲ θεοῖς ὑμῖν τε μελήσει.
ὣς ἔφαθ’, οἱ δ’ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ,
κηληθμ δ’ἔσχοντο κατ μέγαρα σκιόεντα.
τοῖσιν δ’Ἀρήτη λευκώλενος ἤρχετο μύθων.
Φαίηκες, πῶς ὔμμιν ἀνὴρ ὅδε φαίνεται εἶναι
εἶδός τε μέγεθός τε ἰδ φρένας ἔνδον ΐσας;
ξεῖνος δ’αὖτ’ ἐμός ἐστιν, ἕκαστος δ’ἔμμορε τιμῆς·
τῶ μὴ ἐπειγόμενοι ἀποπέμπετε, μηδ τὰ δῶρα
οὕτω χρηΐζοντι κολούετε· πολλ γὰρ ὑμῖν
κτήματ’ ἐν μεγάροισι θεῶν ότητι κέονται.
τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε γέρων ἥρως Ἐχένηος,
ὃς δὴ Φαιήκων ἀνδρῶν προγενέστερος εν·
φίλοι, οὐ μὰν ἧμιν ἀπ σκοποῦ οὐδ’ ἀπ δόξης
μυθεῖται βασίλεια περίφρων· ἀλλ πίθεσθε.
Ἀλκινόου δ’ἐκ τοῦδ’ ἔχεται ἔργον τε ἔπος τε.
τὸν δ’αὖτ’ Ἀλκίνοος ἀπαμείβετο φώνησέν τε·
τοῦτο μὲν οὕτω δὴ ἔσται ἔπος, αἴ κεν ἔγωγε
ζωὸς Φαιήκεσσι φιληρέτμοισιν ἀνάσσω·
ξεῖνος δὲ τλήτω μάλα περ νόστοιο χατίζων
ἔμπης οὖν ἐπιμεῖναι ἐς αὔριον, εἰς κε πᾶσαν
δωτίνην τελέσω· πομπ δ’ἄνδρεσσι μελήσει
πᾶσι, μάλιστα δ’ἐμοί· τοῦ γὰρ κράτος ἔστ’ ἐν δήμῳ.
τὸν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
Ἀλκίνοε κρεῖον, πάντων ἀριδείκετε λαῶν,
εἴ με καὶ εἰς ἐνιαυτὸν ἀνώγοιτ’ αὐτόθι μίμνειν,
πομπήν τ’ὀτρύνοιτε καὶ ἀγλα δῶρα διδοῖτε,
καί κε τὸ βουλοίμην, καί κεν πολ κέρδιον εἴη,
πλειοτέρ σὺν χειρ φίλην ἐς πατρίδ’ ἱκέσθαι·
καί κ’αἰδοιότερος καὶ φίλτερος ἀνδράσιν εἴην
πᾶσιν, ὅσοι μ’Ἰθάκηνδε ἰδοίατο νοστήσαντα.
τὸν δ’αὖτ’ Ἀλκίνοος ἀπαμείβετο φώνησέν τε·
Ὀδυσεῦ, τὸ μὲν οὔ τί σ’ἐΐσκομεν εἰσορόωντες,
ἠπεροπά τ’ἔμεν καὶ ἐπίκλοπον, οἷά τε πολλοὺς
βόσκει γαῖα μέλαινα πολυσπερέας ἀνθρώπους,
ψεύδεά τ’ἀρτύνοντας ὅθεν κέ τις οὐδ ἴδοιτο·
σοὶ δ’ἔπι μὲν μορφ ἐπέων, ἔνι δὲ φρένες ἐσθλαί.
μῦθον δ’ὡς ὅτ’ οιδὸς ἐπισταμένως κατέλεξας,
πάντων Ἀργείων σέο τ’αὐτοῦ κήδεα λυγρά.
ἀλλ’ ἄγε μοι τόδε εἰπ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον,
εἴ τινας ἀντιθέων ἑτάρων ἴδες, οἵ τοι ἅμ’ αὐτ
Ἴλιον εἰς ἅμ’ ἕποντο καὶ αὐτοῦ πότμον ἐπέσπον.
νὺξ δ’ἥδε μάλα μακρή, ἀθέσφατος· οὐδέ πω ὥρη
εὕδειν ἐν μεγάρῳ, σὺ δέ μοι λέγε θέσκελα ἔργα.
καί κεν ἐς δῖαν ἀνασχοίμην, ὅτε μοι σὺ
τλαίης ἐν μεγάρ τὰ σὰ κήδεα μυθήσασθαι.
τὸν δ’ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
Ἀλκίνοε κρεῖον, πάντων ἀριδείκετε λαῶν,
ὥρη μὲν πολέων μύθων, ὥρη δὲ καὶ ὕπνου·
εἰ δ’ἔτ’ ἀκουέμεναί γε λιλαίεαι, οὐκ ἂν ἔπειτα
τούτων σοι φθονέοιμι καὶ οἰκτρότερ’ ἄλλ’ ἀγορεύειν,
κήδε’ ἐμῶν ἑτάρων, οἳ δὴ μετόπισθεν ὄλοντο,
οἳ Τρώων μὲν ὑπεξέφυγον στονόεσσαν ϋτήν,
ἐν νόστ δ’ἀπόλοντο κακῆς ότητι γυναικός.
αὐτὰρ ἐπεὶ ψυχὰς μὲν ἀπεσκέδασ’ ἄλλυδις ἄλλ
ἁγν Περσεφόνεια γυναικῶν θηλυτεράων,
ἦλθε δ’ἐπ ψυχ Ἀγαμέμνονος Ἀτρεΐδαο
ἀχνυμένη· περ δ’ἄλλαι ἀγηγέραθ’, ὅσσοι ἅμ’ αὐτ
οἴκ ἐν Αἰγίσθοιο θάνον καὶ πότμον ἐπέσπον.
ἔγνω δ’αἶψ’ ἐμ κεῖνος, ἐπεὶ ἴδεν ὀφθαλμοῖσι·
κλαῖε δ’ὅ γε λιγέως, θαλερὸν κατ δάκρυον εἴβων,
πιτνὰς εἰς ἐμ χεῖρας, ὀρέξασθαι μενεαίνων·
ἀλλ’ οὐ γάρ οἱ ἔτ’ ἦν ἲς ἔμπεδος οὐδέ τι κῖκυς,
οἵη περ πάρος ἔσκεν ἐν γναμπτοῖσι μέλεσσι.
τὸν μὲν ἐγ δάκρυσα ἰδὼν ἐλέησά τε θυμῷ,
καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδων·
Ἀτρεΐδη κύδιστε, ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον,
τίς νύ σε κὴρ ἐδάμασσε τανηλεγέος θανάτοιο;
ε σέ γ’ἐν νήεσσι Ποσειδάων ἐδάμασσεν
ὄρσας ἀργαλέων ἀνέμων ἀμέγαρτον ϋτμήν;
έ σ’ἀνάρσιοι ἄνδρες ἐδηλήσαντ’ ἐπ χέρσου
βοῦς περιταμνόμενον ἠδ’ οἰῶν πώεα καλά,
περ πτόλιος μαχεούμενον ἠδ γυναικῶν;
ὣς ἐφάμην, δέ μ’αὐτίκ’ ἀμειβόμενος προσέειπε·
διογενὲς Λαερτιάδη, πολυμήχαν’ Ὀδυσσεῦ,
οὔτ’ ἐμέ γ’ἐν νήεσσι Ποσειδάων ἐδάμασσεν
ὄρσας ἀργαλέων ἀνέμων ἀμέγαρτον ϋτμήν,
οὔτε μ’ἀνάρσιοι ἄνδρες ἐδηλήσαντ’ ἐπ χέρσου,
ἀλλά μοι Αἴγισθος τεύξας θάνατόν τε μόρον τε
ἔκτα σὺν οὐλομέν ἀλόχῳ, οἶκόνδε καλέσσας,
δειπνίσσας, ὥς τίς τε κατέκτανε βοῦν ἐπ φάτνῃ.
ὣς θάνον οἰκτίστ θανάτῳ· περ δ’ἄλλοι ἑταῖροι
νωλεμέως κτείνοντο σύες ὣς ἀργιόδοντες,
οἵ ῥά τ’ἐν ἀφνειοῦ ἀνδρὸς μέγα δυναμένοιο
γάμ ἐράν εἰλαπίν τεθαλυίῃ.
ἤδη μὲν πολέων φόν ἀνδρῶν ἀντεβόλησας,
μουνὰξ κτεινομένων καὶ ἐν κρατερ ὑσμίνῃ·
ἀλλά κε κεῖνα μάλιστα ἰδὼν ὀλοφύραο θυμῷ,
ὡς ἀμφ κρητῆρα τραπέζας τε πληθούσας
κείμεθ’ ἐν μεγάρῳ, δάπεδον δ’ἅπαν αἵματι θῦεν.
οἰκτροτάτην δ’ἤκουσα ὄπα Πριάμοιο θυγατρός,
Κασσάνδρης, τὴν κτεῖνε Κλυταιμνήστρη δολόμητις
ἀμφ’ ἐμοί, αὐτὰρ ἐγ ποτ γαί χεῖρας είρων
βάλλον ἀποθνήσκων περ φασγάνῳ· δὲ κυνῶπις
νοσφίσατ’, οὐδέ μοι ἔτλη όντι περ εἰς ΐδαο
χερσ κατ’ ὀφθαλμοὺς ἑλέειν σύν τε στόμ’ ἐρεῖσαι.
ὣς οὐκ αἰνότερον καὶ κύντερον ἄλλο γυναικός,
τις δὴ τοιαῦτα μετ φρεσὶν ἔργα βάληται·
οἷον δὴ καὶ κείνη ἐμήσατο ἔργον εικές,
κουριδί τεύξασα πόσει φόνον. ἤτοι ἔφην γε
ἀσπάσιος παίδεσσιν ἰδ δμώεσσιν ἐμοῖσιν
οἴκαδ’ ἐλεύσεσθαι· δ’ἔξοχα λύγρ’ εἰδυῖα
οἷ τε κατ’ αἶσχος ἔχευε καὶ ἐσσομένῃσιν ὀπίσσω
θηλυτέρῃσι γυναιξί, καὶ κ’εὐεργὸς ῃσιν.
ὣς ἔφατ’, αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον·
πόποι, μάλα δὴ γόνον Ἀτρέος εὐρύοπα Ζεὺς
ἐκπάγλως ἤχθηρε γυναικείας δι βουλὰς
ἐξ ἀρχῆς· Ἑλένης μὲν ἀπωλόμεθ’ εἵνεκα πολλοί,
σοὶ δὲ Κλυταιμνήστρη δόλον ἤρτυε τηλόθ’ όντι.
ὣς ἐφάμην, δέ μ’αὐτίκ’ ἀμειβόμενος προσέειπε·
τῶ νῦν μή ποτε καὶ σὺ γυναικί περ ἤπιος εἶναι·
μηδ’ οἱ μῦθον ἅπαντα πιφαυσκέμεν, ὅν κ’ἐ εἰδῇς,
ἀλλ τὸ μὲν φάσθαι, τὸ δὲ καὶ κεκρυμμένον εἶναι.
ἀλλ’ οὐ σοί γ’,Ὀδυσεῦ, φόνος ἔσσεται ἔκ γε γυναικός·
λίην γὰρ πινυτή τε καὶ εὖ φρεσ μήδεα οἶδε
κούρη Ἰκαρίοιο, περίφρων Πηνελόπεια.
μέν μιν νύμφην γε νέην κατελείπομεν ἡμεῖς
ἐρχόμενοι πόλεμόνδε· πάϊς δέ οἱ ἦν ἐπ μαζ
νήπιος, ὅς που νῦν γε μετ’ ἀνδρῶν ἵζει ἀριθμῷ,
ὄλβιος· γὰρ τόν γε πατὴρ φίλος ὄψεται ἐλθών,
καὶ κεῖνος πατέρα προσπτύξεται, θέμις ἐστίν.
δ’ἐμ οὐδέ περ υἷος ἐνιπλησθῆναι ἄκοιτις
ὀφθαλμοῖσιν ασε· πάρος δέ με πέφνε καὶ αὐτόν.
ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δ’ἐν φρεσ βάλλεο σῇσι·
κρύβδην, μηδ’ ἀναφανδά, φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν
νῆα κατισχέμεναι·&nnbsp;ἐπεὶ οὐκέτι πιστ γυναιξίν.
ἀλλ’ ἄγε μοι τόδε εἰπ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον,
εἴ που ἔτι ζώοντος ἀκούετε παιδὸς ἐμοῖο,
που ἐν Ὀρχομεν ἐν Πύλ ἠμαθόεντι,
που πὰρ Μενελά ἐν Σπάρτ εὐρείῃ·
οὐ γάρ πω τέθνηκεν ἐπ χθον δῖος Ὀρέστης.
ὣς ἔφατ’, αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον·
Ἀτρεΐδη, τί με ταῦτα διείρεαι; οὐδέ τι οἶδα,
ζώει γ’ἦ τέθνηκε· κακὸν δ’ἀνεμώλια βάζειν.
νῶϊ μὲν ὣς ἐπέεσσιν ἀμειβομένω στυγεροῖσιν
ἕσταμεν ἀχνύμενοι θαλερὸν κατ δάκρυ χέοντες·
ἦλθε δ’ἐπ ψυχ Πηληϊάδεω Ἀχιλος
καὶ
Αἴαντός θ’,ὃς ἄριστος ην εἶδός τε δέμας τε
τῶν ἄλλων Δαναῶν μετ’ ἀμύμονα Πηλεΐωνα.
ἔγνω δὲ ψυχή με ποδώκεος Αἰακίδαο
καί ῥ’ὀλοφυρομένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
διογενὲς Λαερτιάδη, πολυμήχαν’ Ὀδυσσεῦ,
σχέτλιε, τίπτ’ ἔτι μεῖζον ἐν φρεσ μήσεαι ἔργον;
πῶς ἔτλης ϊδόσδε κατελθέμεν, ἔνθα τε νεκροὶ
ἀφραδέες ναίουσι, βροτῶν εἴδωλα καμόντων;
ὣς ἔφατ’, αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον·
Ἀχιλεῦ Πηλέως υἱέ, μέγα φέρτατ’ Ἀχαιῶν,
ἦλθον Τειρεσίαο κατ χρέος, εἴ τινα βουλὴν
εἴποι, ὅπως Ἰθάκην ἐς παιπαλόεσσαν ἱκοίμην·
οὐ γάρ πω σχεδὸν ἦλθον Ἀχαιΐδος, οὐδέ πω ἁμῆς
γῆς ἐπέβην, ἀλλ’ αἰὲν ἔχω κακά. σεῖο δ’,Ἀχιλλεῦ,
οὔ τις ἀνὴρ προπάροιθε μακάρτατος οὔτ’ ἄρ’ ὀπίσσω.
πρὶν μὲν γάρ σε ζωὸν ἐτίομεν ἶσα θεοῖσιν
Ἀργεῖοι, νῦν αὖτε μέγα κρατέεις νεκύεσσιν
ἐνθάδ’ ών· τῶ μή τι θανὼν ἀκαχίζευ, Ἀχιλλεῦ.
ὣς ἐφάμην, δέ μ’αὐτίκ’ ἀμειβόμενος προσέειπε·
μὴ δή μοι θάνατόν γε παραύδα, φαίδιμ’ Ὀδυσσεῦ.
βουλοίμην κ’ἐπάρουρος ὼν θητευέμεν ἄλλῳ,
ἀνδρ παρ’ ἀκλήρῳ, μὴ βίοτος πολὺς εἴη,
πᾶσι νεκύεσσι καταφθιμένοισιν ἀνάσσειν.
ἀλλ’ ἄγε μοι τοῦ παιδὸς ἀγαυοῦ μῦθον ἐνίσπες,
ἕπετ’ ἐς πόλεμον πρόμος ἔμμεναι, ε καὶ οὐκί.
εἰπ δέ μοι Πηλος ἀμύμονος, εἴ τι πέπυσσαι,
ἔτ’ ἔχει τιμὴν πολέσιν μετ Μυρμιδόνεσσιν,
μιν ἀτιμάζουσιν ἀν’ Ἑλλάδα τε Φθίην τε,
οὕνεκά μιν κατ γῆρας ἔχει χεῖράς τε πόδας τε.
οὐ γὰρ ἐγὼν ἐπαρωγὸς ὑπ’ αὐγὰς ελίοιο,
τοῖος ών, οἷός ποτ’ ἐν Τροί εὐρεί
πέφνον λαὸν ἄριστον, ἀμύνων Ἀργείοισιν·
εἰ τοιόσδ’ ἔλθοιμι μίνυνθά περ ἐς πατέρος δῶ·
τῶ κέ τε στύξαιμι μένος καὶ χεῖρας άπτους,
οἳ κεῖνον βιόωνται έργουσίν τ’ἀπ τιμῆς.
ὣς ἔφατ’, αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον·
ἤτοι μὲν Πηλος ἀμύμονος οὔ τι πέπυσμαι,
αὐτάρ τοι παιδός γε Νεοπτολέμοιο φίλοιο
πᾶσαν ἀληθείην μυθήσομαι, ὥς με κελεύεις·
αὐτὸς γάρ μιν ἐγ κοίλης ἐπ νηὸς ΐσης
ἤγαγον ἐκ Σκύρου μετ’ ϋκνήμιδας Ἀχαιούς.
ἤτοι ὅτ’ ἀμφ πόλιν Τροίην φραζοίμεθα βουλάς,
αἰεὶ πρῶτος ἔβαζε καὶ οὐχ ἡμάρτανε μύθων·
Νέστωρ δ’ἀντίθεος καὶ ἐγ νικάσκομεν οἴω.
αὐτὰρ ὅτ’ ἀμφ πόλιν Τροίην μαρνοίμεθ’ Ἀχαιοί,
οὔ ποτ’ ἐν πληθυῖ μένεν ἀνδρῶν οὐδ’ ἐν ὁμίλῳ,
ἀλλ πολ προθέεσκε τὸ ὃν μένος οὐδεν εἴκων,
πολλοὺς δ’ἄνδρας ἔπεφνεν ἐν αἰν δηϊοτῆτι.
πάντας δ’οὐκ ἂν ἐγ μυθήσομαι οὐδ’ ὀνομήνω,
ὅσσον λαὸν ἔπεφνεν ἀμύνων Ἀργείοισιν,
ἀλλ’ οἷον τὸν Τηλεφίδην κατενήρατο χαλκῷ,
ἥρω’ Εὐρύπυλον, πολλοὶ δ’ἀμφ’ αὐτὸν ἑταῖροι
Κήτειοι κτείνοντο γυναίων εἵνεκα δώρων.
κεῖνον δὴ κάλλιστον ἴδον μετ Μέμνονα δῖον.
αὐτὰρ ὅτ’ εἰς ἵππον κατεβαίνομεν, ὃν κάμ’ Ἐπειός,
Ἀργείων οἱ ἄριστοι, ἐμοὶ δ’ἐπ πάντ’ ἐτέταλτο,
ἠμὲν ἀνακλῖναι πυκινὸν λόχον ἠδ’ ἐπιθεῖναι,
ἔνθ’ ἄλλοι Δαναῶν ἡγήτορες ἠδ μέδοντες
δάκρυά τ’ὠμόργνυντο τρέμον θ’ὑπ γυῖα ἑκάστου·
κεῖνον δ’οὔ ποτε πάμπαν ἐγὼν ἴδον ὀφθαλμοῖσιν
οὔτ’ ὠχρήσαντα χρόα κάλλιμον οὔτε παρειῶν
δάκρυ ὀμορξάμενον· δέ με μάλα πόλλ’ ἱκέτευεν
ἱππόθεν ἐξίμεναι, ξίφεος δ’ἐπεμαίετο κώπην
καὶ δόρυ χαλκοβαρές, κακ δὲ Τρώεσσι μενοίνα.
ἀλλ’ ὅτε δὴ Πριάμοιο πόλιν διεπέρσαμεν αἰπήν,
μοῖραν καὶ γέρας ἐσθλὸν ἔχων ἐπ νηὸς ἔβαινεν
ἀσκηθής, οὔτ’ ἂρ βεβλημένος ὀξέϊ χαλκ
οὔτ’ αὐτοσχεδίην οὐτασμένος, οἷά τε πολλ
γίνεται ἐν πολέμῳ· ἐπιμὶξ δέ τε μαίνεται Ἄρης.
ὣς ἐφάμην, ψυχ δὲ ποδώκεος Αἰακίδαο
φοίτα μακρ βιβῶσα κατ’ ἀσφοδελὸν λειμῶνα,
γηθοσύν οἱ υἱὸν ἔφην ἀριδείκετον εἶναι.
αἱ δ’ἄλλαι ψυχαὶ νεκύων κατατεθνηώτων
ἕστασαν ἀχνύμεναι, εἴροντο δὲ κήδε’ ἑκάστη.
οἴη δ’Αἴαντος ψυχ Τελαμωνιάδαο
νόσφιν ἀφειστήκει, κεχολωμένη εἵνεκα νίκης,
τήν μιν ἐγ νίκησα δικαζόμενος παρ νηυσ
τεύχεσιν ἀμφ’ Ἀχιλος· ἔθηκε δὲ πότνια μήτηρ.
παῖδες δὲ Τρώων δίκασαν καὶ Παλλὰς Ἀθήνη.
ὡς δὴ μὴ ὄφελον νικᾶν τοιῷδ’ ἐπ’ έθλῳ·
τοίην γὰρ κεφαλὴν ἕνεκ’ αὐτῶν γαῖα κατέσχεν,
Αἴανθ’, ὃς πέρι μὲν εἶδος, πέρι δ’ἔργα τέτυκτο
τῶν ἄλλων Δαναῶν μετ’ ἀμύμονα Πηλεΐωνα.
τὸν μὲν ἐγὼν ἐπέεσσι προσηύδων μειλιχίοισιν·
Αἶαν, παῖ Τελαμῶνος ἀμύμονος, οὐκ ἄρ’ ἔμελλες
οὐδ θανὼν λήσεσθαι ἐμοὶ χόλου εἵνεκα τευχέων
οὐλομένων; τὰ δὲ πῆμα θεοὶ θέσαν Ἀργείοισι,
τοῖος γάρ σφιν πύργος ἀπώλεο· σεῖο δ’Ἀχαιοὶ
ἶσον Ἀχιλλος κεφαλ Πηληϊάδαο
ἀχνύμεθα φθιμένοιο διαμπερές· οὐδέ τις ἄλλος
αἴτιος, ἀλλ Ζεὺς Δαναῶν στρατὸν αἰχμητάων
ἐκπάγλως ἤχθηρε, τεῒν δ’ἐπ μοῖραν ἔθηκεν.
ἀλλ’ ἄγε δεῦρο, ἄναξ, ἵν’ ἔπος καὶ μῦθον ἀκούσῃς
ἡμέτερον· δάμασον δὲ μένος καὶ ἀγήνορα θυμόν.
ὣς ἐφάμην, δέ μ’οὐδὲν ἀμείβετο, βῆ δὲ μετ’ ἄλλας
ψυχὰς εἰς Ἔρεβος νεκύων κατατεθνηώτων.
ἔνθα χ’ὅμως προσέφη κεχολωμένος, κεν ἐγ τόν·
ἀλλά μοι ἤθελε θυμὸς ἐν στήθεσσι φίλοισι
τῶν ἄλλων ψυχὰς ἰδέειν κατατεθνηώτων.
ἔνθ’ ἤτοι Μίνωα ἴδον, Διὸς ἀγλαὸν υἱόν,
χρύσεον σκῆπτρον ἔχοντα, θεμιστεύοντα νέκυσσιν,
ἥμενον, οἱ δέ μιν ἀμφ δίκας εἴροντο ἄνακτα,
ἥμενοι ἑσταότες τε κατ’ εὐρυπυλὲς ϊδος δῶ.
τὸν δὲ μετ’ Ὠρίωνα πελώριον εἰσενόησα
θῆρας ὁμοῦ εἰλεῦντα κατ’ ἀσφοδελὸν λειμῶνα,
τοὺς αὐτὸς κατέπεφνεν ἐν οἰοπόλοισιν ὄρεσσι
χερσὶν ἔχων ῥόπαλον παγχάλκεον, αἰὲν αγές.
καὶ Τιτυὸν εἶδον, Γαίης ἐρικυδέος υἱόν,
κείμενον ἐν δαπέδῳ· δ’ἐπ’ ἐννέα κεῖτο πέλεθρα,
γῦπε δέ μιν ἑκάτερθε παρημένω ἧπαρ ἔκειρον,
δέρτρον ἔσω δύνοντες, δ’οὐκ ἀπαμύνετο χερσί·
Λητ γὰρ ἥλκησε, Διὸς κυδρὴν παράκοιτιν,
Πυθώδ’ ἐρχομένην δι καλλιχόρου Πανοπος.
καὶ μὴν Τάνταλον εἰσεῖδον κρατέρ’ ἄλγε’ ἔχοντα
ἑσταότ’ ἐν λίμνῃ· δὲ προσέπλαζε γενείῳ·
στεῦτο δὲ διψάων, πιέειν δ’οὐκ εἶχεν ἑλέσθαι·
ὁσσάκι γὰρ κύψει’ γέρων πιέειν μενεαίνων,
τοσσάχ’ ὕδωρ ἀπολέσκετ’ ἀναβροχέν, ἀμφ δὲ ποσσ
γαῖα μέλαινα φάνεσκε, καταζήνασκε δὲ δαίμων.
δένδρεα δ’ὑψιπέτηλα κατ κρῆθεν χέε καρπόν,
ὄγχναι καὶ ῥοιαὶ καὶ μηλέαι ἀγλαόκαρποι
συκέαι τε γλυκεραὶ καὶ ἐλαῖαι τηλεθόωσαι·
τῶν ὁπότ’ ἰθύσει’ γέρων ἐπ χερσ μάσασθαι,
τὰς δ’ἄνεμος ῥίπτασκε ποτ νέφεα σκιόεντα.
καὶ μὴν Σίσυφον εἰσεῖδον κρατέρ’ ἄλγε’ ἔχοντα
λᾶαν βαστάζοντα πελώριον ἀμφοτέρῃσιν.
ἤτοι μὲν σκηριπτόμενος χερσίν τε ποσίν τε
λᾶαν ἄνω ὤθεσκε ποτ λόφον· ἀλλ’ ὅτε μέλλοι
ἄκρον ὑπερβαλέειν, τότ’ ἀποστρέψασκε κραταιΐς·
αὖτις ἔπειτα πέδονδε κυλίνδετο λᾶας ἀναιδής.
αὐτὰρ γ’ἂψ ὤσασκε τιταινόμενος, κατ δ’ἱδρὼς
ἔρρεεν ἐκ μελέων, κονίη δ’ἐκ κρατὸς ὀρώρει.
τὸν δὲ μετ’ εἰσενόησα βίην Ἡρακληείην,
εἴδωλον· αὐτὸς δὲ μετ’ ἀθανάτοισι θεοῖσι
τέρπεται ἐν θαλίῃς καὶ ἔχει καλλίσφυρον Ἥβην,
παῖδα Διὸς μεγάλοιο καὶ Ἥρης χρυσοπεδίλου.
ἀμφ δέ μιν κλαγγ νεκύων ἦν οἰωνῶν ὥς,
πάντοσ’ ἀτυζομένων· δ’ἐρεμν νυκτ οικώς,
γυμνὸν τόξον ἔχων καὶ ἐπ νευρῆφιν ϊστόν,
δεινὸν παπταίνων, αἰεὶ βαλέοντι οικώς.
σμερδαλέος δέ οἱ ἀμφ περ στήθεσσιν ορτὴρ
χρύσεος ἦν τελαμών, ἵνα θέσκελα ἔργα τέτυκτο,
ἄρκτοι τ’ἀγρότεροί τε σύες χαροποί τε λέοντες,
ὑσμῖναί τε μάχαι τε φόνοι τ’ἀνδροκτασίαι τε.
μὴ τεχνησάμενος μηδ’ ἄλλο τι τεχνήσαιτο,
ὃς κεῖνον τελαμῶνα ἐγκάτθετο τέχνῃ.
ἔγνω δ’αἶψ’ ἐμ κεῖνος, ἐπεὶ ἴδεν ὀφθαλμοῖσι,
καί μ’ὀλοφυρόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
διογενὲς Λαερτιάδη, πολυμήχαν’ Ὀδυσσεῦ,
δείλ’, τιν καὶ σὺ κακὸν μόρον ἡγηλάζεις,
ὅν περ ἐγὼν ὀχέεσκον ὑπ’ αὐγὰς ελίοιο.
Ζηνὸς μὲν πάϊς α Κρονίονος, αὐτὰρ ϊζὺν
εἶχον ἀπειρεσίην· μάλα γὰρ πολ χείρονι φωτ
δεδμήμην, δέ μοι χαλεποὺς ἐπετέλλετ’ έθλους.
καί ποτέ μ’ἐνθάδ’ ἔπεμψε κύν’ ἄξοντ’· οὐ γὰρ ἔτ’ ἄλλον
φράζετο τοῦδέ τί μοι κρατερώτερον εἶναι εθλον·
τὸν μὲν ἐγὼν ἀνένεικα καὶ ἤγαγον ἐξ ΐδαο·
Ἑρμείας δέ μ’ἔπεμπεν ἰδ γλαυκῶπις Ἀθήνη.
ὣς εἰπὼν μὲν αὖτις ἔβη δόμον ϊδος εἴσω,
αὐτὰρ ἐγὼν αὐτοῦ μένον ἔμπεδον, εἴ τις ἔτ’ ἔλθοι
ἀνδρῶν ἡρώων, οἳ δὴ τὸ πρόσθεν ὄλοντο.
καί νύ κ’ἔτι προτέρους ἴδον ἀνέρας, οὓς ἔθελόν περ,
Θησέα Πειρίθοόν τε, θεῶν ἐρικυδέα τέκνα·
ἀλλ πρὶν ἐπ ἔθνε’ ἀγείρετο μυρία νεκρῶν
ἠχ θεσπεσίῃ· ἐμ δὲ χλωρὸν δέος ᾕρει,
μή μοι Γοργείην κεφαλὴν δεινοῖο πελώρου
ἐξ ϊδος πέμψειεν ἀγαυ Περσεφόνεια.
αὐτίκ’ ἔπειτ’ ἐπ νῆα κιὼν ἐκέλευον ἑταίρους
αὐτούς τ’ἀμβαίνειν ἀνά τε πρυμνήσια λῦσαι.
οἱ δ’αἶψ’ εἴσβαινον καὶ ἐπ κληῗσι καθῖζον.
τὴν δὲ κατ’ Ὠκεανὸν ποταμὸν φέρε κῦμα ῥόοιο,
πρῶτα μὲν εἰρεσίη, μετέπειτα δὲ κάλλιμος οὖρος.